{"id":457,"date":"2010-02-07T00:54:00","date_gmt":"2010-02-06T23:54:00","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=457"},"modified":"2010-02-07T01:01:44","modified_gmt":"2010-02-07T00:01:44","slug":"chopin-zaspiewal-tenorem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2010\/02\/07\/chopin-zaspiewal-tenorem\/","title":{"rendered":"Chopin za\u015bpiewa\u0142 tenorem"},"content":{"rendered":"

Nie wiem, czy przej\u0119to si\u0119 wyd\u017awi\u0119kiem cytowanej tu wcze\u015bniej recenzji Jacka Marczy\u0144skiego<\/a>, czy zaprotestowa\u0142 sam przezi\u0119biony (co by\u0142o s\u0142yszalne w g\u0142osie, cho\u0107 pono\u0107 i tak s\u0142abiej ni\u017c na premierze) wykonawca roli tytu\u0142owej, ale tytu\u0142 tej recenzji ju\u017c jest nieaktualny – pan Steven Harrison chodzi ca\u0142y czas ubrany i je\u015bli przez moment pokazuje klat\u0119, to tylko gdy si\u0119 k\u0142ania w lekko rozpi\u0119tej koszuli. No i lepiej – zdj\u0119cia rzeczywi\u015bcie nie ujmowa\u0142y urod\u0105. I og\u00f3lnie mam wra\u017cenie, \u017ce owa klata niewiele by wnios\u0142a do ca\u0142o\u015bci. Ca\u0142e to cudne napuszenie typu „szyderczy \u015bmiech stra\u017cnika lod\u00f3w, co rozkoszuje si\u0119 ich b\u00f3lem” (tj. fal, kt\u00f3re tymi lodami zosta\u0142y skute), „zast\u0119py rycerzy dumnie pod\u0105\u017caj\u0105 w dal przy d\u017awi\u0119kach tr\u0105b”, czy w finale opery „zast\u0119py nienarodzonych dusz obwo\u0142aj\u0105 ci\u0119 kr\u00f3lem” (Chopin, kr\u00f3l dzieci pocz\u0119tych?), po prostu rozczula\u0142o.\u00a0Co prawda t\u0142umaczenie podobno nie by\u0142o najlepsze, ale nawet gdyby by\u0142o wybitne, i tak poetyk\u0119 tego typu odbieramy dzi\u015b jako kiczowat\u0105. Ale c\u00f3\u017c, to dokument epoki. I dokument pewnego szlachetnego szale\u0144stwa.<\/p>\n

Giacomo Orefice (1865-1922) fascynowa\u0142 si\u0119 Polsk\u0105 w og\u00f3le. Najpierw czyta\u0142 o niej, potem do niej je\u017adzi\u0142… Chopin by\u0142 jego obsesj\u0105 – gra\u0142 na fortepianie wszystko z jego utwor\u00f3w, co si\u0119 da\u0142o. Og\u00f3lnie jednak chyba jego fascynacj\u0105 by\u0142y kraje Europy Wschodniej; Jego pierwsza z dziesi\u0119ciu oper nazywa si\u0119 Mariska<\/em>, ale wbrew pozorom to nie Mary\u015bka, bo rozgrywa si\u0119 w\u015br\u00f3d Cygan\u00f3w\u00a0na W\u0119grzech<\/a>. Nast\u0119pna opera, Consuelo<\/em>,\u00a0by\u0142a ju\u017c troszk\u0119 bli\u017cej Chopina, bo bazowa\u0142a na powie\u015bci George Sand. Po Chopinie<\/em> zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 na dalszy jeszcze Wsch\u00f3d – napisa\u0142 oper\u0119 Il pane altrui<\/em> wed\u0142ug Iwana Turgieniewa i Radda <\/em>wed\u0142ug Maksyma Gorkiego. A w og\u00f3le poza tym by\u0142 profesorem konserwatorium w Mediolanie, a jednym z jego student\u00f3w by\u0142 Nino Rota.<\/p>\n

