„Muzyka, kuplety, ta\u0144ce, dekoracje, kostiumy, w klasycznym stylu dawnej wiede\u0144skiej operetki. Melodie \u0142atwe, stare. Ale stopniowo Operetka dostaje si\u0119 w wir Historii i wzbiera szale\u0144stwem” – pisa\u0142 w didaskaliach do swej sztuki Witold Gombrowicz. Micha\u0142 Dobrzy\u0144ski jednak napisa\u0142 j\u0105 tak, jakby od pocz\u0105tku dosta\u0142a si\u0119 w wir Historii.<\/p>\n
<\/p>\n
Pami\u0119tam znakomity spektakl sprzed wielu lat, dok\u0142adniej – z po\u0142owy lat 70. w Teatrze Nowym w \u0141odzi, re\u017cyserowany przez Kazimierza Dejmka, w kt\u00f3rym autor muzyki, Tomasz Kiesewetter, dok\u0142adnie opar\u0142 si\u0119 na powy\u017cszych didaskaliach. Do dzi\u015b pami\u0119tam melodyjki z tego spektaklu. Z dzisiejszej premiery w Warszawskiej Operze Kameralnej \u017cadnej melodyjki nie zapami\u0119ta\u0142am, ale te\u017c m\u0142odemu kompozytorowi nie o to chodzi\u0142o.<\/p>\n
Od pocz\u0105tku z premedytacj\u0105 muzyka jest stylizowana nie na wiede\u0144sk\u0105 operetk\u0119, lecz na neoklasycyzm lat mi\u0119dzywojennych. Jest od razu dysonansowa, pe\u0142na cierpkich wsp\u00f3\u0142brzmie\u0144, ale i kanciastych rytm\u00f3w. Ilustrowane s\u0105 poszczeg\u00f3lne zwroty-has\u0142a, powtarzane przez bohater\u00f3w i stanowi\u0105ce ich d\u017awi\u0119kowe maski. Nie jest to muzyka \u0142atwa w \u017cadnym momencie, ale wci\u0105\u017c wyczuwa si\u0119 jej podtekst parodystyczny, nawet wtedy, gdy do \u015bmiechu jest ju\u017c daleko, pojawia si\u0119 czerwona flaga i mowa jest o skazywaniu „faszyst\u00f3w” bez s\u0105du – dawno chyba Gombrowiczowska Operetka<\/em> nie brzmia\u0142a tak aktualnie, a przecie\u017c jeszcze par\u0119 lat temu ma\u0142o kto by si\u0119 tego spodziewa\u0142.<\/p>\n Operetka<\/em> jest prac\u0105 doktorsk\u0105 Micha\u0142a Dobrzy\u0144skiego na Akademii Muzycznej w Bydgoszczy. Kompozytor pochodzi ze Szczecina, a jako \u017ce w jego rodzinnym mie\u015bcie nie ma wy\u017cszej uczelni muzycznej, wybra\u0142 si\u0119 na studia w\u0142a\u015bnie do Bydgoszczy za swoim krajanem ze Szczecina, Markiem Jasi\u0144skim, po kt\u00f3rego \u015bmierci trafi\u0142 do Zbigniewa Bargielskiego – i u niego w\u0142a\u015bnie napisa\u0142 ten doktorat. W latach 2007-10\u00a0by\u0142 w gronie stypendyst\u00f3w Europejskiego Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego.<\/p>\n Dzie\u0142o otrzyma\u0142o zgrabn\u0105 opraw\u0119 sceniczn\u0105 nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 r\u00f3wnie\u017c do lat 30.; je\u015bli co\u015b tu by\u0142o operetkowego, to kostiumy, z tym Anny Radziejewskiej (ksi\u0119\u017cna Himalaj) na czele.\u00a0Re\u017cyseria Jerzego Lacha – bardzo adekwatna. Komplet \u015bpiewak\u00f3w \u015bwietny, ale w sumie wszyscy bohaterowie, \u0142\u0105cznie z aktorskimi (Ksi\u0105dz powtarzaj\u0105cy „Hosanna, alleluja”, Ksi\u0105\u017c\u0119 z siwymi bokobrodami uczepiony ramienia swej magnifiki), bardzo wyrazi\u015bci. Tomasz Rak jako hrabia Szarm i Karol Bartosi\u0144ski w roli rywalizuj\u0105cego z nim barona Firuleta, ol\u015bniewaj\u0105cy wr\u0119cz Jan Jakub Monowid jako Mistrz Fior (to zreszt\u0105 \u015bwietny pomys\u0142, \u017ceby t\u0119 rol\u0119 da\u0107 kontratenorowi), rzygliwy Profesor – Artur Janda, chamski Hufnagiel-J\u00f3zef – Piotr Pieron (tu z kolei popisy basowe) – no i cud dziewczynka Albertynka, Barbara Zamek, kt\u00f3ra w ostatniej scenie musi pokaza\u0107 si\u0119 nago…<\/p>\n Wreszcie wa\u017cna by\u0142a obecno\u015b\u0107 na premierze patronuj\u0105cej wydarzeniu Rity Gombrowicz (wygl\u0105da pi\u0119knie!). Po spektaklu powiedzia\u0142a, \u017ce jest ogromnie wzruszona, zw\u0142aszcza \u017ce by\u0142a \u015bwiadkiem powstawania sztuki p\u00f3\u0142 wieku temu. Pani Rita dzi\u015b wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w spotkaniu przedpremierowym w WOK (niestety nie by\u0142am na nim), a jutro pojawi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w WOK o 14., na panelu dyskusyjnym „Gombrowicz uzale\u017cniony i uzale\u017cniaj\u0105cy” z udzia\u0142em specjalist\u00f3w z Uniwersytetu Gda\u0144skiego i Uniwersytetu \u015al\u0105skiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" „Muzyka, kuplety, ta\u0144ce, dekoracje, kostiumy, w klasycznym stylu dawnej wiede\u0144skiej operetki. Melodie \u0142atwe, stare. Ale stopniowo Operetka dostaje si\u0119 w wir Historii i wzbiera szale\u0144stwem” – pisa\u0142 w didaskaliach do swej sztuki Witold Gombrowicz. Micha\u0142 Dobrzy\u0144ski jednak napisa\u0142 j\u0105 tak, jakby od pocz\u0105tku dosta\u0142a si\u0119 w wir Historii.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4887"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4887"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4887\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4888,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4887\/revisions\/4888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}