Dawno nie by\u0142o tak dobrej inauguracji Warszawskiej Jesieni – to zdanie s\u0142ysza\u0142am po koncercie od r\u00f3\u017cnych ludzi i tak\u017ce je podzielam. Drugi nocny koncert nie obni\u017cy\u0142 poziomu. To zas\u0142uga pomys\u0142u na t\u0119 edycj\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n
A pomys\u0142 by\u0142 taki: wsp\u00f3\u0142czesna muzyka na instrumentach nietypowych. Dawnych, egzotycznych, ludowych. Nie stylizacje, nie folk, w ka\u017cdym razie nie to, co zwykle na tych instrumentach si\u0119 grywa, lecz muzyka pisana z inspiracji czystym ich brzmieniem. Taki troch\u0119 wsp\u00f3\u0142czesny sonoryzm – cho\u0107 zwykle jeszcze o co\u015b innego chodzi.<\/p>\n
Np. w rozpoczynaj\u0105cym festiwal (nie licz\u0105c tradycyjnego hymnu, kt\u00f3ry tym razem odtworzony by\u0142 przez g\u0142o\u015bniki – prof. Kazimierz Sikorski nie zrobi\u0142 instrumentacji na orkiestr\u0119 barokow\u0105) nowym utworze Artura Zagajewskiego Brut<\/em> chodzi\u0142o o odniesienia do brutalizmu w architekturze spod znaku Le Corbusiera. Arte dei Suonatori z solist\u0105 Dominikiem Po\u0142o\u0144skim nie wydobywali ze swych instrument\u00f3w pi\u0119kna, lecz szorstko\u015b\u0107 (w brzmieniach) i kanciasto\u015b\u0107 (w regularnym rytmie tych brzmie\u0144), kt\u00f3re mog\u0142y si\u0119 jako\u015b z brutalistyczn\u0105 architektur\u0105 kojarzy\u0107. Siedz\u0105cy po s\u0105siedzku mi\u0142o\u015bnik baroku by\u0142 z lekka wstrz\u0105\u015bni\u0119ty i skomentowa\u0142: szkoda takich instrument\u00f3w na takie d\u017awi\u0119ki. Ba, ale z innych by si\u0119 takich nie wydoby\u0142o – o ich charakterze przes\u0105dzaj\u0105 tu wysokie alikwoty. A Aureliusz Goli\u0144ski z kolegami nie maj\u0105 nic przeciwko temu – to on zainicjowa\u0142, \u017ce Arte dei Suonatori grywa te\u017c czasem\u00a0muzyk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105.<\/p>\n Wsp\u00f3\u0142wykonawc\u0105 tego koncertu by\u0142 zesp\u00f3\u0142 musikFabrik, znany z eksperyment\u00f3w brzmieniowych; utw\u00f3r Aureliano Cattaneo Double<\/em> wykorzystywa\u0142 m.in. tr\u0105bk\u0119 i r\u00f3g o podw\u00f3jnym roztr\u0105bie, skonstruowane przez muzyk\u00f3w zespo\u0142u. Mo\u017cna uzyskiwa\u0107 z nich ciekawe efekty, np. wk\u0142adaj\u0105c t\u0142umik do jednego z roztr\u0105b\u00f3w. Zesp\u00f3\u0142 wykona\u0142 te\u017c Hamburgisches Konzert<\/em> Gy\u00f6rgy Ligetiego na r\u00f3g i zesp\u00f3\u0142, w kt\u00f3rym czworo waltornist\u00f3w wykorzystywa\u0142o zar\u00f3wno rogi naturalne, jak wsp\u00f3\u0142czesne wentylowe; solistka Christine Chapman gra\u0142a naprzemiennie na obu. Tu fascynuj\u0105ce by\u0142o zestawienie tych instrument\u00f3w, ich r\u00f3\u017cnych brzmie\u0144 i sposob\u00f3w artykulacji. Co\u015b si\u0119 za ich spraw\u0105 w tej muzyce m\u0105ci\u0142o, migota\u0142o.<\/span><\/p>\n Po\u0142\u0105czenie brzmie\u0144 dawnych i wsp\u00f3\u0142czesnych na ca\u0142ego opanowa\u0142o ostatni, najd\u0142u\u017cszy w programie utw\u00f3r Martina Smolki Semplice<\/em>, wykonany przez po\u0142\u0105czone oba zespo\u0142y. Zabawa t\u0105 migotliwo\u015bci\u0105, pojawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 tu tak\u017ce mi\u0119dzy smyczkami, fortepianem a klawesynem, zespo\u0142em i perkusj\u0105, przybiera\u0142a r\u00f3\u017cne kszta\u0142ty: od fragment\u00f3w kontemplacyjnych („potrzebna jest cierpliwo\u015b\u0107 i wygodne krzes\u0142o” – ostrzega\u0142 w om\u00f3wieniu kompozytor) do „wybudzaj\u0105cych”, iskrz\u0105cych energi\u0105.