{"id":404,"date":"2009-10-14T01:19:14","date_gmt":"2009-10-13T23:19:14","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=404"},"modified":"2009-10-14T01:19:14","modified_gmt":"2009-10-13T23:19:14","slug":"o-operze-medialnie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2009\/10\/14\/o-operze-medialnie\/","title":{"rendered":"O operze medialnie"},"content":{"rendered":"

Z op\u00f3\u017anieniem, bo rzecz odby\u0142a si\u0119 w poniedzia\u0142ek, ale chc\u0119 tu dwa s\u0142owa napisa\u0107 o nowej inicjatywie<\/a> pisma dwutygodnik.com, jego wydawcy czyli Narodowego Instytutu Audiowizualnego oraz Opery Narodowej. Siedzieli\u015bmy na scenie, przy zapuszczonej kurtynie, a dyskusja nie potoczy\u0142a si\u0119 jednak w takim kierunku, jaki widnia\u0142 w zapowiedzi. Szkoda, bo to by mi si\u0119 wyda\u0142o rzeczywi\u015bcie interesuj\u0105cym tematem: kt\u00f3re z nowych \u015brodk\u00f3w nadaj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie do wykorzystania w operze i\u00a0jakim w zwi\u0105zku z tym zmianom mo\u017ce zosta\u0107 poddany sam gatunek.<\/p>\n

Zacz\u0119to jednak od r\u00f3wnie\u017c wa\u017cnego pytania: czym powinna opera si\u0119 zaj\u0105\u0107. Maja Kleczewska, przymierzaj\u0105ca si\u0119 w\u0142a\u015bnie do pierwszej re\u017cyserii<\/a>, zapowiadaj\u0105cej si\u0119 bardzo ciekawie, maj\u0105ca te\u017c \u015bwie\u017co za sob\u0105 pierwsz\u0105 intensywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z kompozytorem w teatrze (Marat\/Sade<\/em>, muzyka – Agata Zubel), uwa\u017ca, \u017ce dzisiejsza opera powinna zaj\u0105\u0107 si\u0119 \u017cyciem wewn\u0119trznym cz\u0142owieka, r\u00f3\u017cnymi tajemnicami zwi\u0105zanymi z ludzk\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 – „s\u0105 to obszary troch\u0119 ju\u017c tkni\u0119te przez teatr, a przed muzyk\u0105 stawiaj\u0105ce prawdziwe wyzwanie”. Zauwa\u017cy\u0142a te\u017c przy okazji swego spektaklu, \u017ce cho\u0107 czas w teatrze dramatycznym gna do przodu, ch\u00f3r potrafi ten czas spowolni\u0107, zatrzyma\u0107.<\/p>\n

Na kolejne pytanie prowadz\u0105cego Tomasza Cyza, czy wsp\u00f3\u0142czesna opera musi zajmowa\u0107 si\u0119 raczej\u00a0problemami dzisiejszymi lub science fiction, czy mo\u017ce zaj\u0105\u0107 si\u0119 Szekspirem lub To\u0142stojem, drugi z go\u015bci, Andrzej Ch\u0142opecki, odpar\u0142, \u017ce ka\u017cdy temat mo\u017ce by\u0107 dzisiejszy, bo si\u0142\u0105 opery jest jej jako\u015b\u0107 uniwersalna.\u00a0Ale dzi\u015b\u00a0mo\u017cna oczywi\u015bcie pisa\u0107 opery\u00a0o polityce (Nixon w Chinach<\/em> Johna Adamsa) czy\u00a0sporcie (hokej na lodzie w Nagano<\/em> Martina Smolki), do opery zawita\u0142y instalacje (Anselm Kiefer<\/a> w paryskiej Opera-Bastille) czy Internet (internauci maj\u0105 pisa\u0107 libretto do nowej opery Hansa Wernera Henze, zam\u00f3wionej przez teatr w Gelsenkirchen).<\/p>\n

