{"id":339,"date":"2009-06-05T18:17:20","date_gmt":"2009-06-05T16:17:20","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=339"},"modified":"2009-06-05T22:40:03","modified_gmt":"2009-06-05T20:40:03","slug":"najazd-dzwiekow-na-zachete","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2009\/06\/05\/najazd-dzwiekow-na-zachete\/","title":{"rendered":"Najazd d\u017awi\u0119k\u00f3w na Zach\u0119t\u0119"},"content":{"rendered":"

Wystawa Inwazja d\u017awi\u0119ku<\/em> jest ju\u017c\u00a0w Zach\u0119cie\u00a0od pewnego czasu, ale dopiero ostatnio mia\u0142am par\u0119 godzinek, \u017ceby j\u0105 odwiedzi\u0107. I na pewno odwiedz\u0119 jeszcze j\u0105 par\u0119 razy, bo za jednym razem wszystkiego obejrze\u0107 (i wys\u0142ucha\u0107) si\u0119 nie da, a jest ona czynna a\u017c do 4 sierpnia, tak \u017ce kto ze stolicy lub b\u0119dzie przez stolic\u0119 przeje\u017cd\u017ca\u0142 w tym czasie, mo\u017ce zaj\u015b\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce warto.<\/p>\n

Wita nas dobiegaj\u0105cy znad klatki schodowej \u015bpiew, kt\u00f3ry co\u015b nam dziwnie przypomina. Tak – to hymn Hej, Slovaci<\/a><\/em> (w tej wersji nie ch\u00f3ralny, lecz solowy \u017ce\u0144ski), kt\u00f3ry powsta\u0142<\/a> na bazie naszego Mazurka D\u0105browskiego<\/em>. Nad schodami wisi wielki ekran, na nim nieruchomo stoi w plenerze ko\u0144, na kt\u00f3rego grzbiecie siedzi dumnie kobieta – autorka, znana performerka Marina Abramovi\u0107<\/a>. Prac\u0119 t\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0142a swojemu ojcu.<\/p>\n

Dalej wchodzi si\u0119 kolejno w r\u00f3\u017cne,\u00a0w wi\u0119kszo\u015bci wyciemnione\u00a0wn\u0119trza oddzielone od siebie d\u017awi\u0119koszczelnymi gumowymi kotarami; tylko w Sali Matejkowskiej, jasno o\u015bwietlonej, stoi kilka ma\u0142ych pawilonik\u00f3w, w ka\u017cdym z nich dzieje si\u0119 co\u015b innego. Jedna z wyciemnionych sal ma \u015bciany czerwone – tam wy\u015bwietlane s\u0105 dwa filmy Katarzyny Kozyry. W\u0142a\u015bciwie o wielu pracach mog\u0142abym tu pope\u0142ni\u0107 osobny wpis, mo\u017ce wi\u0119c rzeczywi\u015bcie podziel\u0119 ten opis i zatrzymam si\u0119 na paru, \u017ceby potem napisa\u0107 o kolejnych. Wst\u0119pnie powiem tylko, \u017ce wystawa opiera si\u0119 w przewa\u017caj\u0105cej mierze na wideoinstalacjach, a obecno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych w tym kontek\u015bcie wydaje mi si\u0119 nieco naci\u0105gni\u0119ta. Ale s\u0105 i instalacje innego rodzaju, np. Roberta Ku\u015bmirowskiego z\u0142o\u017cona ze starych fisharmonii, magnetofon\u00f3w i r\u00f3\u017cnych takich, Krzysztofa Knittla Pory Roku<\/em>, kt\u00f3ra jest wy\u0142\u0105cznie d\u017awi\u0119kowa: w ka\u017cdym z k\u0105t\u00f3w sali rozbrzmiewaj\u0105 d\u017awi\u0119ki innej pory roku, nagrane przez Krzysztofa w r\u00f3\u017cnych miejscach Polski i zagranicy, s\u0105 to d\u017awi\u0119ki nie tylko przyrodnicze, jak deszcz, burza, ptaszki, strumyk czy szczekanie psa, ale nawet rozmowy prywatne. Taki sobie pami\u0119tniczek (ukaza\u0142 si\u0119 te\u017c na p\u0142ytach). Ze znanych kompozytor\u00f3w obecny jest tu te\u017c Pawe\u0142 Mykietyn, kt\u00f3rego utw\u00f3r towarzyszy obrazowi Tomasza Tatarczyka.<\/p>\n

