{"id":36,"date":"2007-08-25T14:02:52","date_gmt":"2007-08-25T12:02:52","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=36"},"modified":"2007-09-07T19:24:29","modified_gmt":"2007-09-07T17:24:29","slug":"piekne-dziwne-pozne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2007\/08\/25\/piekne-dziwne-pozne\/","title":{"rendered":"Pi\u0119kne, dziwne, p\u00f3\u017ane"},"content":{"rendered":"<p>Atmosfera w kraju jest na tyle truj\u0105ca, \u017ce dosz\u0142am do wniosku, \u017ce my tutaj musimy si\u0119 odtru\u0107 i wyobcowa\u0107 z tego wszystkiego. Troch\u0119 zdrowej emigracji wewn\u0119trznej, zanim p\u00f3jdziemy na wybory i m\u0105drze oddamy g\u0142os. Dlatego chocia\u017c tu si\u0119 nie k\u0142\u00f3\u0107my i wr\u00f3\u0107my po prostu do muzyki.<br \/>\nChcia\u0142am podj\u0105\u0107 w\u0105tek, kt\u00f3ry rzuci\u0142 <strong>aliendoc<\/strong>, i wyj\u015b\u0107 od p\u00f3\u017anej tw\u00f3rczo\u015bci Beethovena. &#8222;&#8230; trudno nie zauwa\u017cy\u0107, jak w miar\u0119 post\u0119pu choroby u Beethovena kolejne kompozycje ewoluuj\u0105 w kierunkach nieoczekiwanych, niekiedy nosz\u0105c w sobie pi\u0119kno niezwyk\u0142e. Kiedy\u015b kto\u015b w dyskusji powiedzia\u0142, \u017ce g\u0142uchn\u0105cy Beethoven paradoksalnie s\u0142ysza\u0142 dalej, wi\u0119cej i g\u0142\u0119biej. S\u0142ysza\u0142 wewn\u0105trz, co by\u0107 mo\u017ce pozwala\u0142o mu na wi\u0119ksze skupienie; by\u0107 mo\u017ce inne s\u0142yszenie, z pomini\u0119ciem fizjologicznych dr\u00f3g percepcji d\u017awi\u0119ku, pozwala\u0142o mu s\u0142ysze\u0107 czyst\u0105 wyobra\u017ani\u0105&#8221;.<\/p>\n<p><!--more--><br \/>\nTak si\u0119 zastanawiam: zapewne jest w tym cz\u0119\u015b\u0107 prawdy. Ale chyba tylko cz\u0119\u015b\u0107? Kiedy kto\u015b idzie w\u0142asn\u0105 drog\u0105, prowadzony wy\u0142\u0105cznie si\u0142\u0105 wyobra\u017ani (s\u0142uch wewn\u0119trzny to umiej\u0119tno\u015b\u0107 posiadana &#8211; acz w r\u00f3\u017cnym stopniu, co zale\u017cy i od treningu, i od predyspozycji wrodzonych &#8211; przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 muzyk\u00f3w, a kompozytor\u00f3w w szczeg\u00f3lno\u015bci), mo\u017ce doj\u015b\u0107 do zaskakuj\u0105cych efekt\u00f3w, niezale\u017cnie od tego, czy g\u0142uchnie, czy nie \ud83d\ude42 <\/p>\n<p>W\u0142a\u015bnie s\u0142ucham w &#8222;Mezzo&#8221; w wykonaniu braci Kuijken\u00f3w fragment\u00f3w <em>Kunst der Fuge<\/em>, ostatniego utworu Bacha, przerwanego przez \u015bmier\u0107 w momencie, kiedy kompozytor wplata\u0142 w\u0142asne nazwisko przetransponowane na nuty do kunsztownej fugi. To te\u017c, podobnie jak Beethovenowska <em>Grosse Fuge<\/em>, <em>Pie\u015b\u0144 dzi\u0119kczynna uzdrowionego<\/em> z <em>Kwartetu a-moll <\/em>op. 132 czy p\u00f3\u017ane <em>Bagatele<\/em>, nie jest muzyka, kt\u00f3r\u0105 m\u00f3g\u0142by napisa\u0107 m\u0142ody kompozytor. Tak\u0105 muzyk\u0119 pisze kto\u015b stoj\u0105cy ju\u017c blisko granicy.<br \/>\nP\u00f3\u017ana tw\u00f3rczo\u015b\u0107&#8230; P\u00f3\u017ana niekoniecznie wiekowo, w ko\u0144cu tylu wielkich \u017cy\u0142o stosunkowo kr\u00f3tko, ale sygnalizuj\u0105ca moment szczeg\u00f3lny w \u017cyciu. Moment, kiedy dochodzi si\u0119 &#8211; do czego? do pe\u0142ni czy jej poszukiwania? Do pogodzenia czy ucieczki od \u015bwiata? Brahmsowskie p\u00f3\u017ane utwory fortepianowe (cho\u0107 Brahms zawsze mia\u0142 w sobie t\u0119 melancholi\u0119), Mahlerowskie adagia rozp\u0142ywaj\u0105ce si\u0119 w jakim\u015b odlocie, cudowna pe\u0142nia fina\u0142u <em>Jowiszowej<\/em>&#8230; czy maj\u0105 ze sob\u0105 co\u015b wsp\u00f3lnego? Jak\u0105\u015b <em>serenite<\/em>? Dzisiejsza, nowsza muzyka te\u017c zna takie utwory, skondensowane do b\u00f3lu, pr\u00f3buj\u0105ce co\u015b wa\u017cnego przekaza\u0107, od <em>Requiem canticles<\/em> Strawi\u0144skiego, arcydzie\u0142a zwi\u0119z\u0142o\u015bci, po <em>Quatre chants pour franchir le seuil<\/em> (Cztery pie\u015bni na przekroczenie progu), ostatnie dzie\u0142o zmar\u0142ego przedwcze\u015bnie w 1998 r. (mia\u0142 52 lata) Gerarda Grisey; po wykonaniu tego utworu na Warszawskiej Jesieni sta\u0142o si\u0119 co\u015b, czego dawno na tym festiwalu nie widzia\u0142am: wszyscy wstali i d\u0142ugo klaskali, a niekt\u00f3rzy mieli \u0142zy w oczach&#8230;<br \/>\nTo troch\u0119 spojrzenie na drug\u0105 stron\u0119. Tak, jak sobie j\u0105 wyobra\u017camy po tej stronie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Atmosfera w kraju jest na tyle truj\u0105ca, \u017ce dosz\u0142am do wniosku, \u017ce my tutaj musimy si\u0119 odtru\u0107 i wyobcowa\u0107 z tego wszystkiego. Troch\u0119 zdrowej emigracji wewn\u0119trznej, zanim p\u00f3jdziemy na wybory i m\u0105drze oddamy g\u0142os. Dlatego chocia\u017c tu si\u0119 nie k\u0142\u00f3\u0107my i wr\u00f3\u0107my po prostu do muzyki. Chcia\u0142am podj\u0105\u0107 w\u0105tek, kt\u00f3ry rzuci\u0142 aliendoc, i wyj\u015b\u0107 od [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}