{"id":253,"date":"2008-12-07T21:53:26","date_gmt":"2008-12-07T20:53:26","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=253"},"modified":"2008-12-07T21:53:26","modified_gmt":"2008-12-07T20:53:26","slug":"wegierski-fenomen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2008\/12\/07\/wegierski-fenomen\/","title":{"rendered":"W\u0119gierski fenomen"},"content":{"rendered":"

Musz\u0119 si\u0119 z Wami podzieli\u0107 niezwyk\u0142ym wydarzeniem muzycznym, w jakim mia\u0142am mo\u017cno\u015b\u0107 uczestniczy\u0107 wczoraj. Ot\u00f3\u017c pisa\u0142am ju\u017c tutaj<\/a>, \u017ce bracia (a raczej bratanki) W\u0119grzy otwarli w\u0142a\u015bnie w Warszawie now\u0105 siedzib\u0119 swojego instytutu kulturalnego. Z tej okazji na Zamku Kr\u00f3lewskim odby\u0142 si\u0119 koncert m\u0142odego (34 lata) muzyka, kt\u00f3ry pono\u0107 w \u015bwiecie jest rozrywany i p. Istv\u00e1n Gordon, dyrektor Instytutu W\u0119gierskiego, bardzo ten fakt podkre\u015bla\u0142 ciesz\u0105c si\u0119, \u017ce jednak uda\u0142o si\u0119 im go zdoby\u0107 na ten wiecz\u00f3r. To F\u00e9lix Lajk\u00f3<\/a>, w\u0119gierski (pono\u0107 te\u017c o korzeniach romskich, w co trudno na oko uwierzy\u0107, bo blondyn) muzyk z Wojwodiny, czyli z Serbii, obecnie mieszkaj\u0105cy w Budapeszcie, graj\u0105cy na skrzypcach i cytrze. Tutaj<\/a> jest jego strona internetowa, gdzie mo\u017cna pos\u0142ucha\u0107 jego muzykowania w prawym g\u00f3rnym rogu. Jest te\u017c du\u017co tego na YouTube. Na przyk\u0142ad tutaj<\/a> gra sobie w plenerze, tutaj <\/a>w duecie z altowiolist\u0105 Antalem Brasny\u00f3, tutaj<\/a> zn\u00f3w solo, ale na koncercie, a tutaj<\/a> towarzyszy \u015bpiewaczce na cytrze. (Teraz nie ma br\u00f3dki, a w\u0142osy z d\u0142ug\u0105 grzyw\u0105 opadaj\u0105 mu\u00a0poni\u017cej nosa.)<\/p>\n

Trafi\u0142am na koncert na Zamku dzi\u0119ki mojej w\u0119gierskiej znajomej, kt\u00f3ra wyra\u017ca\u0142a si\u0119 o nim tak entuzjastycznie, \u017ce po prostu musia\u0142am go us\u0142ysze\u0107. Noemi jest architektk\u0105 i kocha muzyk\u0119, a na jej gu\u015bcie si\u0119 dot\u0105d w \u017cadnej z tych dw\u00f3ch dziedzin nie zawiod\u0142am, tym bardziej, \u017ce lubi\u0119 muzyk\u0119 w\u0119giersk\u0105. Ale jak nazwa\u0107 to, co robi Lajk\u00f3? Poj\u0119cia nie mam. To jest po prostu jego w\u0142asne pogranicze r\u00f3\u017cnych kierunk\u00f3w, zdecydowanie o pod\u0142o\u017cu ludowym w\u0119giersko-ba\u0142ka\u0144skim, ale i pomieszane z jazzem, bluesem i og\u00f3lnie folkiem innych narod\u00f3w, ale te\u017c odczuwa si\u0119 wyra\u017anie jego zakorzenienie i w klasycznym graniu – jest absolwentem budapeszte\u0144skiej Akademii Muzycznej. Tak \u017ce w jego wirtuozerii pobrzmiewa i jaki\u015b Paganini z Sarasatem i innymi wirtuozami skrzypcowymi.<\/p>\n