<\/p>\n Z Filharmonii Narodowej przenie\u015bli\u015bmy si\u0119 do Soho Factory, gdzie w\u0142a\u015bciwie by\u0142y dwa koncerty w jednym. Pierwszy by\u0142 recitalem Erwana Keraveca, Breto\u0144czyka graj\u0105cego na dudach. Je\u017celi kto\u015b s\u0142ysza\u0142 na \u017cywo dudy breto\u0144skie, wie, jak przera\u017aliwie g\u0142o\u015bny jest to instrument – i ten artysta wype\u0142nia\u0142 sam (lub z ta\u015bm\u0105 w przypadku kompozycji New R\u00e2<\/em> Xaviera Garcii) wielk\u0105 hal\u0119. Tyle \u017ce nie by\u0142y to typowe rzeczy, jakie si\u0119 na dudach s\u0142yszy. Le cri de la pierre<\/em> Philippe’a Leroux opiera\u0142y si\u0119 na wielod\u017awi\u0119kach (czy te\u017c multifonach), jakie wydobywa si\u0119 z innych instrument\u00f3w d\u0119tych drewnianych. Zaskakuj\u0105ce, chropawe d\u017awi\u0119ki \u00a0mog\u0142y rzeczywi\u015bcie kojarzy\u0107 si\u0119 z kamieniem. Z kolei Fr\u00f4le<\/em> Benjamina de la Fuente rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 samymi burdonami, brzmi\u0105cymi niemal elektronicznie – to by\u0142 prawie najprawdziwszy minimal, dopiero pod koniec posz\u0142y w ruch przebierki, czyli piszcza\u0142ki.<\/p>\n W drugiej cz\u0119\u015bci zagra\u0142 zesp\u00f3\u0142 o\u015bmiorga wiolonczelist\u00f3w Cellonet pod dyrekcj\u0105 Andrzeja Bauera,\u00a0tym razem\u00a0wy\u0142\u0105cznie w roli dyrygenta. Tu pierwszy lekki zaw\u00f3d: Ode to Maulana Rumi<\/em> Zaida Jabri z udzia\u0142em syryjskiej cytry qanun budzi\u0142 jednak etniczne skojarzenia, nic zreszt\u0105 dziwnego, poniewa\u017c odnosi\u0142 si\u0119 do poety i mistyka islamskiego z XIII w.;\u00a0d\u017awi\u0119ki zreszt\u0105 qanun, owe charakterystyczne glissanda zwi\u0105zane s\u0105 nieod\u0142\u0105cznie ze \u015bwiatem muzyki arabskiej. Na koniec jednak wr\u00f3cili\u015bmy do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, a w\u0142a\u015bciwie do \u015bwiata Wojciecha Ziemowita Zycha, kt\u00f3ry w utworze Op\u0142yw\/Przep\u0142yw\/Up\u0142yw<\/em> ustawi\u0142 wiolonczelist\u00f3w pojedynczo w kr\u0119gu wok\u00f3\u0142 audytorium i otoczy\u0142 nas swoimi ulotnymi brzmieniami, przelewaj\u0105cymi si\u0119 i przefruwaj\u0105cymi. Kr\u00f3tki to zreszt\u0105 by\u0142 jak na niego utw\u00f3r, co zreszt\u0105 by\u0142o dobre, bo skondensowa\u0142o efekt.<\/p>\n PS. Troch\u0119 trudno pisa\u0107 praktycznie codziennie w \u015brodku nocy, zw\u0142aszcza je\u015bli nie jest si\u0119 sow\u0105 z natury – grozi to, jak mogli\u015bmy ostatnio zauwa\u017cy\u0107, zwi\u0119kszon\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 rozkojarze\u0144 i pomy\u0142ek. Przechodz\u0119 wi\u0119c chwilowo na system dziennych wpis\u00f3w – mam nadziej\u0119, \u017ce pomy\u0142ek b\u0119dzie mniej \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dawno nie by\u0142o tak dobrej inauguracji Warszawskiej Jesieni – to zdanie s\u0142ysza\u0142am po koncercie od r\u00f3\u017cnych ludzi i tak\u017ce je podzielam. Drugi nocny koncert nie obni\u017cy\u0142 poziomu. To zas\u0142uga pomys\u0142u na t\u0119 edycj\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4482"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4482"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4482\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4487,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4482\/revisions\/4487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4482"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4482"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4482"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}