{"id":32,"date":"2007-08-16T00:40:28","date_gmt":"2007-08-15T22:40:28","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=32"},"modified":"2007-09-07T18:50:21","modified_gmt":"2007-09-07T16:50:21","slug":"mariaz-wschodu-z-zachodem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2007\/08\/16\/mariaz-wschodu-z-zachodem\/","title":{"rendered":"Maria\u017c Wschodu z Zachodem"},"content":{"rendered":"

Wr\u00f3ci\u0142am z koncertu inauguracyjnego festiwalu Chopin i jego Europa. Jednym z solist\u00f3w by\u0142 Makoto Ozone, kt\u00f3ry jest pianist\u0105 bardziej jazzowym ni\u017c klasycznym. W II Koncercie <\/em>Beethovena nie wytrzyma\u0142 i w kadencjach pojecha\u0142 na jazzowo, a na bis zagra\u0142 przer\u00f3bk\u0119 Walca cis-moll <\/em>Chopina. Mo\u017ce by\u0107, publice si\u0119 podoba\u0142o, mnie \u015brednio, ale przypomnia\u0142o mi si\u0119 co\u015b przy okazji.
\nKilka dni temu na tym blogu pojawi\u0142 si\u0119 cie\u0144 dyskusji o tym, co muzyka Dalekiego Wschodu da\u0142a muzyce europejskiej (wysz\u0142o na to, \u017ce niewiele). Ale mt7 <\/strong>napisa\u0142a wtedy co\u015b, co mnie, przyznam, troch\u0119 zadziwi\u0142o. „Azjatycki kontynent jest tak odleg\u0142y mentalnie od Europy, \u017ce nawet nie umiem znale\u017a\u0107 stosownego por\u00f3wnania, \u017ceby nie popa\u015b\u0107 w bana\u0142. My\u015bl\u0119, \u017ce powinni kultywowa\u0107 swoj\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107. Przy globalizacji pewna urawni\u0142owka kulturalna ma niew\u0105tpliwie miejsce, ale by\u0142oby straszne, gdyby wsz\u0119dzie brzmia\u0142a podobna muzyka”.
\nPo pierwsze, to ju\u017c jest faktem. Wsz\u0119dzie brzmi podobna muzyka.<\/p>\n


\nPo drugie, nie mo\u017cemy dyktowa\u0107 ludziom Wschodu, co powinni kultywowa\u0107, a czego nie.
\nWsch\u00f3d prze\u017cywa od paru pokole\u0144 wielk\u0105 fascynacj\u0119 kultur\u0105 europejsk\u0105. Dla nas to o tyle wa\u017cne, \u017ce Chopin jest tam obiektem wr\u0119cz kultu. W takim np. Hamamatsu znajduje si\u0119 replika pomnika Chopina z \u0141azienek w skali 1:1, w Szanghaju wystawiono w\u0142a\u015bnie mu pomnik w nader eksponowanym miejscu. Miliony m\u0142odych Chi\u0144czyk\u00f3w ucz\u0105 si\u0119 gra\u0107 na fortepianie i graj\u0105 w\u0142a\u015bnie Chopina. O Japo\u0144czykach nie wspominaj\u0105c. Gra\u0107 muzyk\u0119 europejsk\u0105 ucz\u0105 si\u0119 te\u017c emigranci dalekowschodni mieszkaj\u0105cy np. w Stanach – moja kole\u017canka-pianistka mieszkaj\u0105ca w Houston i ucz\u0105ca dzieci m\u00f3wi, \u017ce ma niemal wy\u0142\u0105cznie takich w\u0142a\u015bnie uczni\u00f3w.
\nKultura europejska bywa im wi\u0119c bli\u017csza od w\u0142asnej, o kt\u00f3rej wiedz\u0105 niewiele. Par\u0119 lat temu na Warszawskiej Jesieni prowadzi\u0142am spotkanie ze \u015bwietnym kompozytorem japo\u0144skim Toshio Hosokaw\u0105. Ciekawa rzecz: urodzi\u0142 si\u0119 w Hiroszimie, ale o tym, co si\u0119 sta\u0142o dziesi\u0119\u0107 lat przed jego urodzeniem, nikt z nim nie m\u00f3wi\u0142, cho\u0107 jego matka podczas kataklizmu znajdowa\u0142a si\u0119 3 km od centrum miasta. Dopiero na studiach w Europie odkry\u0142, \u017ce kiedy wspomina, gdzie si\u0119 urodzi\u0142, spotyka si\u0119 z reakcj\u0105 podobn\u0105 do tej, z jak\u0105 m\u00f3g\u0142by si\u0119 spotka\u0107, gdyby urodzi\u0142 si\u0119 w Auschwitz. Zdumia\u0142o go to niepomiernie, bo w Japonii \u015bwiaty sztuki i polityki nie maj\u0105 ze sob\u0105 kontaktu. Gdy Toshio by\u0142 ma\u0142y, ojciec prowadzi\u0142 go w pi\u0119kne miejsca, poniewa\u017c uwa\u017ca\u0142, \u017ce dziecko winno si\u0119 wychowywa\u0107 w pi\u0119kniejszym \u015bwiecie.
