
{"id":3815,"date":"2013-12-29T20:09:51","date_gmt":"2013-12-29T19:09:51","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=3815"},"modified":"2013-12-29T20:09:51","modified_gmt":"2013-12-29T19:09:51","slug":"pozegnalny-filmowy-walc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2013\/12\/29\/pozegnalny-filmowy-walc\/","title":{"rendered":"Po\u017cegnalny filmowy walc"},"content":{"rendered":"<p>Wojciech Kilar z pewno\u015bci\u0105 pozostanie w pami\u0119ci przede wszystkim jako jeden z najwybitniejszych tw\u00f3rc\u00f3w muzyki filmowej naszych czas\u00f3w.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>A m\u00f3g\u0142 p\u00f3j\u015b\u0107 ca\u0142kiem inn\u0105 drog\u0105 &#8211; zaczyna\u0142 w tym czasie i w podobny spos\u00f3b, jak przedstawiciele tzw. polskiej szko\u0142y kompozytorskiej &#8211; Penderecki i G\u00f3recki. Debiutowa\u0142 na Warszawskiej Jesieni w zbli\u017conym czasie, a ju\u017c kilka lat p\u00f3\u017aniej zrobi\u0142 furor\u0119 dynamicznym utworem <em>Riff 62<\/em>. Jednak ju\u017c w tym samym czasie, praktycznie od samego pocz\u0105tku, zaj\u0105\u0142 si\u0119 muzycznym ilustrowaniem film\u00f3w i, mimo \u017ce przez wiele lat od\u017cegnywa\u0142 si\u0119 od wp\u0142ywu filmu na w\u0142asn\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107, dla wielu s\u0142uchaj\u0105cych (w tym mnie) nigdy zwi\u0105zki te nie budzi\u0142y w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\n<p>Sta\u0142a wsp\u00f3\u0142praca z krajanem (bo mimo \u017ce lwowiak i Lw\u00f3w dobrze pami\u0119ta\u0142, osiad\u0142szy w Katowicach po latach czu\u0142 si\u0119 \u015bl\u0105skim patriot\u0105) Kazimierzem Kutzem (znamienna zw\u0142aszcza w tzw. trylogii \u015bl\u0105skiej), muzyka do film\u00f3w obu R\u00f3\u017cewicz\u00f3w, do <em>Rejsu<\/em> Piwowskiego, do film\u00f3w Krzysztofa Zanussiego (drugi re\u017cyser, z kt\u00f3rym jego wsp\u00f3\u0142praca by\u0142a szczeg\u00f3lnie wa\u017cna), no i oczywi\u015bcie Andrzeja Wajdy (przede wszystkim genialna <em>Ziemia obiecana<\/em>), a tak\u017ce wielu, wielu innych, przesz\u0142a do historii. Tak jak wielu naszych tw\u00f3rc\u00f3w muzyki popularnej, \u0142\u0105cznie z takimi tuzami jak Jerzy Wasowski czy W\u0142adys\u0142aw Szpilman, mia\u0142 w tej dziedzinie taki talent, \u017ce gdyby wcze\u015bniej wyszed\u0142 w \u015bwiat, to m\u00f3g\u0142by by\u0107 jednym z tych najs\u0142ynniejszych. Do Hollywood trafi\u0142 p\u00f3\u017ano i ze szcz\u0119\u015bliwego przypadku &#8211; Francis Ford Coppola us\u0142ysza\u0142 jego muzyk\u0119 orkiestrow\u0105 i zamarzy\u0142a mu si\u0119 taka w <em>Draculi<\/em>. Trzeba powiedzie\u0107, \u017ce ameryka\u0144scy partnerzy byli bardzo zdziwieni, gdy przekonali si\u0119, \u017ce Kilar wszystko pisze i instrumentuje sam &#8211; tam jedn\u0105 muzyk\u0105 zajmuje si\u0119 ca\u0142y sztab ludzi. C\u00f3\u017c, mamy w Polsce naprawd\u0119 porz\u0105dn\u0105 szko\u0142\u0119 kompozytorsk\u0105.<\/p>\n<p>Ale wr\u00f3\u0107my do pozosta\u0142ej tw\u00f3rczo\u015bci Kilara. Pami\u0119tam z Warszawskich Jesieni jego moment quasi-minimalistyczny &#8211; zaskakuj\u0105cy utw\u00f3r <em>Upstairs-Downstairs<\/em>, z ch\u00f3rem dzieci\u0119cym \u015bpiewaj\u0105cym tylko dwa d\u017awi\u0119ki i narastaj\u0105c\u0105 na tym tle, a potem znikaj\u0105c\u0105 mas\u0119 dysonuj\u0105cej orkiestry. Ale najbardziej zaskoczy\u0142 <em>Krzesany<\/em> &#8211; utw\u00f3r, kt\u00f3ry na koncertach do dzi\u015b jest bisowany. Jan Krenz, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 prawykonanie utworu, powiedzia\u0142 kompozytorowi, \u017ce ten otworzy\u0142 szerokie okno i wpu\u015bci\u0142 tym utworem \u015bwie\u017ce g\u00f3rskie powietrze (cytuj\u0119 w tej chwili z pami\u0119ci). C\u00f3\u017c, ale owa bezczelna ju\u017c filmowo\u015b\u0107 z jednej strony rozbraja\u0142a i cieszy\u0142a (wszyscy kochamy Tatry, no nie?), z drugiej jednak denerwowa\u0142a. By\u0142 to w og\u00f3le czas podobnych zaskocze\u0144, bo i G\u00f3recki w zbli\u017conym czasie zrobi\u0142 zwrot swoim <em>Ad Matrem<\/em> &#8211; no, a nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej zaskoczy\u0142 <em>III Symfoni\u0105<\/em>.<\/p>\n<p>Kilar zabra\u0142 si\u0119 wtedy za kolejne poematy &#8211; <em>Ko\u015bcielec<\/em>, <em>Bogurodzica<\/em>, <em>Exodus<\/em>&#8230; coraz bardziej filmowe, a potem tak\u017ce religijne by\u0142y te obrazy. Dzi\u015b patrzy si\u0119 na jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jak na dziwn\u0105 mieszank\u0119 r\u00f3\u017cnych styl\u00f3w. Ale w filmie wszystko jest dozwolone.<\/p>\n<p>Tak\u017ce walce, jak w <em>Ziemi obiecanej<\/em> czy <em>Tr\u0119dowatej<\/em>.\u00a0 A mnie osobi\u015bcie &#8211; poza jego wczesnymi utworami &#8211; pozostanie muzyka do <em>Struktury kryszta\u0142u<\/em>. Prosta i w punkt. Potrafi\u0142.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wojciech Kilar z pewno\u015bci\u0105 pozostanie w pami\u0119ci przede wszystkim jako jeden z najwybitniejszych tw\u00f3rc\u00f3w muzyki filmowej naszych czas\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3815"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3815"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3815\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3817,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3815\/revisions\/3817"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3815"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3815"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3815"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}