Podoba\u0142 mi si\u0119\u00a0Kwartet wideo<\/em> Christiana Marclaya<\/a>. Tutaj<\/a> jeden kawa\u0142ek, tu<\/a> drugi, oczywi\u015bcie nie oddaje to wra\u017cenia. Na czterech ekranach ko\u0142o siebie pokazywane s\u0105 wyimki z r\u00f3\u017cnych film\u00f3w muzycznych – albo te\u017c fabularnych, bo jest tu i Marilyn Monroe, i Ingrid Bergman nuc\u0105ca motyw z Casablanki<\/em> (zagraj to jeszcze raz, Sam!). S\u0105 tu w ma\u0142ych u\u0142amkach wielkie gwiazdy i muzyki powa\u017cnej, i jazzu, i musicalu… na ka\u017cdym ekranie dzieje si\u0119 co\u015b innego, szybki monta\u017c robiony jest tak inteligentnie, \u017ce t\u0119 powstaj\u0105c\u0105 pewn\u0105 kakofoni\u0119 odbiera si\u0119 jednak falami, s\u0105 fajne momenty jednorodne, np. opieraj\u0105ce si\u0119 na samej grze d\u0119ciak\u00f3w, krzykach (bo i par\u0119 zdj\u0119\u0107 z thriller\u00f3w tu jest), rytmie czy nuceniu. Ca\u0142o\u015b\u0107 trwa kilkana\u015bcie minut.<\/p>\n

W nast\u0119pnej sali zestawienie dw\u00f3ch polskich artyst\u00f3w: Artura \u017bmijewskiego i Andrzeja Bie\u0144kowskiego. Ka\u017cdemu z nich chodzi o co\u015b innego, obu – tak\u017ce o co\u015b innego ni\u017c omawianemu wcze\u015bniej arty\u015bcie. Bie\u0144kowski, malarz i dokumentalista, niezmordowanie od dziesi\u0119cioleci utrwalaj\u0105cy dorobek wymieraj\u0105cego gatunku wiejskich muzykant\u00f3w, reprezentowany jest kilkoma obrazami i dwoma filmami wideo z nagraniami owych muzykant\u00f3w. Ale przejmuj\u0105ce jest zestawienie jednego z tych wideoobraz\u00f3w z kr\u00f3tkim filmem Artura \u017bmijewskiego Nasz \u015bpiewnik<\/a><\/em>. To film, kt\u00f3ry dobrze znam, ale wci\u0105\u017c gdy go ogl\u0105dam, \u015bciska mnie za gard\u0142o. Starzy, chorzy, umieraj\u0105cy ludzie w Izraelu, od kilkudziesi\u0119ciu lat poza Polsk\u0105, z lepszym lub gorszym skutkiem przypominaj\u0105 sobie polskie pie\u015bni. Ja wymi\u0119kam, kiedy s\u0142ysz\u0119, jak babcia nie wstaj\u0105ca z \u0142\u00f3\u017cka \u015bpiewa u\u015bmiechaj\u0105c si\u0119: Jeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a, p\u00f3ki my \u017cyjemy<\/em>…<\/p>\n