\nDruga zaskakuj\u0105ca rzecz. Dziadek Toshio by\u0142 instruktorem ikebany, uprawia\u0142 ceremonie parzenia herbaty, taniec no<\/em> i \u0142ucznictwo. Matka gra\u0142a na koto. Ale ojciec by\u0142 ca\u0142kowicie skierowany na Zach\u00f3d, s\u0142ucha\u0142 Beethovena, Mozarta, Haydna. I takiej muzyki uczy\u0142 si\u0119 ma\u0142y Toshio, kiedy go pos\u0142ano do szko\u0142y. „Kocha\u0142em t\u0119 muzyk\u0119 i wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce tradycyjna muzyka japo\u0144ska jest nudna i przestarza\u0142a” – wspomina dzi\u015b.
\nBardzo interesuj\u0105cy by\u0142 powr\u00f3t Hosokawy do w\u0142asnej tradycji. Dokona\u0142 si\u0119 w Berlinie, za spraw\u0105 festiwalu tradycyjnej muzyki japo\u0144skiej i… niemieckiego pedagoga kompozycji, Klausa Hubera, kt\u00f3ry powiedzia\u0142 mu: wracaj do domu i zajmij si\u0119 tym. Drugim profesorem, kt\u00f3ry mia\u0142 na niego wp\u0142yw, by\u0142 Korea\u0144czyk Isang Yun.
\nToshio wr\u00f3ci\u0142 wi\u0119c do japo\u0144sko\u015bci, ale przefiltrowanej przez inne kultury. „My\u015bl\u0119, \u017ce dzi\u015b pogl\u0105d, \u017ce Japo\u0144czycy maj\u0105 czerpa\u0107 inspiracj\u0119 tylko ze swojej kultury, a Europejczycy ze swojej, jest przestarza\u0142y, bo mamy czas koegzystencji” – powiada. W r\u00f3wnym stopniu s\u0105 go w stanie zainspirowa\u0107 chmury p\u0142yn\u0105ce po niebie, jak obrazy Marka Rothko. Ale jego podej\u015bcie do d\u017awi\u0119ku, formy muzycznej, a przede wszystkim czasu muzycznego, jest bardzo dalekowschodnie. Na przyk\u0142ad czas, kt\u00f3ry wiruje i zatacza kr\u0119gi. Albo – z praktyki kaligrafii – wa\u017cko\u015b\u0107 ciszy przed uderzeniem w b\u0119benek, jak zawi\u015bni\u0119cia pi\u00f3ra nad papierem. I ogromna blisko\u015b\u0107 przyrody, jedno\u015b\u0107 z ni\u0105. Wdech i wydech – podstawa medytacji zen. Jego muzyka oddycha.
\nNo dobrze, ale we\u017amy np. pianistk\u0119 Mitsuko Uchid\u0119. Mieszka w Europie d\u0142u\u017cej ni\u017c w Japonii, gra muzyk\u0119 europejsk\u0105 i robi to znakomicie. I to te\u017c jest wspania\u0142e.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wr\u00f3ci\u0142am z koncertu inauguracyjnego festiwalu Chopin i jego Europa. Jednym z solist\u00f3w by\u0142 Makoto Ozone, kt\u00f3ry jest pianist\u0105 bardziej jazzowym ni\u017c klasycznym. W II Koncercie Beethovena nie wytrzyma\u0142 i w kadencjach pojecha\u0142 na jazzowo, a na bis zagra\u0142 przer\u00f3bk\u0119 Walca cis-moll Chopina. Mo\u017ce by\u0107, publice si\u0119 podoba\u0142o, mnie \u015brednio, ale przypomnia\u0142o mi si\u0119 co\u015b przy […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}