{"id":374,"date":"2009-08-20T00:31:25","date_gmt":"2009-08-19T22:31:25","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=374"},"modified":"2009-08-21T23:02:23","modified_gmt":"2009-08-21T21:02:23","slug":"dziwne-hobby-pana-staiera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2009\/08\/20\/dziwne-hobby-pana-staiera\/","title":{"rendered":"Dziwne hobby pana Staiera"},"content":{"rendered":"

Ju\u017c po po\u0142owie wyst\u0119p\u00f3w Andreasa Staiera na ChiJE, czyli po dw\u00f3ch jego wyst\u0119pach. O koncercie Fielda ju\u017c pisa\u0142am.\u00a0Ostatniego wieczoru\u00a0by\u0142 pierwszy z koncert\u00f3w z Christophem Pr\u00e9gardienem, w czwartek o 17. solowy recital (Clementi, Field, Schubert, Schumann), a w pi\u0105tek\u00a0o 19.30, te\u017c z Pr\u00e9gardienem, ca\u0142a Winterreise<\/em>.<\/p>\n

Teraz\u00a0zacz\u0105\u0142 od Chopina – pie\u015bni –\u00a0i to jedyna forma jego wykonania utwor\u00f3w tego kompozytora, na jak\u0105 si\u0119 zgodzi\u0142. Na konferencji prasowej<\/a> zapytany o to powiedzia\u0142: – To nie dlatego, \u017cebym nie lubi\u0142 Chopina. Owszem, bardzo go lubi\u0119 i w domu nawet czasem grywam jego utwory, ale nie wydaje mi si\u0119, \u017cebym by\u0142 jakim\u015b wybitnym chopinist\u0105.<\/em> C\u00f3\u017c za skromno\u015b\u0107: niejeden nie jest, a gra Chopina i si\u0119 nie przejmuje… Za to Staier wyrazi\u0142 tu swoj\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107, \u017ce m\u00f3g\u0142 wykona\u0107 koncert Fielda po raz pierwszy, odk\u0105d go nagra\u0142 11 lat temu, poniewa\u017c jest do niego potrzebna do\u015b\u0107 du\u017ca orkiestra, a organizatorzy festiwali, jak tylko s\u0142ysz\u0105 o du\u017cej orkiestrze, to wol\u0105, \u017ceby gra\u0142a Beethovena, bo wi\u0119cej ludzi przyjdzie.<\/p>\n

Spytano go, jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce zabra\u0142 si\u0119 za dawne fortepiany. Odpar\u0142, \u017ce kiedy studiowa\u0142 gr\u0119 na fortepianie jeszcze wsp\u00f3\u0142czesnym\u00a0w Antwerpii, obok by\u0142o muzeum instrument\u00f3w. Kiedy natkn\u0105\u0142 si\u0119 na stare fortepiany i spr\u00f3bowa\u0142 na nich gra\u0107, stwierdzi\u0142, \u017ce pewne problemy w niekt\u00f3rych utworach rozwi\u0105zuj\u0105 si\u0119 lepiej w\u0142a\u015bnie na takich instrumentach. – St\u0105d moje dziwne hobby<\/em> – powiedzia\u0142.<\/p>\n

To dziwne hobby obejmuje te\u017c studiowanie repertuaru. Staier szpera po bibliotekach, zamawia nuty, studiuje zawzi\u0119cie i nie uwa\u017ca tego czasu za stracony. – W wyborze repertuaru zdaj\u0119 si\u0119 na swoj\u0105 intuicj\u0119. Je\u017celi w ci\u0105gu pierwszego kwadransa utw\u00f3r mnie zainteresuje, to znaczy, \u017ce warto go wykonywa\u0107. Na <\/em>Norberta Burgm\u00fcllera<\/em><\/a> trafi\u0142em dzi\u0119ki krytykom Roberta Schumanna, kt\u00f3ry go chwali\u0142, a on mia\u0142 znakomity gust – pami\u0119tamy przecie\u017c, \u017ce to on jako pierwszy w Niemczech nazwa\u0142 Chopina geniuszem.<\/em><\/p>\n

Zadano mu te\u017c pytanie, co s\u0105dzi o tym, \u017ce coraz wi\u0119cej utwor\u00f3w gra si\u0119 na instrumentach z epoki – ju\u017c nawet si\u0119gano do impresjonist\u00f3w. – Czasem mam wra\u017cenie, \u017ce to si\u0119 rozrasta jak rak<\/em> – zacz\u0105\u0142 z\u0142o\u015bliwie swoj\u0105 odpowied\u017a, ale potem powiedzia\u0142 co\u015b bardzo ciekawego: – Mniej istotny jest instrument ni\u017c styl gry. Piani\u015bci w prostej linii od uczni\u00f3w Chopina, jak Raul Koczalski<\/em> [by\u0142 uczniem m.in. Karola Mikulego – DS], grali zupe\u0142nie inaczej, cho\u0107 na wsp\u00f3\u0142czesnych instrumentach. Kultura wykona\u0144 fortepianowych przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 by\u0142a ca\u0142kiem inna ni\u017c dzi\u015b.<\/em><\/p>\n

