Przypadkowo rozwini\u0119ta pod poprzednim moim wpisem rozm\u00f3wka rozpoczynaj\u0105ca si\u0119 wok\u00f3\u0142 Malczewskich u\u015bwiadomi\u0142a mi po raz kolejny, jakiej to ja dziwnej jestem formacji. Ot\u00f3\u017c moje zainteresowanie sztukami plastycznymi, kt\u00f3re tak na dobre rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 w czasach studenckich, wysz\u0142o od zupe\u0142nie przeciwnej strony ni\u017c to bywa tradycyjnie. Nie jaka\u015b tam muzealna klasyka, nie w\u0142oski renesans, nie francuski impresjonizm, a ju\u017c zw\u0142aszcza nie polskie malarstwo romantyczno-patriotyczne – zreszt\u0105 romantyzm przez wiele lat by\u0142 mi kompletnie obcy (a i ten typ patriotyzmu tak\u017ce). Obchodzi\u0142a mnie tylko sztuka wsp\u00f3\u0142czesna, a raczej – dwudziestowieczna. A je\u015bli wcze\u015bniejsza, to starzy Holendrzy z Pieterem Brueghelem starszym i Boschem na czele, i praktycznie ma\u0142o co wi\u0119cej, cho\u0107 oczywi\u015bcie by\u0142am w stanie docenia\u0107 r\u00f3\u017cne walory dzie\u0142 z r\u00f3\u017cnych epok, ale to w\u0142a\u015bnie by\u0142o mi (i wci\u0105\u017c w jakims sensie jest) najbli\u017csze.<\/p>\n
Moja przygoda z malarstwem za\u015b zacz\u0119\u0142a si\u0119 od malarstwa abstrakcyjnego. Gdzie\u015b si\u0119 kiedy\u015b na te tematy zwierza\u0142am, ale chyba nie tu, prawdopodobnie na blogu Torlina<\/strong>, na kt\u00f3rym kiedy\u015b bywa\u0142am. Abstrakcja by\u0142a dla\u00a0mnie szczeg\u00f3lnie \u0142atwo przyswajalna chyba dlatego, \u017ce moja g\u0142\u00f3wna dziedzina, czyli muzyka, niezale\u017cnie od tego, czy ma jaki\u015b program literacki, jest przecie\u017c sztuk\u0105 ca\u0142kowicie abstrakcyjn\u0105. Dlatego malarstwo abstrakcyjne mia\u0142o dla mnie pewien walor czysto\u015bci, emocji wywo\u0142ywanych jedynie przez form\u0119, czyli kszta\u0142t, kolor, rozmieszczenie na p\u0142aszczy\u017anie i proporcje, tak w\u0142a\u015bnie, jak w muzyce.<\/p>\n Jednym z kierunk\u00f3w, do kt\u00f3rych mia\u0142am szczeg\u00f3ln\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107, by\u0142 konstruktywizm. Zw\u0142aszcza rosyjski – Rodczenko, Tatlin, Lissitzky, \u0141arionow, Gonczarowa itp., z Polski Kobro (bardziej ni\u017c Strzemi\u0144ski), Berlewi i jeszcze paru. A na Zachodzie – kr\u0105g Bauhausu i neoplastycyzm Mondriana. Z czasem zacz\u0105\u0142 mnie fascynowa\u0107 los tych kierunk\u00f3w, zw\u0142aszcza w Zwi\u0105zku Sowieckim, fakt, jak to si\u0119 sta\u0142o (i dlaczego), \u017ce ci najbardziej ideowi ludzie zostali najwi\u0119kszymi wrogami systemu, ale to ju\u017c osobna historia. (Moim g\u0142\u00f3wnym intelektualnym zaj\u0119ciem w stanie wojennym by\u0142o tropienie zwi\u0105zk\u00f3w sztuki i polityki.) Tak, architektom z tego kr\u0119gu zawdzi\u0119czamy te\u017c nasze koszmarne maszyny do mieszkania. Ale same formy plastyczne by\u0142y pe\u0142ne wyrafinowanej, eleganckiej prostoty, opartej na znakomitych proporcjach.<\/p>\n Zmienia\u0142o si\u0119 nastawienie do tej sztuki. Bardzo mnie uj\u0119\u0142o swego czasu w Grupie Two\u017bywo, \u017ce w spos\u00f3b widoczny odnosi\u0142a si\u0119 (i nadal odnosi) do konstruktywizmu. Kiedy widz\u0119 domy typu bauhausowskiego w Gdyni czy Katowicach, patrz\u0119 na nie z przyjemno\u015bci\u0105; wzornictwo te\u017c co jaki\u015b czas prze\u017cywa renesans. Troch\u0119 wi\u0119c zaskoczy\u0142y mnie wyniki sondy „Dziennika” na Gargamela XXI wieku, kt\u00f3re na pierwszym miejscu umie\u015bci\u0142y nowy gmach TVP<\/a>. Co\u015b dla mnie jest nie tak w tej sondzie, skoro ten budynek znalaz\u0142 si\u0119 (co prawda w niewielkiej odleg\u0142o\u015bci) przed bazylik\u0105 w Licheniu<\/a>. Naprawd\u0119, takie spostponowanie Lichenia jest zupe\u0142nie niezas\u0142u\u017cone…<\/p>\n Ja mam bardzo niejednoznaczny stosunek do r\u00f3\u017cnych realizacji p. S\u0142awka Bieleckiego (kt\u00f3rego zreszt\u0105 znam osobi\u015bcie, ale to nie ma wiele do rzeczy) i niekt\u00f3re z nich oceniam jako kicz totalny z ich nawi\u0105zaniami