{"id":2230,"date":"2012-04-30T11:12:59","date_gmt":"2012-04-30T09:12:59","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=2230"},"modified":"2012-04-30T11:12:59","modified_gmt":"2012-04-30T09:12:59","slug":"powrot-prawdziwych-terytoriow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2012\/04\/30\/powrot-prawdziwych-terytoriow\/","title":{"rendered":"Powr\u00f3t prawdziwych Terytori\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Z premier\u0105 Medeamaterial<\/a><\/em> Pascala Dusapina wed\u0142ug Heinera M\u00fcllera w re\u017cyserii Barbary Wysockiej do Opery Narodowej powr\u00f3ci\u0142y takie Terytoria, jakie najbardziej cenimy. I muzyka wybitna, i re\u017cyseria adekwatna, i wykonanie znakomite. No i jeste\u015bmy w kursie, poniewa\u017c cho\u0107 min\u0119\u0142o w\u0142a\u015bnie 20 lat od prapremiery dzie\u0142a w brukselskiej La Monnaie (ciekawe, \u017ce bra\u0142a w niej udzia\u0142 polska \u015bpiewaczka Zofia Kilanowicz), to w\u0142a\u015bnie nast\u0119puje jej wielki powr\u00f3t: w paryskim Th\u00e9\u00e2tre des Champs-\u00c9lys\u00e9es w listopadzie ma by\u0107 maraton dzie\u0142 wok\u00f3\u0142 Medei – przeniesienie\u00a0opery Cherubiniego w re\u017cyserii Krzysztofa Warlikowskiego (z Brukseli) oraz\u00a0inscenizacji Medeamaterial<\/em> dokonanej przez Sash\u0119 Waltz, kt\u00f3ra wystawia\u0142a ju\u017c ten utw\u00f3r pi\u0119\u0107 lat temu w Luksemburgu oraz w berli\u0144skiej Staatsoper.<\/p>\n

<\/p>\n

Nie widzia\u0142am niestety tej inscenizacji, ale widzia\u0142 j\u0105 pi\u0119\u0107 lat temu Daniel Cichy, kt\u00f3ry w swoim eseju zamieszczonym w programie spektaklu opisuje fragment: „Muzyka milknie. Naga Kreuza przywdziewa bia\u0142\u0105 tunik\u0119. Zaczyna ta\u0144czy\u0107, spokojnie,\u00a0zmys\u0142owo, nami\u0119tnie pieszcz\u0105c m\u0142ode cia\u0142o, muskaj\u0105c korale. Po chwili jednak pl\u0105s staje si\u0119 nerwowy, a do kobiety przylegaj\u0105 dwie mroczne postaci. Ruch nabiera ekspresyjno\u015bci, na \u015bnie\u017cnobia\u0142ym materiale pojawiaj\u0105 si\u0119 plamy krwi. Wreszcie cia\u0142em wybranki Jazona wstrz\u0105saj\u0105 konwulsje…”.<\/p>\n

Pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 takich dos\u0142owno\u015bci (cho\u0107by najbardziej poetyckich) w spektaklu Wysockiej. To jest w gruncie rzeczy monodram Medei, kobiety op\u0119tanej mi\u0142osnym ob\u0142\u0119dem, kt\u00f3ry popchn\u0105\u0142 do poczw\u00f3rnej zbrodni (brat, synowie, narzeczona Jazona). Ale ta zbrodnia to ju\u017c przesz\u0142o\u015b\u0107, cho\u0107 zarazem tera\u017aniejszo\u015b\u0107. Nie mamy pewno\u015bci, czy te straszne rzeczy, o kt\u00f3rych s\u0142yszymy, wydarzy\u0142y si\u0119 naprawd\u0119, czy wydarzaj\u0105 si\u0119 – wci\u0105\u017c i wci\u0105\u017c – w chorej g\u0142owie bohaterki. Znamy t\u0119 histori\u0119, ale przecie\u017c, jak g\u0142osi napis wyrysowywany przez sam\u0105 re\u017cyserk\u0119 na \u015bcianie, „to nie jest Medea, to s\u0105 materia\u0142y do Medei”. To studium obsesji i rozpadu osobowo\u015bci, oddanego m.in. rozbiciem postaci bohaterki na postaci \u015bpiewaczki, tancerki (po kt\u00f3rej gesty powtarzaj\u0105 inni tancerze), kwartetu solist\u00f3w i recytatorki (w tej roli sama Wysocka).<\/p>\n

Nie wiem, czemu Jacek Hawryluk pisze w swojej recenzji<\/a>, \u017ce muzyka Dusapina jest „bardzo eklektyczna” – mnie wydaje si\u0119 stylistycznie bardzo jednorodna. Nie rozumiem te\u017c skojarzenia z „nowym romantyzmem” – chyba tylko poprzez obecno\u015b\u0107 silnych emocji. Dusapin, ucze\u0144 Xenakisa, z kt\u00f3rym \u0142\u0105czy\u0142y go tak\u017ce studia architektoniczne, r\u00f3wnie\u017c cz\u0119sto kszta\u0142tuje swoj\u0105 muzyk\u0119\u00a0z ruchomych p\u0142aszczyzn, cho\u0107 nie jest to zasada jedyna. Partia wokalna solistki jest nieprawdopodobnie trudna, ale dok\u0142adnie id\u0105ca za ekspresj\u0105 tekstu. Cz\u0119sto s\u0142yszymy tu jednostajny, histeryczny\u00a0\u015bpiew-krzyk w najwy\u017cszym rejestrze. Rola wymaga ogromnego zaanga\u017cowania i perfekcyjnej jako\u015bci g\u0142osu, i takimi wykazuje si\u0119 m\u0142oda ameryka\u0144ska sopranistka Heather Buck. Ca\u0142o\u015b\u0107 muzyczn\u0105 poprowadzi\u0142 znakomicie francuski dyrygent Franck Ollu, kt\u00f3ry w Operze Narodowej go\u015bci\u0142 ju\u017c prowadz\u0105c Orestej\u0119<\/em> Xenakisa. Ascetyczn\u0105 scenografi\u0119 zaprojektowa\u0142 Robert Rumas. W sumie – mocna rzecz.<\/p>\n

Zamieni\u0142am po spektaklu dwa s\u0142owa z Barbar\u0105 Wysock\u0105 (laureatk\u0105 Paszportu „Polityki”) i wyrazi\u0142am przekonanie, \u017ce wreszcie, po realizacji Zag\u0142ady domu Usher\u00f3w<\/em> Glassa, na kt\u00f3rego prostot\u0119, wr\u0119cz prymitywizm, w\u00f3wczas narzeka\u0142a, mia\u0142a do dyspozycji muzyk\u0119, kt\u00f3ra warto\u015bci\u0105 jej o wiele bardziej odpowiada\u0142a. Potwierdzi\u0142a i doda\u0142a: „Ja tylko posz\u0142am za ni\u0105”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z premier\u0105 Medeamaterial Pascala Dusapina wed\u0142ug Heinera M\u00fcllera w re\u017cyserii Barbary Wysockiej do Opery Narodowej powr\u00f3ci\u0142y takie Terytoria, jakie najbardziej cenimy. I muzyka wybitna, i re\u017cyseria adekwatna, i wykonanie znakomite. No i jeste\u015bmy w kursie, poniewa\u017c cho\u0107 min\u0119\u0142o w\u0142a\u015bnie 20 lat od prapremiery dzie\u0142a w brukselskiej La Monnaie (ciekawe, \u017ce bra\u0142a w niej udzia\u0142 polska […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2230"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2230"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2234,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2230\/revisions\/2234"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}