{"id":4028,"date":"2014-04-02T00:46:26","date_gmt":"2014-04-01T22:46:26","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=4028"},"modified":"2014-04-02T09:12:55","modified_gmt":"2014-04-02T07:12:55","slug":"odkrywanie-minkowskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2014\/04\/02\/odkrywanie-minkowskich\/","title":{"rendered":"Odkrywanie Minkowskich"},"content":{"rendered":"

Wszystkim Blogowiczom absolutnie polecam film Minkowski\/Saga<\/em> Rafaela Lewandowskiego. B\u0119dzie otwiera\u0142 sekcj\u0119 muzyczn\u0105 tegorocznego Planet Doc Review (i walczy\u0142 o „Ucho Chopina”), a potem b\u0119dzie wy\u015bwietlany przez telewizj\u0119 Planete, i oby jeszcze przez kolejne.<\/p>\n

<\/p>\n

Marc Minkowski zacz\u0105\u0142 interesowa\u0107 si\u0119 rodzin\u0105 swojego ojca – jak to zwykle bywa – za p\u00f3\u017ano, bo po jego \u015bmierci. Rzecz okaza\u0142a si\u0119 tak fascynuj\u0105ca, \u017ce wci\u0105gn\u0119\u0142a dyrygenta po uszy i niemal ka\u017cd\u0105 woln\u0105 chwil\u0119 pomi\u0119dzy licznymi wyst\u0119pami i pr\u00f3bami – a wiemy przecie\u017c, jak jest pracowity – po\u015bwi\u0119ca na wyci\u0105ganie kolejnych nitek z rodzinnego k\u0142\u0119bka.<\/p>\n

Sam jednak nie osi\u0105gn\u0105\u0142by takich wynik\u00f3w, gdyby nie spotka\u0142 na swej drodze Rafaela Lewandowskiego (dokumentalist\u0119, autora jednej fabu\u0142y Kret<\/em>, laureata Paszportu „Polityki”), kt\u00f3ry jeszcze w 2008 r. przeczyta\u0142 wywiad z dyrygentem, w kt\u00f3rym ten wspomina\u0142 o poszukiwaniu swoich korzeni, i natychmiast stwierdzi\u0142, \u017ce to dla niego idealny temat. Na dodatek bardzo chcia\u0142 zrobi\u0107 film o Warszawie, mie\u015bcie, sk\u0105d wywodzi\u0142 si\u0119 jego ojciec (Rafael urodzi\u0142 si\u0119 w Pary\u017cu, z matki Francuzki), a – jak si\u0119 okaza\u0142o – rodzina Minkowskich by\u0142a z Warszaw\u0105 bardzo zwi\u0105zana.<\/p>\n

Rozmawiali\u015bmy dzisiaj z oboma panami i stwierdzili oni, \u017ce w\u0142a\u015bciwie mo\u017cna by zrobi\u0107 na ten temat kilka kolejnych film\u00f3w. Ka\u017cdy bowiem z krewnych dyrygenta, o kt\u00f3rych jest mowa w filmie, zas\u0142uguje na osobn\u0105, d\u0142ug\u0105 i rozga\u0142\u0119zion\u0105 opowie\u015b\u0107. Musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce gdy my\u015bl\u0119 o tej rodzinie. przypomina mi si\u0119 rodzina Mendelssohn\u00f3w<\/a>, w kt\u00f3rej wsp\u00f3\u0142czynnik wybitno\u015bci dalece przekracza\u0142 sto procent normy. Tak by\u0142o i w\u015br\u00f3d Minkowskich: bankierzy, naukowcy przer\u00f3\u017cnych dziedzin, artyst\u00f3w mo\u017ce najmniej, ale Marc nadrabia to z nawi\u0105zk\u0105. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, rodzina (ameryka\u0144ska) jego matki, o kt\u00f3rej film oczywi\u015bcie nie m\u00f3wi, jest nie mniej ciekawa: matka by\u0142a t\u0142umaczk\u0105, babka skrzypaczk\u0105 (uczy\u0142a si\u0119 u Enescu i Carla Flescha), a w posiadaniu rodziny znajdowa\u0142 si\u0119 s\u0142ynny budynek Dakota, w kt\u00f3rym Pola\u0144ski kr\u0119ci\u0142 Dziecko Rosemary<\/em>.<\/p>\n

