{"id":2973,"date":"2013-02-02T00:41:44","date_gmt":"2013-02-01T23:41:44","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=2973"},"modified":"2013-02-02T00:46:12","modified_gmt":"2013-02-01T23:46:12","slug":"muzyka-tworzy-obywateli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2013\/02\/02\/muzyka-tworzy-obywateli\/","title":{"rendered":"Muzyka tworzy obywateli"},"content":{"rendered":"<p>By\u0142am na bardzo ciekawym spotkaniu w Instytucie Adama Mickiewicza, zwi\u0105zanym z jego nowym programem rezydencyjnym pod has\u0142em <em>What&#8217;s Next<\/em>. Instytut zaprasza na pobyty rezydencyjne m\u0142odych, obiecuj\u0105cych muzyk\u00f3w ze \u015bwiata, by zapozna\u0107 ich z muzyk\u0105 polsk\u0105. Teraz jest u nas 26-letni Wenezuelczyk Joshua Dos Santos, kt\u00f3ry chodzi na koncerty \u0141a\u0144cucha X i w dzie\u0144 urodzin Lutos\u0142awskiego dyrygowa\u0142 m.in. jego <em>Koncertem wiolonczelowym<\/em> w Filharmonii \u0141\u00f3dzkiej, z Tomaszem Darochem jako solist\u0105. Ale my pytali\u015bmy go oczywi\u015bcie przede wszystkim o El Sistema, kt\u00f3rego jest wychowankiem &#8211; rzadka to okazja, by us\u0142ysze\u0107 opowie\u015b\u0107 ze \u015brodka.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Joshua zaczyna\u0142 jako wiolonczelista w wieku lat 11, co jest do\u015b\u0107 p\u00f3\u017anym wiekiem jak na rozpocz\u0119cie muzykowania; dzi\u015b w El Sistema s\u0105 dzieci od 3. roku \u017cycia. Program jest skierowany do dzieci z trudnych \u015brodowisk, z przedmie\u015b\u0107, ale mog\u0105 w nim uczestniczy\u0107 wszyscy ch\u0119tni. Jednak jednym z cel\u00f3w jest ratowanie dzieciak\u00f3w przed z\u0142ym towarzystwem, narkotykami, bied\u0105\u00a0i innymi nieszcz\u0119\u015bciami poprzez pokazanie im lepszego, szlachetniejszego \u015bwiata, poprzez sztuk\u0119.<\/p>\n<p>Edukacja muzyczna jest ca\u0142kowicie darmowa. Rodzice przyprowadzaj\u0105 dzieci do specjalist\u00f3w, kt\u00f3rzy oceniaj\u0105, na jaki instrument skierowa\u0107 dziecko (czy mo\u017ce do ch\u00f3ru &#8211; El Sistema obejmuje nie tylko orkiestry, ale i ch\u00f3ry). Dzieci graj\u0105 w orkiestrach, starsze douczaj\u0105 m\u0142odszych. Nie wszystkie oczywi\u015bcie zostan\u0105 w przysz\u0142o\u015bci muzykami, wyrosn\u0105 z nich mo\u017ce lekarze, mo\u017ce in\u017cynierowie, ale na pewno zostan\u0105 przy s\u0142uchaniu muzyki klasycznej i raczej nie si\u0119gn\u0105 po narkotyki. Co wi\u0119cej, muzykowanie wp\u0142ywa na ca\u0142\u0105 rodzin\u0119: na koncerty, w kt\u00f3rych bierze udzia\u0142 dziecko, przychodz\u0105 zwykle nie tylko rodzice, ale i dziadkowie, ciotki, ca\u0142a rodzina. Koncerty te\u017c s\u0105 darmowe, a w zwi\u0105zku z tym sale pe\u0142ne.<\/p>\n<p>Za granic\u0105 m\u00f3wi\u0105 mi, opowiada Joshua, \u017ce wy Wenezuelczycy macie rop\u0119 i mo\u017cecie sobie na to pozwoli\u0107. To nie takie proste. Przecie\u017c nie sta\u0107 nas na instrumenty dla wszystkich. Trzeba wi\u0119c uruchomi\u0107 pomys\u0142owo\u015b\u0107. S\u0105 orkiestry ma\u0142ych dzieci, kt\u00f3re graj\u0105 na instrumentach zrobionych z papieru czy PCV. W ramach El Sistema pojawi\u0142 si\u0119 te\u017c rock i muzykowanie gitarowe. Muzykuje si\u0119 te\u017c w wi\u0119zieniach; mia\u0142em takie do\u015bwiadczenia i to by\u0142o fantastyczne.