Takie stereotypy s\u0105 o nim: osoba kameralna, nie\u015bmia\u0142y m\u0142odzieniec (zmar\u0142 maj\u0105c ledwie 33 lata),\u00a0tw\u00f3rca zwi\u0105zany przede wszystkim z\u00a0pie\u015bni\u0105, kt\u00f3rej romantyczn\u0105 odmian\u0119 w\u0142a\u015bciwie stworzy\u0142. Wszystko prawda, ale to tylko cz\u0119\u015b\u0107 prawdy.<\/p>\n
Schubert w pie\u015bniach a Schubert instrumentalny to dwie ca\u0142kiem r\u00f3\u017cne sprawy. Zwykle si\u0119 uwa\u017ca, \u017ce w pie\u015bniach opanowa\u0142 form\u0119 w spos\u00f3b mistrzowski, s\u0105 one logicznie zbudowane czy gdy s\u0105 zwi\u0119z\u0142e, zwrotkowe, czy rozlewnie \u015bpiewne, czy rozci\u0105gaj\u0105 welon ponuro\u015bci. Podobnie z kr\u00f3tkimi formami fortepianowymi, bardzo intymnymi, takimi jak Impromptus<\/em> czy Moments musicaux<\/em>. Miniaturki-cacka, liryczne obrazki – tak zwyk\u0142o si\u0119 je widzie\u0107.<\/p>\n Ale muzyk\u0119 instrumentaln\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci, z sonatami fortepianowymi i niekt\u00f3rymi symfoniami na czele, zwyk\u0142o si\u0119 lekcewa\u017cy\u0107 i s\u0105dzi\u0107, \u017ce si\u0119 one Schubertowi nie uda\u0142y – nie wyszed\u0142 tu jeszcze ca\u0142kiem z klasycyzmu a la Beethoven (a przecie\u017c p\u00f3\u017any Beethoven to ju\u017c praktycznie romantyzm), a pr\u00f3buje swobodniejszej formy romantycznej i wychodz\u0105 z tego nudziarstwa –\u00a0jak to kto\u015b kiedy\u015b uj\u0105\u0142 lito\u015bciwie: niebia\u0144skie d\u0142u\u017cyzny.<\/p>\n Dziwne to s\u0105 utwory. Rzeczywi\u015bcie dla wsp\u00f3\u0142czesnych musia\u0142y by\u0107 ma\u0142o zrozumia\u0142e. I je\u015bli kto\u015b nie ma odpowiedniego podej\u015bcia, mog\u0105 faktycznie wyda\u0107 si\u0119 nudne. Ale kiedy wykonawca wie, \u017ce to nie s\u0105 niebia\u0144skie d\u0142u\u017cyzny, je\u015bli patrzy na te utwory jak na w\u0119dr\u00f3wk\u0119 (cz\u0119sty motyw u Schuberta), w kt\u00f3rej wa\u017cny jest ka\u017cdy krok i jego powt\u00f3rzenia – mo\u017ce doj\u015b\u0107 do istoty dzie\u0142a. Ale te\u017c mo\u017ce t\u0119 istot\u0119 widzie\u0107 r\u00f3\u017cnie.<\/p>\n Na festiwalu Chopin i jego Europa Schuberta wykonano do\u015b\u0107 du\u017co – na czterech w sumie koncertach (jeszcze b\u0119dzie Niedoko\u0144czona<\/em> w wykonaniu Orkiestry XVIII Wieku) – i bardzo r\u00f3\u017cnie, na r\u00f3\u017cnych te\u017c instrumentach. Dina Yoffe na recitalu zagra\u0142a, niestety na wsp\u00f3\u0142czesnej Yamasze, ale i tak pi\u0119knie wyrze\u017abion\u0105, Sonat\u0119 D-dur<\/a><\/em>,\u00a0pogodn\u0105 niby i radosn\u0105, ale i tu s\u0105 do\u015b\u0107 dziwne momenty. A par\u0119 dni p\u00f3\u017aniej bardzo indywidualn\u0105 interpretacj\u0119 Sonaty a-moll<\/a><\/em> D784 da\u0142a Yulianna Avdeeva – to dopiero jest przedziwna muzyka. Dziewczyna zagra\u0142a to szybciej ni\u017c ten pianista, bardziej jakby rytmicznie, transowo i ch\u0142odno – ca\u0142kowite przeciwie\u0144stwo obiegowego obrazu Schuberta.\u00a0Swoj\u0105 drog\u0105\u00a0z jakiej ta sonata jest planety – nie wiem. I nikt chyba nie wie.