Obok dla symetrii jest wideo Bie\u0144kowskiego Muzyka \u017cydowska w pami\u0119ci wiejskich muzykant\u00f3w<\/em>. Bardzo ceni\u0119 fantastyczn\u0105\u00a0prac\u0119 Andrzeja<\/a>, ale kiedy\u015b wesz\u0142am z nim w lekki sp\u00f3r, bo pr\u00f3bowa\u0142 dowodzi\u0107, \u017ce to, co my znamy jako muzyk\u0119 klezmersk\u0105, to jest nieprawda i cepelia, a naprawd\u0119 to \u017bydzi grali tak, jak ci wiejscy muzykanci. \u017be ta teza jest nieprawdziwa, \u015bwiadcz\u0105 cho\u0107by zbiory wybitnego muzykologa Mosze Bieregowskiego<\/a>, o kt\u00f3rym ju\u017c tu kiedy\u015b wspomina\u0142am. Muzyka \u017cydowska w pami\u0119ci polskich muzykant\u00f3w zatar\u0142a si\u0119 jeszcze bardziej ni\u017c polskie piosenki w pami\u0119ci izraelskich staruszk\u00f3w. Znamienny jest fragment, kiedy jeden z muzykant\u00f3w gra melodi\u0119, kt\u00f3r\u0105 nazywa „hymn \u017cydowski”. Po porz\u0105dnym ws\u0142uchaniu si\u0119 rozpozna\u0142am bardzo zniekszta\u0142con\u0105 Hatikv\u0119<\/em>, czyli hymn Izraela (mam jednak wra\u017cenie, \u017ce tylko ja jedna by\u0142am w stanie to rozpozna\u0107). Inny skrzypek jako melodi\u0119 \u017cydowsk\u0105 podaje… cake-walka, kt\u00f3rego przed wojn\u0105 grywano w polskich kabaretach, np. w Zielonym Baloniku (nuty s\u0105 nawet w S\u0142\u00f3wkach<\/em> Boya)… Jedyna prawdziwa \u017cydowska piosenka, z tekstem w jidysz, rozbrzmiewa w wykonaniu pewnej starszej pani – znam d\u0142u\u017csz\u0105 wersj\u0119 tego filmu, w kt\u00f3rej ta pani opowiada, \u017ce w dzieci\u0144stwie mia\u0142a przyjaci\u00f3\u0142k\u0119 \u017byd\u00f3wk\u0119. Ale naprawd\u0119 wstrz\u0105saj\u0105ce jest, \u017ce skrzypkowi, kt\u00f3ry gra \u00f3w „\u017cydowski hymn”, \u017cona towarzyszy na b\u0119benku; w pewnym momencie widzimy zbli\u017cenie na sk\u00f3r\u0119 b\u0119benka i wyra\u017ane hebrajskie litery. Tak! Ten b\u0119benek zosta\u0142 zrobiony, jak opowiada zapytany przez Bie\u0144kowskiego muzykant, z „\u017cydowskich pacierzy”…<\/p>\n

Ci\u0105g dalszy nast\u0105pi.<\/p>\n

PS. Og\u0142oszenie na niedziel\u0119 \ud83d\ude00 Ruszam do Krakowa po spe\u0142nieniu obywatelskiego obowi\u0105zku, gdzie\u015b po 13. jestem w Sto\u0142ecznym Kr\u00f3lewskim Mie\u015bcie, zamelduj\u0119 si\u0119 pewnie w hoteliku (na D\u0142ugiej) i mog\u0119 si\u0119 umawia\u0107. Mo\u017ce tradycyjnie w Camelocie?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wystawa Inwazja d\u017awi\u0119ku jest ju\u017c\u00a0w Zach\u0119cie\u00a0od pewnego czasu, ale dopiero ostatnio mia\u0142am par\u0119 godzinek, \u017ceby j\u0105 odwiedzi\u0107. I na pewno odwiedz\u0119 jeszcze j\u0105 par\u0119 razy, bo za jednym razem wszystkiego obejrze\u0107 (i wys\u0142ucha\u0107) si\u0119 nie da, a jest ona czynna a\u017c do 4 sierpnia, tak \u017ce kto ze stolicy lub b\u0119dzie przez stolic\u0119 przeje\u017cd\u017ca\u0142 w […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/339"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=339"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/339\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}