Najbardziej niesamowity by\u0142 August, pradziadek Marca, kt\u00f3ry mia\u0142 czterech syn\u00f3w: dwaj starsi, naukowcy, pozostali po studiach za granic\u0105 (Mieczys\u0142aw<\/a> w Szwajcarii, Eugeniusz<\/a>, dziadek dyrygenta, we Francji), dwaj m\u0142odsi r\u00f3wnie\u017c po studiach \u015bwiatowych wr\u00f3cili do Polski, byli wielkimi patriotami i pa\u0144stwowcami, Pawe\u0142<\/a> by\u0142 przemys\u0142owcem i pos\u0142em na sejm, Anatol – wojskowym, wsp\u00f3\u0142pracownikiem Pi\u0142sudskiego. August, ich ojciec za\u015b tworzy\u0142 i mno\u017cy\u0142 fortun\u0119 rodzinn\u0105, wspomaga\u0142 starszych syn\u00f3w (kt\u00f3rzy z nauki, cho\u0107 wybitni, ledwo \u017cyli), ale nie tylko, i do\u017cy\u0142 95 lat – zabi\u0142 go dopiero tyfus w getcie otwockim.<\/p>\n

Kiedy w 2008 r. robi\u0142am z Minkowskim wywiad dla „Polityki”, nie chc\u0105c pyta\u0107 o to, co wszyscy – bo o temacie poszukiwania przeze\u0144 polskich korzeni by\u0142o ju\u017c g\u0142o\u015bno – spyta\u0142am, czy wie mo\u017ce, czy w tej rodzinie si\u0119 muzykowa\u0142o. Opowiedzia\u0142 wtedy o wspomnianym Pawle, kt\u00f3rego zdj\u0119cie przy fortepianie si\u0119 zachowa\u0142o, i o swojej babce Franciszce z domu Brokman<\/a> (tak samo jak dziadek by\u0142a wybitnym psychiatr\u0105), kt\u00f3ra by\u0142a wielk\u0105 mi\u0142o\u015bniczk\u0105 opery. No i oczywi\u015bcie, skoro rodzina mieszka\u0142a w (zburzonej podczas wojny) kamienicy na Fredry 10, to niemo\u017cliwe by\u0142oby, \u017ceby nie chodzi\u0142a do Teatru Wielkiego za rogiem.<\/p>\n