W sumie jest to cz\u0142owiek kulturowego pogranicza,\u00a0cho\u0107 to, co robi, najbli\u017csze chyba jest folkowi. Noemi m\u00f3wi, \u017ce pyta\u0142a r\u00f3\u017cnych polskich znajomych, czy o nim s\u0142yszeli – i nikt nie zna\u0142 tego nazwiska. Ja zreszt\u0105 te\u017c nie, ale nie znali nawet kolekcjonerzy muzyki etnicznej, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego typu meloman\u00f3w bardzo ceni sobie kierunek w\u0119gierski. Jednak w Polsce zna si\u0119 raczej to, co sprowadzane jest na Now\u0105 Tradycj\u0119, a tam cz\u0119sto muzycy w\u0119gierscy wyst\u0119puj\u0105 – bardzo znakomici, ale te\u017c czystsi gatunkowo. Lajk\u00f3 jest samotnym my\u015bliwym, nie daj\u0105cym si\u0119 oprawi\u0107 w ramki i\u00a0wsadzi\u0107 do szufladki.<\/p>\n

To po prostu \u017cywio\u0142. Co on wyrabia, to trudno uwierzy\u0107. I to, co gra, nieustannie zmienia, jest prawie nieobliczalny. Wpada po prostu w trans; do tego stopnia, \u017ce sprawia wra\u017cenie autystycznego, a nawet przez chwil\u0119 wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce mo\u017ce jest niewidomy…\u00a0Na Zamku wyst\u0105pi\u0142 w duecie ze wspomnianym Antalem Brasny\u00f3 i to te\u017c by\u0142a wy\u017csza szko\u0142a jazdy. Brasny\u00f3 trzyma\u0142 alt\u00f3wk\u0119 pionowo, tak, jak si\u0119 gra sekund w kapelach ludowych (np. w g\u00f3ralskich), i tak znakomicie \u015bledzi\u0142 poczynania kolegi, tak mu towarzyszy\u0142, jakby byli jednym organizmem, a przecie\u017c to jest w przewa\u017caj\u0105cej mierze improwizacja, umawiaj\u0105 si\u0119 wcze\u015bniej na konwencje i na jeszcze par\u0119 rzeczy, ale poza tym to ju\u017c jest ratuj si\u0119 kto mo\u017ce. Upewni\u0142 si\u0119 o tym zagadn\u0105wszy ich m\u00f3j redakcyjny kolega Tadeusz Olsza\u0144ski (kt\u00f3ry m\u00f3wi po w\u0119giersku jak po polsku, bo mia\u0142 matk\u0119 W\u0119gierk\u0119) na pokoncertowej lampce szampana.<\/p>\n

\u017bal tylko, \u017ce nie dowiedzia\u0142a si\u0119 o nim szersza publiczno\u015b\u0107 – koncert by\u0142 zamkni\u0119ty, za zaproszeniami. Ale czy publiczno\u015b\u0107 przyby\u0142aby na nazwisko, kt\u00f3rego nie zna? Najwy\u017cszy wi\u0119c czas je pozna\u0107. Lajk\u00f3 nagra\u0142 kilka p\u0142yt i podobno ka\u017cda jest inna, w troch\u0119 innym gatunku. Od ludzi z Instytutu mam obiecan\u0105 najnowsz\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Musz\u0119 si\u0119 z Wami podzieli\u0107 niezwyk\u0142ym wydarzeniem muzycznym, w jakim mia\u0142am mo\u017cno\u015b\u0107 uczestniczy\u0107 wczoraj. Ot\u00f3\u017c pisa\u0142am ju\u017c tutaj, \u017ce bracia (a raczej bratanki) W\u0119grzy otwarli w\u0142a\u015bnie w Warszawie now\u0105 siedzib\u0119 swojego instytutu kulturalnego. Z tej okazji na Zamku Kr\u00f3lewskim odby\u0142 si\u0119 koncert m\u0142odego (34 lata) muzyka, kt\u00f3ry pono\u0107 w \u015bwiecie jest rozrywany i p. Istv\u00e1n […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=253"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}