do r\u00f3\u017cnych tam dworkowych element\u00f3w – taka gargamelowato\u015b\u0107 w\u0142a\u015bnie. Ale akurat ten gmach<\/a> jest inny, jest czym\u015b w rodzaju konstruktywistycznej rze\u017aby. Owszem, za g\u0119stej, zw\u0142aszcza jak na konstruktywistyczne standardy. Ale ten „zw\u00f3j” z lewej strony jest oczywistym nawi\u0105zaniem do znanego projektu Tatlina<\/a>. Nie wiem, prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, co II MI\u0119dzynarod\u00f3wka ma wsp\u00f3lnego z TVP (zw\u0142aszcza \u017ce Bieleckiego, starego opozycjonisty, o sk\u0142onno\u015bci do komunizmu nie mo\u017cna podejrzewa\u0107) i dlaczego ca\u0142o\u015b\u0107 formy jest tak prze\u0142adowana – bo jest. Ale jest to dla mnie jednak zupe\u0142nie inna bajka ni\u017c Liche\u0144 i o ile Liche\u0144 dla mnie jest kiczem bez \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, wedle wszelkich zasad kiczowo\u015bci, to gmach TVP jest raczej przerostem formy nad tre\u015bci\u0105, ale samo to jeszcze dla mnie kiczu nie stanowi (inna sprawa, czy to b\u0119dzie funkcjonalne). No i sam fakt, \u017ce budowa\u0142o si\u0119 to tak d\u0142ugo i poch\u0142on\u0119\u0142o taka mas\u0119 kasy, jest oczywi\u015bcie naganny. Ale, co znamienne, eksperci wypowiadaj\u0105cy si\u0119 o tej budowli dla „Dziennika” w og\u00f3le nie zauwa\u017cyli nawi\u0105za\u0144 do klasyki konstruktywizmu i co\u015b tylko bredz\u0105 o szpulce od nici. Niedouczenie?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przypadkowo rozwini\u0119ta pod poprzednim moim wpisem rozm\u00f3wka rozpoczynaj\u0105ca si\u0119 wok\u00f3\u0142 Malczewskich u\u015bwiadomi\u0142a mi po raz kolejny, jakiej to ja dziwnej jestem formacji. Ot\u00f3\u017c moje zainteresowanie sztukami plastycznymi, kt\u00f3re tak na dobre rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 w czasach studenckich, wysz\u0142o od zupe\u0142nie przeciwnej strony ni\u017c to bywa tradycyjnie. Nie jaka\u015b tam muzealna klasyka, nie w\u0142oski renesans, nie francuski […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=296"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![znanego projektu Tatlina<\/a>. Nie wiem, prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, co II MI\u0119dzynarod\u00f3wka ma wsp\u00f3lnego z TVP (zw\u0142aszcza \u017ce Bieleckiego, starego opozycjonisty, o sk\u0142onno\u015bci do komunizmu nie mo\u017cna podejrzewa\u0107) i dlaczego ca\u0142o\u015b\u0107 formy jest tak prze\u0142adowana – bo jest. Ale jest to dla mnie jednak zupe\u0142nie inna bajka ni\u017c Liche\u0144 i o ile Liche\u0144 dla mnie jest kiczem bez \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, wedle wszelkich zasad kiczowo\u015bci, to gmach TVP jest raczej przerostem formy nad tre\u015bci\u0105, ale samo to jeszcze dla mnie kiczu nie stanowi (inna sprawa, czy to b\u0119dzie funkcjonalne). No i sam fakt, \u017ce budowa\u0142o si\u0119 to tak d\u0142ugo i poch\u0142on\u0119\u0142o taka mas\u0119 kasy, jest oczywi\u015bcie naganny. Ale, co znamienne, eksperci wypowiadaj\u0105cy si\u0119 o tej budowli dla „Dziennika” w og\u00f3le nie zauwa\u017cyli nawi\u0105za\u0144 do klasyki konstruktywizmu i co\u015b tylko bredz\u0105 o szpulce od nici. Niedouczenie?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przypadkowo rozwini\u0119ta pod poprzednim moim wpisem rozm\u00f3wka rozpoczynaj\u0105ca si\u0119 wok\u00f3\u0142 Malczewskich u\u015bwiadomi\u0142a mi po raz kolejny, jakiej to ja dziwnej jestem formacji. Ot\u00f3\u017c moje zainteresowanie sztukami plastycznymi, kt\u00f3re tak na dobre rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 w czasach studenckich, wysz\u0142o od zupe\u0142nie przeciwnej strony ni\u017c to bywa tradycyjnie. Nie jaka\u015b tam muzealna klasyka, nie w\u0142oski renesans, nie francuski […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=296"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}](\"http:\/\/www.look-art.com\/galeri\/insa-edilmemis-bina\/tatlin.jpg\"){kind=link}