
{"id":4020,"date":"2014-03-28T00:01:00","date_gmt":"2014-03-27T23:01:00","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=4020"},"modified":"2014-03-28T00:01:00","modified_gmt":"2014-03-27T23:01:00","slug":"matematyka-muzyka-magia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2014\/03\/28\/matematyka-muzyka-magia\/","title":{"rendered":"Matematyka, muzyka, magia"},"content":{"rendered":"<p>Po\u0142\u0105czenie tych trzech &#8222;m&#8221; jest w\u0142a\u015bciwe tw\u00f3rczo\u015bci Paw\u0142a Szyma\u0144skiego, jednego z naszych najwybitniejszych kompozytor\u00f3w, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie 28 marca ko\u0144czy 60 lat.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>I wci\u0105\u017c, jak zwyk\u0142 pisa\u0107 w swoich zminimalizowanych \u017cyciorysach, &#8222;mieszka i pracuje jako wolny artysta w Warszawie&#8221;. Mia\u0142 sw\u00f3j epizod pedagogiczny\u00a0na uczelni, ale szybko z tym sko\u0144czy\u0142. Nie zamyka si\u0119 w swoim \u015bwiecie hermetycznie, wychodzi do ludzi, widujemy go na koncertach i w operze. Ale sw\u00f3j \u015bwiat kultywuje i pilnuje go. Chcia\u0142oby si\u0119 s\u0142ysze\u0107 wi\u0119cej g\u0142os\u00f3w z tego \u015bwiata. Wiele os\u00f3b po premierze jego pierwszej i jedynej jak dot\u0105d opery <em>Qudsja Zaher<\/em> (na kt\u00f3r\u0105 strasznie d\u0142ugo czekali\u015bmy) by\u0142o rozczarowanych nie tylko librettem (tym &#8211; chyba wi\u0119kszo\u015b\u0107), lecz przede wszystkim tym, \u017ce &#8222;za ma\u0142o by\u0142o tam jego muzyki&#8221;&#8230;<\/p>\n<p>Mo\u017cna m\u00f3wi\u0107, \u017ce jego utwory to zabawki dla wtajemniczonych. \u017be s\u0105 hermetyczne. Wiadomo, jak \u015bci\u015ble s\u0105 skomponowane, na jakiej kombinatoryce si\u0119 opieraj\u0105. A przy tym trudno dociec, jak to si\u0119 dzieje, \u017ce te matematyczne konstrukcje jednocze\u015bnie nios\u0105 pi\u0119kno i wzruszaj\u0105. Niekoniecznie dlatego, \u017ce opieraj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto na szkielecie muzyki barokowej, pracowicie zdekonstruowanej. Bo przecie\u017c wiele z tych kompozycji wcale do baroku nie nawi\u0105zuje, im dalej, tym rzadziej zreszt\u0105 si\u0119 to zdarza. (Ostatnio, w najnowszym <em>Sostenuto<\/em> na orkiestr\u0119, wpl\u00f3t\u0142 nawet cytaty z Lutos\u0142awskiego.) Ale jest w nich \u015bcis\u0142y logiczny porz\u0105dek. I to w\u0142a\u015bnie, \u017ce ten porz\u0105dek nie jest zimny ani pusty, lecz \u0142\u0105czy si\u0119 z pi\u0119knem w spos\u00f3b absolutnie naturalny, nazywam magi\u0105 tej muzyki.<\/p>\n<p>W 2006 r. Polskie Wydawnictwo Audiowizualne (dzi\u015b NInA, czyli Narodowy Instytut Audiowizualny) zrobi\u0142o festiwal jego utwor\u00f3w, nagrywaj\u0105c na wideo (z wizualizacjami Mariusza Grzegorzka): dokumentacja ukaza\u0142a si\u0119 na komplecie czterech DVD.\u00a0<a href=\"http:\/\/ninateka.pl\/filmy\/festiwal-muzyki-pawla-szymanskiego\">Tutaj <\/a>mo\u017cemy obejrze\u0107 kilka filmik\u00f3w. Jest te\u017c troch\u0119 muzyki Szyma\u0144skiego na YouTube: np. wspania\u0142e wykonanie <em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=oxpXB2Sm_1I\">Dw\u00f3ch etiud<\/a><\/em>, tylko <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=HtuJPDHfNqQ\">pierwszy<\/a> z niesamowitych <em>Pi\u0119ciu utwor\u00f3w na kwartet smyczkowy<\/em>, jest <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=PFORXkm74js\">ta &#8222;wyliczanka&#8221;<\/a> rodem z <a href=\"http:\/\/fineartebooks.wordpress.com\/2012\/04\/19\/when-art-intersects-with-mathematics-constantin-brancusi-m-c-escher-and-cristian-todie\/escher_sky_water\/\">Eschera<\/a> (tytu\u0142owy M.C.E. to w\u0142a\u015bnie Escher), jest <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=C7JeLTuRKHU\">to<\/a> i jeszcze par\u0119 rzeczy&#8230; ale wci\u0105\u017c zbyt ma\u0142o. Bo jak ju\u017c si\u0119 wpadnie w to, co pomi\u0119dzy tymi trzema &#8222;m&#8221;, trudno si\u0119 od tego oderwa\u0107 i chcia\u0142oby si\u0119 jeszcze i jeszcze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po\u0142\u0105czenie tych trzech &#8222;m&#8221; jest w\u0142a\u015bciwe tw\u00f3rczo\u015bci Paw\u0142a Szyma\u0144skiego, jednego z naszych najwybitniejszych kompozytor\u00f3w, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie 28 marca ko\u0144czy 60 lat.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4020"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4020"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4020\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4022,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4020\/revisions\/4022"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}