
{"id":235,"date":"2008-10-31T12:34:49","date_gmt":"2008-10-31T11:34:49","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=235"},"modified":"2008-11-01T17:40:30","modified_gmt":"2008-11-01T16:40:30","slug":"jak-nas-drzewiej-straszono-muzycznie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2008\/10\/31\/jak-nas-drzewiej-straszono-muzycznie\/","title":{"rendered":"Jak nas drzewiej straszono (muzycznie)"},"content":{"rendered":"<p>By\u0142am wczoraj na koncercie Orchestre National du Capitole de Toulouse. To przyzwoita orkiestra z tradycjami si\u0119gaj\u0105cymi pocz\u0105tku XIX w., w\u0142a\u015bnie od niedawna ma nowego m\u0142odego szefa, Osetyjczyka Tugana Sokhieva, z kt\u00f3rym \u015bwietnie si\u0119 porozumiewaj\u0105. Pomin\u0119 tu pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 koncertu (w tym wyst\u0119p Nelsona Freire) i skupi\u0119 si\u0119 na zawarto\u015bci drugiej cz\u0119\u015bci, podczas kt\u00f3rej orkiestra pokaza\u0142a, co naprawd\u0119 potrafi.<\/p>\n<p><em>Symfonia Fantastyczna<\/em> Berlioza &#8211; sztandarowy przyk\u0142ad romantycznej muzyki programowej, o programie naiwnym i dzi\u015b wr\u0119cz zabawnym. Wykonanie by\u0142o tak plastyczne, sugestywne, pe\u0142ne teatralnych gest\u00f3w, \u017ce odkrywa\u0142o si\u0119 utw\u00f3r na nowo i rozumia\u0142o si\u0119, dlaczego w swoim czasie by\u0142 tak nowatorski i dlaczego o Berliozie m\u00f3wi si\u0119 jako o mistrzu instrumentacji. Najbardziej to jest widoczne w ostatniej cz\u0119\u015bci, przedstawiaj\u0105cej sabat czarownic. <a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=gIGXXJgwl_c&amp;feature=related\">Tu wida\u0107<\/a>, jakie zestawienia instrument\u00f3w sprawiaj\u0105, \u017ce muzyka brzmi upiornie. Np. w sekundach 35-42 t\u0119 sam\u0105 melodi\u0119-sygna\u0142 gra ob\u00f3j, flet i flet piccolo, kt\u00f3ry w ko\u0144c\u00f3wce zje\u017cd\u017ca troch\u0119 glissandem w d\u00f3\u0142. Zaraz potem, po tajemniczym szemraniu smyczk\u00f3w g\u0142\u00f3wny, skoczny temat szata\u0144skiej taranteli grany jest przez klarnet Es, mniejszy i o jaskrawszym brzmieniu ni\u017c ten najcz\u0119\u015bciej u\u017cywany, in B. Pierwsze wej\u015bcie tematu, w kt\u00f3rym klarnetowi towarzysz\u0105 tylko\u00a0kot\u0142y &#8211; to falstart\u00a0przerwany tumultem blachy, i w ko\u0144cu (1&#8217;50&#8221;) zaczyna si\u0119 prawdziwy sabat; tym razem klarnetowi towarzysz\u0105 nosowo brzmi\u0105ce fagoty (kozie brzmienia &#8211; nie bez kozery). Ciekawostka: w tym nagraniu brzmi\u0105 ok. 3&#8217;25&#8221; i potem prawdziwe dzwony (zwykle u\u017cywa si\u0119 orkiestrowych), na kt\u00f3rych wchodzi tuba z puzonami z motywem Dies irae (potem powtarzaj\u0105 motyw waltornie, a potem &#8222;parodiuj\u0105&#8221; go d\u0119te drewniane). I tak dalej.<\/p>\n<p>Berlioz jeszcze poruszy\u0142 temat <a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=7dhtl900l2Y&amp;feature=related\">piekielnego lotu<\/a> nad \u015bwiatem w <em>Pot\u0119pieniu Fausta<\/em> i, co charakterystyczne, tu te\u017c u\u017cy\u0142 oboju jako diabelskiego brzmienia, kt\u00f3remu akompaniuje galop smyczk\u00f3w, a potem &#8211; no, co? Oczywi\u015bcie warcz\u0105ca tuba (1&#8217;50&#8221;). <em>Faust<\/em> Gounoda, o kt\u00f3rym tu niedawno by\u0142a mowa, nie ma w\u0142a\u015bciwie w sobie diabelstwa, Mefisto jest postaci\u0105 groteskow\u0105 (no, mo\u017ce w <a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Kl5bF5jBSj4&amp;feature=related\">drugiej arii<\/a> powinien u\u017cy\u0107 diabelskiego \u015bmiechu, ale w\u0142a\u015bciwie co w nim diabelskiego?), a <em>Noc Walpurgii<\/em> banalnym s\u0142odkim balecikiem.<\/p>\n<p>Straszy\u0142 nas <em><a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Rm8VVFrjaOs&amp;feature=related\">Noc\u0105 na \u0141ysej G\u00f3rze<\/a><\/em> Musorgski &#8211; i tu powtarzaj\u0105 si\u0119 podobne chwyty: p\u0119dz\u0105ce smyki, kwicz\u0105ce d\u0119te drewniane,\u00a0tupanie kot\u0142\u00f3w,\u00a0bucz\u0105ca tuba&#8230; W strachy bawi\u0142 si\u0119 z nami te\u017c np. Saint-Sa\u00ebns (<em><a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Rm8VVFrjaOs&amp;feature=related\">Danse Macabre<\/a><\/em>); do tematu <em>Dies irae<\/em>, modnego i u\u017cywanego w\u0142a\u015bnie w takim typie utwor\u00f3w, wraca\u0142 Liszt w <em><a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=nqCEhmqsSnY\">Totentanz<\/a><\/em>, a nawet Rachmaninow w <em><a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ORP4dlwNsKM&amp;feature=related\">Rapsodii na temat Paganiniego<\/a><\/em> (3&#8217;26&#8221;)&#8230;<\/p>\n<p>Strachy na Lachy. Ale ma to sw\u00f3j urok&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By\u0142am wczoraj na koncercie Orchestre National du Capitole de Toulouse. To przyzwoita orkiestra z tradycjami si\u0119gaj\u0105cymi pocz\u0105tku XIX w., w\u0142a\u015bnie od niedawna ma nowego m\u0142odego szefa, Osetyjczyka Tugana Sokhieva, z kt\u00f3rym \u015bwietnie si\u0119 porozumiewaj\u0105. Pomin\u0119 tu pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 koncertu (w tym wyst\u0119p Nelsona Freire) i skupi\u0119 si\u0119 na zawarto\u015bci drugiej cz\u0119\u015bci, podczas kt\u00f3rej orkiestra pokaza\u0142a, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/235"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=235"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/235\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=235"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=235"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=235"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}