<\/p>\n W poniedzia\u0142ek wieczorem by\u0142a istna Schubertiada, jak nazywano spotkania towarzyskie w celu wykonywania dzie\u0142 Schuberta. \u015awietny Aleksander Mielnikow gra\u0142 na kopii instrumentu Grafa (z 1819 r., czyli z czas\u00f3w Schuberta; m\u0142ody Chopin tak\u017ce zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z t\u0105 mark\u0105 z dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej); najpierw Fantazj\u0119 C-dur<\/em> ze znakomit\u0105 skrzypaczk\u0105\u00a0Isabelle Faust, potem Introdukcj\u0119 i Wariacje nt. pie\u015bni Trockene Blumen<\/em> z r\u00f3wnie dobrym flecist\u0105 (na flecie r\u00f3wnie\u017c z epoki) Martinem Sandhoffem, wreszcie sam wykona\u0142 Fantazj\u0119 „W\u0119drowiec”.<\/em> A dzi\u015b Kristian Bezuidenhout, po raz pierwszy na recitalu (na poprzednich festiwalach gra\u0142 koncerty Beethovena z Orkiestr\u0105 XVIII Wieku), w\u0142\u0105czy\u0142 do programu 4 Impromptus<\/em> op. 90, kt\u00f3re, cho\u0107 tak popularne, te\u017c zawieraj\u0105 dziwno\u015bci<\/a>. Te\u017c gra\u0142 na tym Grafie, kt\u00f3rego d\u017awi\u0119k mnie troch\u0119 kole w ucho, brak mu jakich\u015b dolnych cz\u0119stotliwo\u015bci i musz\u0119 si\u0119 do tego d\u017awi\u0119ku przyzwyczaja\u0107, ale on potrafi\u0142 tak zaczarowa\u0107 d\u017awi\u0119k, \u017ce sta\u0142a si\u0119 to muzyka intymna, bliska. Pi\u0119kne to by\u0142o.<\/p>\n To jeszcze przedziwna ostatnia sonata fortepianowa. Kiedy\u015b uwa\u017ca\u0142am, \u017ce nie da jej si\u0119 nie zagra\u0107 nudno, \u017ce nawet Rubinstein si\u0119 strasznie m\u0119czy\u0142, a tylko Horowitzowi si\u0119 uda\u0142o jako\u015b z tego wybrn\u0105\u0107. Dzi\u015b ju\u017c widz\u0119 to zupe\u0142nie inaczej. Tu Brendel <\/a>gra spokojnie i refleksyjnie, ale jednak, jak si\u0119 okazuje, do\u015b\u0107 szybko, bo taka Maria Judina – jedna z najwi\u0119kszych orygina\u0142ek w historii pianistyki – gra to samo tak<\/a>! I mniej wi\u0119cej w podobnym tempie gra\u0142 to kiedy\u015b Piotr Anderszewski – i ka\u017cda nuta by\u0142a fascynuj\u0105ca! Ale by\u0142o to dawno i niestety przesta\u0142 ju\u017c t\u0119 sonat\u0119 grywa\u0107.<\/p>\n I na koniec, \u017ceby odej\u015b\u0107 od fortepianu, utw\u00f3r<\/a>, od kt\u00f3rego ciarki mi chodz\u0105 po grzbiecie od pierwszych dw\u00f3ch akord\u00f3w.\u00a0Mo\u017cna znale\u017a\u0107\u00a0dalsze cz\u0119\u015bci tego nagrania, ja tu jeszcze podam link do wolnej cz\u0119\u015bci<\/a>, kt\u00f3ra jest ju\u017c chyba z innego \u015bwiata.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Takie stereotypy s\u0105 o nim: osoba kameralna, nie\u015bmia\u0142y m\u0142odzieniec (zmar\u0142 maj\u0105c ledwie 33 lata),\u00a0tw\u00f3rca zwi\u0105zany przede wszystkim z\u00a0pie\u015bni\u0105, kt\u00f3rej romantyczn\u0105 odmian\u0119 w\u0142a\u015bciwie stworzy\u0142. Wszystko prawda, ale to tylko cz\u0119\u015b\u0107 prawdy. Schubert w pie\u015bniach a Schubert instrumentalny to dwie ca\u0142kiem r\u00f3\u017cne sprawy. Zwykle si\u0119 uwa\u017ca, \u017ce w pie\u015bniach opanowa\u0142 form\u0119 w spos\u00f3b mistrzowski, s\u0105 one logicznie […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=203"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}