Tu zosta\u0142 wywo\u0142any do tablicy dyrektor Treli\u0144ski, kt\u00f3ry wpad\u0142 na chwil\u0119 w przerwie w pr\u00f3bie do Borysa Godunowa<\/em> (premiera ju\u017c 30 pa\u017adziernika). I szybko wy\u0142o\u017cy\u0142 do\u015b\u0107 trze\u017aw\u0105 tez\u0119, \u017ce cho\u0107 opera jako taka sta\u0142a si\u0119 w \u015bwiecie szalenie modna i\u00a0zn\u00f3w si\u0119 do niej chodzi,\u00a0to nowo powstaj\u0105ce dzie\u0142a nie wychodz\u0105 poza w\u0105ski kr\u0105g zainteresowanych. Britten jest jeszcze jako\u015b postrzegany przez wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 publiczno\u015b\u0107, ale np. Thomas Ades? Niekoniecznie. Jedno jest pewne: m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce opera umar\u0142a, a\u00a0dzi\u015b wida\u0107, \u017ce to nieprawda,\u00a0jednak musimy o jej przysz\u0142o\u015b\u0107 powalczy\u0107. Jednocze\u015bnie zadeklarowa\u0142, \u017ce jako dyrektor teatru nie b\u0119dzie narzuca\u0142 w\u0142asnej wizji, tylko b\u0119dzie\u00a0czeka\u0142 na nowe dzie\u0142a. A w tym sezonie b\u0119dzie ich par\u0119. Qudsja Zaher<\/em> Paw\u0142a Szyma\u0144skiego, kt\u00f3ra wreszcie ma zosta\u0107 w tym sezonie wystawiona, jest w\u0142a\u015bnie oper\u0105 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 \u017cyciem wewn\u0119trznym, tak, jak chcia\u0142a Kleczewska. Z kolejnych zam\u00f3wie\u0144 wci\u0105\u017c, od lat, powstaje Moby Dick<\/em> Eugeniusza Knapika (planowany termin uko\u0144czenia – 2011 r.); prowadzone s\u0105 te\u017c rozmowy z Paw\u0142em Mykietynem.<\/p>\n

Gadali sobie tak, gadali, a\u017c pewna pani siedz\u0105ca w pierwszym rz\u0119dzie spyta\u0142a: dlaczego o tym, co si\u0119 wystawia, ma decydowa\u0107 jakie\u015b grono ludzi – krytycy, dyrekcja – a nie publiczno\u015b\u0107? Publiczno\u015b\u0107 g\u0142osuje nogami – odpowiedzieli paneli\u015bci. (Gdyby jednak uk\u0142ada\u0107 repertuar kieruj\u0105c si\u0119 wy\u0142\u0105cznie g\u0142osowaniem nogami, trzeba chyba by\u0142oby gra\u0107 wy\u0142\u0105cznie Jezioro \u0142ab\u0119dzie<\/em> i\u00a0Dziadka do orzech\u00f3w<\/em>, bo na tych dw\u00f3ch spektaklach sto procent frekwencji jest murowane, natomiast\u00a0nie gra\u0142oby si\u0119 wcale Kr\u00f3la Rogera<\/em> czy Wozzecka<\/em>.)<\/p>\n

Wida\u0107 jednak by\u0142o, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 zgromadzonej w teatrze publiczno\u015bci nie by\u0142a z rozmowy zadowolona. (Ja zreszt\u0105 te\u017c nie, cho\u0107 zapewne z innych powod\u00f3w ni\u017c ci pa\u0144stwo – ale pierwsze koty za p\u0142oty.) Po spotkaniu vox populi wyra\u017ca\u0142 swoje niezadowolenie w rozmowie, kt\u00f3r\u0105 pods\u0142ucha\u0142am: – Ale akademicka dyskusja o niczym. Racj\u0119 mia\u0142 tylko ten Rosjanin (chodzi o korespondenta Agencji Nowosti, kt\u00f3ry zada\u0142 organizatorom pytanie, po co w og\u00f3le dyskutowa\u0107 o przysz\u0142o\u015bci opery zamiast j\u0105 robi\u0107).<\/p>\n

Zobaczymy, jak si\u0119 akcja rozwinie dalej. Obawiam si\u0119, \u017ce tematy kolejnych spotka\u0144 zosta\u0142y dobrane z powodu ich chwytliwo\u015bci medialnej. Bo je\u015bli inne tematy po prostu nie przychodz\u0105 organizatorom do g\u0142owy, to jest to rzecz smutna. Najgorzej, \u017ce jedzie si\u0119 stereotypami: je\u015bli opera, to geje, kamp, opera mydlana. A gdzie w tym wszystkim sztuka? I przede wszystkim: dla kogo to si\u0119 robi? Dla mitycznej m\u0142odej publiczno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 chce si\u0119 przyci\u0105gn\u0105\u0107? Zapewne. Tylko czy ta publiczno\u015b\u0107 czego\u015b si\u0119 przy okazji o samej operze dowie?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z op\u00f3\u017anieniem, bo rzecz odby\u0142a si\u0119 w poniedzia\u0142ek, ale chc\u0119 tu dwa s\u0142owa napisa\u0107 o nowej inicjatywie pisma dwutygodnik.com, jego wydawcy czyli Narodowego Instytutu Audiowizualnego oraz Opery Narodowej. Siedzieli\u015bmy na scenie, przy zapuszczonej kurtynie, a dyskusja nie potoczy\u0142a si\u0119 jednak w takim kierunku, jaki widnia\u0142 w zapowiedzi. Szkoda, bo to by mi si\u0119 wyda\u0142o rzeczywi\u015bcie […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/404"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=404"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/404\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}