Wrzuc\u0119 tu artyku\u0142 sprzed o\u015bmiu lat Piotra Kami\u0144skiego<\/a><\/strong> (PMK<\/strong> wypowiada si\u0119 te\u017c w filmie), po kt\u00f3rym wida\u0107, jaki post\u0119p zrobiono w poszukiwaniach przez te lata, tak\u017ce dzi\u0119ki\u00a0Rafaelowi i jego ekipie. Po pierwsze – to, co wspomnia\u0142am wy\u017cej, czyli \u017ce babka nie by\u0142a Francuzk\u0105, lecz polsk\u0105 \u017byd\u00f3wk\u0105 urodzon\u0105 w Moskwie. Po drugie: owa „czerwona ksi\u0105\u017ceczka” autorstwa zamieszka\u0142ego w Baltimore, a zmar\u0142ego w 1991 r. Jana Minkowskiego, syna Anatola\u00a0(Jan by\u0142 r\u00f3wnie\u017c naukowcem – profesorem elektroniki) zawiera wiele po\u017cytecznych informacji, ale te\u017c wielk\u0105 mistyfikacj\u0119: wywodzi r\u00f3d Minkowskich od rycerzy walcz\u0105cych pod Grunwaldem, a pomija w genealogii rabina z Mi\u0144ska… August zmar\u0142 w getcie otwockim, grobu do dzi\u015b nie znaleziono, ale jest fotografia zrobiona po wojnie i jest o nim mowa w filmie. Pawe\u0142 Minkowski by\u0142 nie chemikiem, lecz ekonomist\u0105. Anatola Minkowskiego prawdopodobnie zabili nacjonali\u015bci ukrai\u0144scy w 1939 r. gdzie\u015b pod Lwowem. Ale najwa\u017cniejsze: modernistyczna willa August\u00f3wka, kt\u00f3r\u0105 August wybudowa\u0142 w Otwocku, wci\u0105\u017c stoi. Widzimy j\u0105 na filmie i s\u0142yszymy o niej du\u017co. To jedyny budynek, jaki po Minkowskich pozosta\u0142, i nie do odzyskania (s\u0105 tam dzi\u015b mieszkania komunalne), za to pono\u0107 co\u015b si\u0119 ruszy\u0142o w kwestii terenu ko\u0142o metra \u015awi\u0119tokrzyska, gdzie znajdowa\u0142 si\u0119 bank Augusta.<\/p>\n

Opowie\u015bci – mo\u017cna powiedzie\u0107 – z Atlantydy. Tego miasta nie ma. S\u0105 to wi\u0119c opowie\u015bci w du\u017cej mierze tragiczne i wstrz\u0105saj\u0105ce. Jest kilka moment\u00f3w, kiedy co\u015b chwyta za gard\u0142o. Bo – poza wszystkim – Rafael Lewandowski zrobi\u0142 o tej fascynuj\u0105cej historii r\u00f3wnie fascynuj\u0105cy film. Co wi\u0119cej, du\u017co w tym filmie muzyki, i to wspaniale pod\u0142o\u017conej i zgranej z kontekstem: nagrania pochodz\u0105 z pr\u00f3by i koncertu Minkowskiego z Sinfoni\u0105 Varsovi\u0105, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 na zako\u0144czenie polskiej prezydencji w UE. Pod Warszaw\u0119 przedwojenn\u0105 posz\u0142y fragmenty z Halki <\/em>oraz pocz\u0105tek II Koncertu<\/em> Szymanowskiego, podczas sekwencji wojennej – dramatyczne przetworzenie tego\u017c koncertu, po wojnie melancholijny Kaprys polski<\/em> Gra\u017cyny Bacewicz, kt\u00f3ry Kuba Jakowicz wykona\u0142 w\u00f3wczas na bis, a potem – III Symfonia<\/em> G\u00f3reckiego. Tak si\u0119 szcz\u0119\u015bliwie z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce zar\u00f3wno Rafael, jak producentka filmu Joanna Fido, s\u0105 po szko\u0142ach muzycznych, wi\u0119c zosta\u0142o to zrobione naprawd\u0119 z wyczuciem. Jest nawiasem m\u00f3wi\u0105c nagranie ca\u0142ego koncertu, kt\u00f3re odtwarzane by\u0142o swego czasu w Mezzo<\/em>.<\/p>\n

Na zaostrzenie apetytu: zwiastun<\/a>, fragment jeden<\/a>, drugi<\/a>, trzeci<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wszystkim Blogowiczom absolutnie polecam film Minkowski\/Saga Rafaela Lewandowskiego. B\u0119dzie otwiera\u0142 sekcj\u0119 muzyczn\u0105 tegorocznego Planet Doc Review (i walczy\u0142 o „Ucho Chopina”), a potem b\u0119dzie wy\u015bwietlany przez telewizj\u0119 Planete, i oby jeszcze przez kolejne.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4028"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4028"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4039,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4028\/revisions\/4039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}