Nie powiem, tego Chopina zmontowa\u0142 i zorkiestrowa\u0142 zr\u0119cznie, cho\u0107 s\u0105 momenty rozczulaj\u0105ce po prostu, je\u015bli chodzi o instrumentacj\u0119 (zw\u0142aszcza u\u017cycie dzwon\u00f3w i dzwonk\u00f3w). \u017be Chopin si\u0119 adaptuje do stylu operowego – to nie niespodzianka, w ko\u0144cu belcanto to jeden z jego korzeni. \u017be np. \u015brodkowa cz\u0119\u015b\u0107 II Ballady F-dur<\/em> pasuje do zilustrowania burzy na morzu – te\u017c nie zaskakuje. Ale moment, w kt\u00f3rym na tle szemrz\u0105cej jednej nuty w basie zza sceny s\u0142ycha\u0107 \u015bpiew o tym, ze Majorka to pi\u0119kna wyspa, na melodi\u0119 pocz\u0105tku tej\u017ce ballady\u00a0i brzmi to jak w\u0142oska piosenka ludowa (przy czym nieodparcie przypomina pocz\u0105tek III aktu wystawionej rok wcze\u015bniej Toski<\/em>) – to ju\u017c zaskoczenie, i jest par\u0119 takich smacznych moment\u00f3w. No i w sumie wida\u0107, \u017ce ten Orefice bardzo naszego Fryca kocha\u0142. Sama wi\u0119c do ko\u0144ca nie wiem, w jakich kategoriach to ocenia\u0107. Laco Adamik pewne kiczarskie elementy celowo podkre\u015bli\u0142. Te wszystkie turonie, gwiazdy, anio\u0142y i \u015bmier\u0107 z kos\u0105 na pocz\u0105tku, powsta\u0144cy, a potem uczestnicy paryskiego salonu zastygaj\u0105cy w \u017cywe obrazy – to jako\u015b tam wsp\u00f3\u0142gra z kiczem tekstu, a jako\u015b tam jest kiczem niezale\u017cnym, ca\u0142kowicie zreszt\u0105 \u015bwiadomym. I nawet fajnym pod wzgl\u0119dem plastycznym, co ju\u017c jest zas\u0142ug\u0105 Barbary K\u0119dzierskiej.<\/p>\n

\u015apiewacy? O tytu\u0142owym wspomina\u0142am, pe\u0142nych jego walor\u00f3w nie byli\u015bmy w stanie pozna\u0107. Podobali mi si\u0119 Ewa Vesin jako Flora, czyli George Sand (\u015bwietnie przy tym wystylizowana) i Mariusz Godlewski jako przyjaciel Chopina, Elio (kontaminuj\u0105cy zapewne kilka postaci); Aleksandra Szafir wykonuj\u0105ca rol\u0119 Stelli, czyli siostry kompozytora Ludwiki, mia\u0142a g\u0142os zbyt ostry i oboj\u0119tny. Koszmarny by\u0142 pianista (Micha\u0142 Szczepa\u0144ski), kt\u00f3ry w pewnym momencie musia\u0142 niestety zagra\u0107 go\u015bciom paryskiego salonu ca\u0142e Scherzo b-moll<\/em>… Orkiestra jednak by\u0142a w porz\u0105dku i og\u00f3lnie mimo ca\u0142ego tego kiczu mia\u0142am do tego ca\u0142ego Orefice pewien cie\u0144 sympatii. I wydaje mi si\u0119, \u017ce wystawienie tego w Roku Chopinowskim by\u0142o jednak zasadne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie wiem, czy przej\u0119to si\u0119 wyd\u017awi\u0119kiem cytowanej tu wcze\u015bniej recenzji Jacka Marczy\u0144skiego, czy zaprotestowa\u0142 sam przezi\u0119biony (co by\u0142o s\u0142yszalne w g\u0142osie, cho\u0107 pono\u0107 i tak s\u0142abiej ni\u017c na premierze) wykonawca roli tytu\u0142owej, ale tytu\u0142 tej recenzji ju\u017c jest nieaktualny – pan Steven Harrison chodzi ca\u0142y czas ubrany i je\u015bli przez moment pokazuje klat\u0119, to tylko […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/457"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=457"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/457\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}