<\/p>\n<p>Rz\u0105dy z regu\u0142y wspieraj\u0105 El Sistema, Chavez te\u017c wobec niego zachowuje si\u0119 przyzwoicie. To ju\u017c 37 lat dzia\u0142ania, wi\u0119c bywa\u0142o r\u00f3\u017cnie, ale El Sistema przetrwa\u0142 i przetrwa dalej. W ko\u0144cu jest to program spo\u0142eczny ratuj\u0105cy dzieci, wi\u0119c dla ka\u017cdego kolejnego rz\u0105du b\u0119dzie cenny. Co wi\u0119cej, El Sistema rozprzestrzenia si\u0119 ju\u017c do innych kraj\u00f3w, ale ka\u017cdy z tych kraj\u00f3w musi ukszta\u0142towa\u0107 swoj\u0105 wersj\u0119 zgodnie z panuj\u0105cymi tam warunkami.<\/p>\n<p>Ja nie jestem dzieckiem z przedmie\u015bcia &#8211; m\u00f3wi Joshua &#8211; ale i mnie El Sistema uratowa\u0142. Dlaczego? Zacz\u0105\u0142em dyrygowa\u0107, kiedy mia\u0142em 15 lat i dosta\u0142em pierwsz\u0105 orkiestr\u0119 w dwa lata p\u00f3\u017aniej. By\u0142y tam wielkie problemy z dzieciakami, kt\u00f3re by\u0142y molestowane albo g\u0142odowa\u0142y. Kiedy zwierzy\u0142em si\u0119 naszemu tw\u00f3rcy i szefowi, Jos\u00e9 Antonio Abreu, on mnie zwyczajnie opieprzy\u0142. Twoja orkiestra, twoja odpowiedzialno\u015b\u0107, powiedzia\u0142. Musia\u0142em wi\u0119c rozwi\u0105zywa\u0107 ich problemy: je\u015bli dzieciak nie mia\u0142 but\u00f3w, za\u0142atwi\u0107 mu; je\u015bli g\u0142odowa\u0142, nakarmi\u0107; je\u015bli nie mia\u0142 transportu, zorganizowa\u0107. Musia\u0142em te\u017c wp\u0142ywa\u0107 na rodzic\u00f3w, zmienia\u0107 ich. Nauczy\u0142o mnie to \u017cycia.<\/p>\n<p>Orkiestra to spo\u0142ecze\u0144stwo w miniaturze. B\u0119d\u0105c jej cz\u0142onkiem dziecko uczy si\u0119 wsp\u00f3\u0142\u017cy\u0107 z innymi, wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107. Pierwszym za\u015b zadaniem nauczyciela jest wprowadzenie dyscypliny w zespole. Je\u017celi dziecko nie stosuje si\u0119 do regu\u0142, musi podj\u0105\u0107 decyzj\u0119: zostaje czy odchodzi. Ostatecznie\u00a0ko\u0144czy si\u0119 na tym, \u017ce\u00a0przystosowuje si\u0119 do grupy, chce by\u0107 z wi\u0119kszo\u015bci\u0105. El Sistema to pewna filozofia \u017cycia.<\/p>\n<p>Nic dziwnego, \u017ce Joshua mia\u0142 dysonans poznawczy pracuj\u0105c z orkiestr\u0105 Filharmonii \u0141\u00f3dzkiej &#8211;\u00a0i odwrotnie, musieli mie\u0107 i muzycy z orkiestry pracuj\u0105c z nim. Etos wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania, wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015bci za robot\u0119 (tu: za brzmienie, za kszta\u0142t muzyki) wci\u0105\u017c nie jest tu znany. Potrzeba nam El Sistema. Ale koncert podobno wypad\u0142 nie\u017ale. Mo\u017ce kto\u015b z \u0142odzian by\u0142 i mo\u017ce potwierdzi\u0107?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By\u0142am na bardzo ciekawym spotkaniu w Instytucie Adama Mickiewicza, zwi\u0105zanym z jego nowym programem rezydencyjnym pod has\u0142em What&#8217;s Next. Instytut zaprasza na pobyty rezydencyjne m\u0142odych, obiecuj\u0105cych muzyk\u00f3w ze \u015bwiata, by zapozna\u0107 ich z muzyk\u0105 polsk\u0105. Teraz jest u nas 26-letni Wenezuelczyk Joshua Dos Santos, kt\u00f3ry chodzi na koncerty \u0141a\u0144cucha X i w dzie\u0144 urodzin Lutos\u0142awskiego [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2973"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2973"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2973\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2979,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2973\/revisions\/2979"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}