Dwa znakomite wydarzenia by\u0142y dzi\u015b na Warszawskiej Jesieni. Na ka\u017cdym z nich by\u0142y dzie\u0142a Wielkich Nie\u017cyj\u0105cych: Luigiego Nono i Karlheinza Stockhausena. Za \u017cycia m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o nich r\u00f3\u017cnie, ideologie, jakie prezentowali, by\u0142y czasem nie do zniesienia, ale wspaniali to byli tw\u00f3rcy.<\/p>\n
<\/p>\n
O 19:30 w Studiu im. Lutos\u0142awskiego wyst\u0105pili muzycy z Ensemble Experimental i Experimentalstudio des SWR z Fryburga. Niegdy\u015b studiem tym kierowa\u0142 Nono, program wi\u0119c wyst\u0119pu uwzgl\u0119dni\u0142 jego dwa utwory, na pocz\u0105tek i na koniec, a i te pomi\u0119dzy nimi by\u0142y w pewien spos\u00f3b do nich dostosowane.<\/p>\n
D\u017awi\u0119kowcy z fryburskiego studia podchodz\u0105 do swojej pracy perfekcyjnie i s\u0105 traktowani jak arty\u015bci: te\u017c si\u0119 k\u0142aniaj\u0105, wzywani przez wykonawc\u00f3w na scen\u0119. To prawda, \u017ce ich rola jest zwykle niedoceniana, a ogromnie wa\u017cna. We wszystkich dzisiejszych utworach nag\u0142o\u015bnienie by\u0142o konieczne i trudne (wi\u0119cej go by\u0142o w sumie ni\u017c graj\u0105cej elektroniki).<\/p>\n
A Pierre. Dell’azzurro silenzio, inquietum<\/em> napisa\u0142 Nono w 1985 r. w prezencie dla Pierre’a Bouleza na jego 60. urodziny. To utw\u00f3r na flet basowy i klarnet kontrabasowy, oba nag\u0142o\u015bnione i czasem z lekka przetwarzane elektronicznie – operuj\u0105cy mi\u0119dzy d\u017awi\u0119kami najcichszymi a cisz\u0105 i po prostu pi\u0119kny. Mo\u017ce nie a\u017c tak zachwyca\u0142 utw\u00f3r Marka Andre na wiolonczel\u0119 z elektronik\u0105 – …hoc<\/em>…, ale r\u00f3wnie\u017c by\u0142o cicho i relaksacyjnie.<\/p>\n Troch\u0119 wi\u0119cej wydarze\u0144 muzycznych przyni\u00f3s\u0142 utw\u00f3r m\u0142odej kompozytorki rodem z Kazachstanu, Jamilii Jazylbekovej S.O.G.<\/em> na kilka instrument\u00f3w i g\u0142os kontraltowy \u015bpiewaj\u0105cy wokalizy – wi\u0119cej kontrast\u00f3w, ale i niema\u0142o wra\u017cliwo\u015bci na barw\u0119. Bezproblemowy by\u0142 utw\u00f3r kompozytorki z Izraela Chayi Czernowin na flet basowy plus kilka nagranych innych flet\u00f3w – mi\u0142o si\u0119 go s\u0142ucha\u0142o.<\/p>\n Na koniec, po przerwie, rzecz najmocniejsza: zn\u00f3w Nono, Guai ai gelidi mostri <\/em>z 1983 r. Po jednej stronie instrumenty smyczkowe (skrzypce, wiolonczela, kontrabas), po drugiej d\u0119te (tuba, flet i klarnet), w \u015brodku dwa kontralty. Tekst \u015bpiewany do\u015b\u0107 enigmatyczny, ale muzyka zaskakuj\u0105ca, chwilami nawet przera\u017caj\u0105ca swoj\u0105 lodowato\u015bci\u0105. Przy tym jaka\u015b prostota, oczywisto\u015b\u0107, cho\u0107\u00a0brzmienia wyrafinowane. Robi wielkie wra\u017cenie i wci\u0105ga.<\/p>\n Wci\u0105gn\u0119\u0142o te\u017c Inori<\/em> Stockhausena, kt\u00f3rego wys\u0142uchali\u015bmy i obejrzeli\u015bmy w Fabryce W\u00f3dek Koneser. Z g\u0142o\u015bnik\u00f3w lecia\u0142o nagranie (jest to utw\u00f3r na orkiestr\u0119, bardzo trudny i d\u0142ugi – godzina i 10 minut), a na scenie ta\u0144czy\u0142a –\u00a0a w\u0142a\u015bciwie wykonywa\u0142a gesty modlitewne, \u015bci\u015ble przez kompozytora w partyturze opisane i odpowiadaj\u0105ce barwom –\u00a0Agnieszka Ku\u015b. Wykonuje ona ten utw\u00f3r od czterech lat (po raz pierwszy w Krakowie w 2008 r. – polskie prawykonanie), a uczy\u0142a si\u0119 go wcze\u015bniej jeszcze dodatkowe cztery – to jest imponuj\u0105ce. Sama muzyka jest niesamowita: kszta\u0142towana pocz\u0105tkowo troch\u0119 jak litania, przez ponad p\u00f3\u0142 godziny z centralnym d\u017awi\u0119kiem g – gdy z niego schodzi, tym wi\u0119ksze jest wra\u017cenie – i z d\u017awi\u0119kami modlitewnych dzwonk\u00f3w. Orkiestra mocna, barwna, jakby przemawia s\u0142owami i zdaniami, z pauzami – taki jest jej rytm. To swoisty rytua\u0142, kt\u00f3rego nie rozumiemy, ale mimo to, a mo\u017ce nawet tym bardziej, przyci\u0105ga.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dwa znakomite wydarzenia by\u0142y dzi\u015b na Warszawskiej Jesieni. Na ka\u017cdym z nich by\u0142y dzie\u0142a Wielkich Nie\u017cyj\u0105cych: Luigiego Nono i Karlheinza Stockhausena. Za \u017cycia m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o nich r\u00f3\u017cnie, ideologie, jakie prezentowali, by\u0142y czasem nie do zniesienia, ale wspaniali to byli tw\u00f3rcy.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2607"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2607"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2607\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2613,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2607\/revisions\/2613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2607"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2607"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2607"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}