Kolekcja instrument\u00f3w NIFC bardzo mu si\u0119 podoba. Fielda, jak ju\u017c wspomnia\u0142am, gra\u0142 na pleyelu, pierwszy koncert z Pr\u00e9gardienem – na erardzie, a Winterreise<\/em> b\u0119dzie gra\u0142 na kopii instrumentu Conrada Grafa. Schubert mieszka\u0142 w Wiedniu obok warsztatu Grafa i u\u017cywa\u0142 jego instrument\u00f3w.<\/p>\n

Ostatni wiecz\u00f3r\u00a0zacz\u0119li, jak ju\u017c wspomnia\u0142am,\u00a0od pie\u015bni Chopina, i by\u0142o to urocze. Pr\u00e9gardien \u015bpiewa\u0142 po niemiecku, co mog\u0142o ubawi\u0107, ale wida\u0107 by\u0142o, \u017ce lubi wiedzie\u0107, o czym \u015bpiewa; polszczyzna by\u0142aby pewnie te\u017c dla niego zbyt trudna do wyuczenia. Pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 uzupe\u0142ni\u0142y Pie\u015bni do wierszy Ernesta Schulze<\/em> Schuberta. W drugiej najpierw wspomniany Burgm\u00fcller, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 interesuj\u0105cy jako ogniwo mi\u0119dzy Schubertem a Schumannem, wreszcie na zako\u0144czenie kilka rzadziej wykonywanych pie\u015bni Schumanna. Mimo \u017ce ca\u0142y program trwa\u0142 do\u015b\u0107 d\u0142ugo, bo zako\u0144czy\u0142 si\u0119 ko\u0142o 21.30, to jeszcze uda\u0142o si\u0119 wyprosi\u0107 dwa bisy: dwie pie\u015bni o tym samym tytule Sehnsucht<\/em>, ale do innych tekst\u00f3w – Schuberta i Schumanna.<\/p>\n

Przepi\u0119kne to by\u0142o. A Pr\u00e9gardien okaza\u0142 si\u0119 prawdziwie wszechstronny. Kole\u017canka siedz\u0105ca z ty\u0142u szturchn\u0119\u0142a mnie nawet w pewnym momencie: s\u0142uchaj, czy to aby na pewno jest tenor? Rzeczywi\u015bcie, w jednej z pie\u015bni Burgm\u00fcllera za\u015bpiewa\u0142 w prawdziwie barytonowej skali w samym zako\u0144czeniu, gdzie to obni\u017cenie g\u0142osu znakomicie podkre\u015bla\u0142o z\u0142owieszczo\u015b\u0107 tekstu (mowa by\u0142a w tym momencie o grobie).<\/p>\n

Po kolejnych wyst\u0119pach Staiera b\u0119d\u0119 tu oczywi\u015bcie dopisywa\u0107 relacje. Jeszcze tylko dodam, \u017ce o 17. by\u0142 recital Magdaleny Lisak, kt\u00f3ra dzi\u015b specjalizuje si\u0119 raczej w muzyce XX wieku; gra nieco szkolnie, ale solidnie. Bardzo ciekawy by\u0142 pomys\u0142 programowy: zestawienie etiud Chopina (op. 10), Debussy’ego (zeszyt I) i Ligetiego (ksi\u0119ga I). I tak naprawd\u0119 to tylko Ligeti si\u0119 w tym programie liczy\u0142. To wielka muzyka.<\/p>\n

PS. Dla tych, co nie zagl\u0105daj\u0105 do komentarzy: tutaj<\/a> jest relacja z recitalu Staiera, a tutaj<\/a> – z Winterreise<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ju\u017c po po\u0142owie wyst\u0119p\u00f3w Andreasa Staiera na ChiJE, czyli po dw\u00f3ch jego wyst\u0119pach. O koncercie Fielda ju\u017c pisa\u0142am.\u00a0Ostatniego wieczoru\u00a0by\u0142 pierwszy z koncert\u00f3w z Christophem Pr\u00e9gardienem, w czwartek o 17. solowy recital (Clementi, Field, Schubert, Schumann), a w pi\u0105tek\u00a0o 19.30, te\u017c z Pr\u00e9gardienem, ca\u0142a Winterreise. Teraz\u00a0zacz\u0105\u0142 od Chopina – pie\u015bni –\u00a0i to jedyna forma jego wykonania […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/374"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=374"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/374\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}