
{"id":4402,"date":"2014-08-25T00:15:33","date_gmt":"2014-08-24T22:15:33","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=4402"},"modified":"2014-08-25T09:51:30","modified_gmt":"2014-08-25T07:51:30","slug":"trzech-beethovenow-i-dussek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2014\/08\/25\/trzech-beethovenow-i-dussek\/","title":{"rendered":"Trzech Beethoven\u00f3w i Dussek"},"content":{"rendered":"<p>Trzech, bo trudno zrozumie\u0107, \u017ce wszystkie te trzy utwory, kt\u00f3re us\u0142yszeli\u015bmy na dzisiejszym koncercie (poza koncertem Dusska), napisa\u0142 jeden cz\u0142owiek.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Beethoven miewa\u0142 momenty jakiego\u015b za\u0107mienia inwencji i od czasu do czasu tworzy\u0142 dzie\u0142a prymitywne, bez sk\u0142adu i \u0142adu. Np. kantata <em>Cisza morska i szcz\u0119\u015bliwa podr\u00f3\u017c<\/em>, <em>Msza C-dur<\/em>, <em>Zwyci\u0119stwo Wellingtona w bitwie pod Vittori\u0105<\/em> (to przynajmniej jest \u015bmieszne, bo strzelaj\u0105)&#8230; Rzadko si\u0119 je zatem grywa. Przyznam si\u0119 bez bicia, \u017ce <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=aWIadVpxlDE\">uwertur\u0119 <em>Namensfeier<\/em><\/a> op. 115 us\u0142ysza\u0142am dzi\u015b po raz pierwszy i nie dziwi\u0119 si\u0119, \u017ce si\u0119 jej nie grywa, cho\u0107 Concerto K\u00f6ln pod batut\u0105 Michaela G\u00fcttlera stara\u0142o si\u0119, jak mog\u0142o, \u017ceby przyda\u0107 utworkowi odrobin\u0119 wdzi\u0119ku.<\/p>\n<p>Idea umieszczenia go w programie by\u0142a jednak zrozumia\u0142a: chodzi\u0142o o to, \u017ce dedykowany jest ks. Antoniemu Radziwi\u0142\u0142owi, temu samemu, kt\u00f3ry w swoim pa\u0142acyku my\u015bliwskim w Antoninie dwukrotnie go\u015bci\u0142 m\u0142odego Chopina. To jedyne usprawiedliwienie. No, mo\u017ce jest i drugie: obecno\u015b\u0107 w programie postaci Jana Ladislava Dusska, czeskiego wirtuoza pianistyki i kompozytora, cz\u0142owieka o <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Jan_Ladislav_Dussek\">bardzo barwnym \u017cyciorysie<\/a>, kt\u00f3ry nawia\u0142 z dworu Radziwi\u0142\u0142\u00f3w w Nie\u015bwie\u017cu (gdzie by\u0142 przez rok nadwornym muzykiem) z \u017con\u0105 Hieronima Radziwi\u0142\u0142a (brata pana domu), ksi\u0119\u017cniczk\u0105 Sophi\u0105 von Thurn und Taxis. A wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci ucz\u0105cych si\u0119 &#8222;na pianinie&#8221; zna to nazwisko z <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=X19RpItOSeg\">poczciwych sonatinek<\/a>&#8230; Jego <em>Koncert fortepianowy g-moll<\/em> to utw\u00f3r mo\u017ce nie najwy\u017cszych lot\u00f3w, ale mi\u0142y w s\u0142uchaniu (zw\u0142aszcza gdy wykonuje go kto\u015b z tak\u0105 klas\u0105 jak Andreas Staier), zw\u0142aszcza zabawny fina\u0142. To dzie\u0142o na wskro\u015b klasyczne, ale ju\u017c zapowiadaj\u0105ce styl brillant.<\/p>\n<p>Zagrana w drugiej cz\u0119\u015bci <em>IV Symfonia<\/em> Beethovena (jedna z moich ulubionych, bo ja lubi\u0119 nietypowo <em>Drug\u0105<\/em>, <em>Czwart\u0105<\/em> i <em>\u00d3sm\u0105<\/em>) jest te\u017c poniek\u0105d zwi\u0105zana z obecnymi ziemiami polskimi, poniewa\u017c zosta\u0142a cz\u0119\u015bciowo napisana w G\u0142og\u00f3wku (w\u00f3wczas Oberglogau), w tym samym zamku von Oppersdorf\u00f3w, kt\u00f3ry dzi\u015b stoi w cz\u0119\u015bciowej ruinie, ale pono\u0107 co\u015b maj\u0105 z t\u0105 ruin\u0105 zrobi\u0107. Niezale\u017cnie od tego, to jest tak \u015bwietnie napisany utw\u00f3r, z takim wdzi\u0119kiem, \u017ce a\u017c nie spos\u00f3b uwierzy\u0107, \u017ce ten sam autor za pewien czas napisze wy\u017cej wymienion\u0105 uwertur\u0119&#8230; A szczeg\u00f3ln\u0105 przyjemno\u015b\u0107 mo\u017cna mie\u0107 s\u0142uchaj\u0105c jej w wykonaniu takim jak Concerto K\u00f6ln, gdy wszystkie brzmienia i proporcje s\u0105 na swoim miejscu (urzek\u0142o mnie zw\u0142aszcza brzmienie klarnetu w II cz\u0119\u015bci); mo\u017ce fina\u0142 by\u0142 odrobin\u0119 za szybki, bo biedny fagocista w swojej s\u0142ynnej sol\u00f3wce nie wyrabia\u0142 si\u0119 na zakr\u0119tach, ale pojedyncze mankamenty nie przykrywa\u0142y tej przyjemno\u015bci. Muzycy byli zaskoczeni aplauzem, G\u00fcttler t\u0142umaczy\u0142 si\u0119, \u017ce niczego nie przygotowali na bis, i stan\u0119\u0142o na powt\u00f3rzonym fragmencie fina\u0142u.<\/p>\n<p>Ale zupe\u0142nie inn\u0105 jeszcze jako\u015bci\u0105 by\u0142 bis Andreasa Staiera, kt\u00f3ry mo\u017cna odda\u0107 za ca\u0142y koncert Dusska: <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=zMyI_A94iK4\"><em>Bagatela Es-dur<\/em><\/a> op. 126 nr 3. To przej\u015bcie w inny wymiar, kontemplacja, zatrzymanie czasu &#8211; i tak w\u0142a\u015bnie Staier j\u0105 zagra\u0142. I to jest ten trzeci Beethoven.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trzech, bo trudno zrozumie\u0107, \u017ce wszystkie te trzy utwory, kt\u00f3re us\u0142yszeli\u015bmy na dzisiejszym koncercie (poza koncertem Dusska), napisa\u0142 jeden cz\u0142owiek.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4402"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4402"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4402\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4405,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4402\/revisions\/4405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}