{"id":4932,"date":"2015-05-06T01:14:25","date_gmt":"2015-05-05T23:14:25","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=4932"},"modified":"2015-05-06T01:15:57","modified_gmt":"2015-05-05T23:15:57","slug":"jesienny-schubert-na-wiosne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2015\/05\/06\/jesienny-schubert-na-wiosne\/","title":{"rendered":"Jesienny Schubert na wiosn\u0119"},"content":{"rendered":"

O Elisabeth Leonskiej pisze si\u0119 zwykle: wielka dama fortepianu (sama te\u017c tak o niej pisa\u0142am<\/a>!). Bo jest dam\u0105 i gra jak dama. Tak w\u0142a\u015bnie. Schuberta tak\u017ce.<\/p>\n

<\/p>\n

– Postarzy\u0142a go – stwierdzi\u0142 w przerwie znajomy. Hm… rzeczywi\u015bcie Schubert umieraj\u0105c mia\u0142 zaledwie 33 lata, a wi\u0119c wed\u0142ug naszych wsp\u00f3\u0142czesnych kryteri\u00f3w by\u0142 m\u0142ody, a trzy ostatnie sonaty – c-moll, A-dur i B-dur – powsta\u0142y w tym samym 1828 r., czyli ostatnim roku jego \u017cycia. Ale zaryzykuj\u0119 twierdzenie, \u017ce dojrza\u0142 muzycznie bardzo szybko i \u017ce maj\u0105c lat 33 mia\u0142 ju\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107 muzyczn\u0105 starszego kompozytora. Sonaty te swoim nastrojem i jako\u015bci\u0105 spe\u0142niaj\u0105 kryteria p\u00f3\u017anej tw\u00f3rczo\u015bci wielkich kompozytor\u00f3w, pe\u0142nej wizjonerstwa i refleksji.<\/p>\n

Elisabeth Leonskaja (cho\u0107 nie przystoi wypomina\u0107 damie wieku, to jednak w czasach Wikipedii nie da si\u0119 go ukry\u0107) ko\u0144czy w tym roku 70 lat. Mo\u017cna by powiedzie\u0107, \u017ce w tym wieku by\u0142 jej Schubert. Bardzo zr\u00f3wnowa\u017cony, cho\u0107 nie pozbawiony temperamentu, ale cz\u0119sto zanurzony we mgle i w kontemplacji. Budz\u0105cy szacunek i skupienie, ale nie wstrz\u0105saj\u0105cy. Zupe\u0142nie inny jednak w rozk\u0142adzie emocji ni\u017c w pami\u0119tnym wykonaniu Pires<\/a>. M\u00f3wi si\u0119 o przyja\u017ani muzycznej i pokrewie\u0144stwie Leonskiej z Richterem. Owszem, wp\u0142yw si\u0119 wyczuwa, cho\u0107 u osiad\u0142ej w Wiedniu pianistki jest wi\u0119cej spokoju. Najpi\u0119kniejsze s\u0105 jej cz\u0119\u015bci powolne, zag\u0142\u0119bione w jakim\u015b mroku. Scherza i fina\u0142y momentami si\u0119 prze\u015blizguj\u0105 i to mi najbardziej w jej wykonaniach przeszkadza. Ale naprawd\u0119 odczuwa si\u0119 szacunek i ma si\u0119 poczucie obcowania z wielk\u0105 histori\u0105. A zagrane na bis Impromptu Ges-dur<\/em> op.90 nr 3 by\u0142o po prostu pi\u0119kne<\/a>. Tutaj<\/a> i tutaj<\/a> par\u0119 kawa\u0142k\u00f3w sonat.<\/p>\n

Z tych trzech najtrudniejsza jest oczywi\u015bcie B-dur. Rekordowe tempo (pod wzgl\u0119dem powolno\u015bci) osi\u0105gn\u0105\u0142 tu Richter<\/a>; t\u0105 interpretacj\u0105 zapewne inspirowa\u0142 si\u0119 wiele lat temu (jako\u015b w pierwszej po\u0142owie lat 90.) m\u0142odziutki Piotr Anderszewski. Teraz inaczej s\u0142ucham tego typu interpretacji, ale kiedy\u015b uwa\u017ca\u0142am, \u017ce wszyscy graj\u0105 to po prostu nudno, nawet Rubinstein<\/a>, i tylko Horowitzowi <\/a>si\u0119 uda\u0142o nie zanudzi\u0107. P\u00f3\u017aniej jednak z przyjemno\u015bci\u0105 s\u0142ucha\u0142am takich interpretacji jak Perahii<\/a>. Tempo Leonskiej mo\u017ce najbardziej przypomina\u0142o t\u0119 w\u0142a\u015bnie interpretacj\u0119. Jednak absolutnie niezapomniana jest dzi\u015b dla mnie interpretacja Pires i ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce mam jej p\u0142yt\u0119 w\u0142a\u015bnie z ostatnimi sonatami. Coraz bardziej ju\u017c jestem ciekawa, jak do nich podejdzie Krystian Zimerman. Niestety, zn\u00f3w odwo\u0142uje koncerty, pono\u0107 z powodu choroby (nie wnikam) – ostatnio odwo\u0142a\u0142 1 maja w Baden-Baden i 12 maja w Bazylei, zapewne je\u015bli co\u015b by\u0142o w pobli\u017cu, to te\u017c. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce jesieni\u0105 da rad\u0119 – na 1 listopada zapowiadany jest jego recital z dwiema ostatnimi Schuberta w Amsterdamie. B\u0119dzie ju\u017c po Konkursie Chopinowskim, wi\u0119c zaczynam my\u015ble\u0107 powa\u017cnie o tym, by si\u0119 tam zn\u00f3w wybra\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O Elisabeth Leonskiej pisze si\u0119 zwykle: wielka dama fortepianu (sama te\u017c tak o niej pisa\u0142am!). Bo jest dam\u0105 i gra jak dama. Tak w\u0142a\u015bnie. Schuberta tak\u017ce.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4932"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4932"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4932\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4934,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4932\/revisions\/4934"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}