{"id":4978,"date":"2015-05-24T01:19:12","date_gmt":"2015-05-23T23:19:12","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=4978"},"modified":"2018-02-27T16:48:28","modified_gmt":"2018-02-27T15:48:28","slug":"halka-z-robotnikow-przymusowych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2015\/05\/24\/halka-z-robotnikow-przymusowych\/","title":{"rendered":"Halka z robotnik\u00f3w przymusowych"},"content":{"rendered":"

Nie do ko\u0144ca konsenwentna by\u0142a re\u017cyserska koncepcja wystawienia Halki<\/em> Moniuszki w Pfalztheater Kaiserslautern. Ale dobra muzyka zawsze zwyci\u0119\u017ca, zw\u0142aszcza w dobrym wykonaniu – przyj\u0119cie spektaklu by\u0142o entuzjastyczne.<\/p>\n

<\/p>\n

Robert Leonardy, dyrektor Musikfestspiele Saar, we wsp\u00f3\u0142pracy z kt\u00f3rym dzie\u0142o zosta\u0142o wystawione (i kt\u00f3ry to festiwal<\/a> obra\u0142 sobie w tym roku za g\u0142\u00f3wny temat Polsk\u0119), powiedzia\u0142 po spektaklu, \u017ce nie ma przypadk\u00f3w: i on, i dyrektor Pfalztheater Urs H\u00e4berli zamarzyli sobie, by pokaza\u0107 w\u0142a\u015bnie Halk\u0119<\/em>. Dzie\u0142o polskiego sztandarowego kompozytora, kt\u00f3re w ci\u0105gu ostatniego \u0107wier\u0107wiecza zosta\u0142o w Niemczech wystawione zaledwie trzy razy (w 1980 przyjecha\u0142o go\u015bcinnie z Warszawy do Wiesbaden; potem pokazano je dzi\u0119ki Antoniemu Wicherkowi w 1990 r. w Oberhausen, a potem jeszcze w Giessen w 1993 i w M\u00fcnster w 2005).<\/span><\/p>\n

Jak ju\u017c wspomina\u0142am<\/a> przy okazji norymberskiego Rogera<\/em>, Niemcy odwa\u017cnie si\u0119gaj\u0105 po muzyk\u0119 pochodz\u0105c\u0105 z s\u0105siedzkiego kraju, z czystej ciekawo\u015bci i z ch\u0119ci odrobienia luki w wykszta\u0142ceniu. I po swojemu na nas patrz\u0105. Maj\u0105 te\u017c swoje uwarunkowania. Re\u017cyser Michael Sturm<\/a> t\u0142umaczy, \u017ce historie naszych kraj\u00f3w s\u0105 tak od siebie odmienne, i\u017c nawet je\u015bli by si\u0119 chcia\u0142o wystawi\u0107 Halk\u0119<\/em> tak,\u00a0 jak Polacy s\u0105 przyzwyczajeni, tj. z kontuszami itp., to i tak nie by\u0142oby to zrozumia\u0142e dla Niemc\u00f3w, bo u nich a\u017c takich r\u00f3\u017cnic klasowych nie by\u0142o. Podkre\u015bla te\u017c, \u017ce absolutnie wyj\u0105tkow\u0105 cech\u0105 historii Polski s\u0105 totalne skrajno\u015bci: najpierw mocarstwo od morza do morza, a potem znikni\u0119cie z mapy. U nich a\u017c takich skrajno\u015bci nie by\u0142o.<\/p>\n

\u017beby wi\u0119c ustawi\u0107 Halk\u0119 i Janusza (w napisach jednak ostatecznie zastosowano polsk\u0105 pisowni\u0119) w dystansie nie do przekroczenia, akcja zosta\u0142a przeniesiona do Niemiec czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej, zderzaj\u0105c \u015bwiat polskich robotnik\u00f3w przymusowych z niemieckimi – no w\u0142a\u015bnie, kim? Hitlerowskie mundury razi\u0142yby miejscowych za bardzo, wi\u0119c by\u0142y jakie\u015b nieokre\u015blone, kto\u015b z moich rozm\u00f3wc\u00f3w podczas przerwy stwierdzi\u0142, \u017ce pruskie. Zachowania jednych wobec drugich by\u0142y w miar\u0119 kulturalne (inaczej zreszt\u0105 nie mog\u0142o by\u0107, co wynika z tekstu opery); w rzeczywisto\u015bci czas\u00f3w, do kt\u00f3rych opera zosta\u0142a przeniesiona, by\u0142o jednak inaczej, nie tak sielankowo. Oczywi\u015bcie znane s\u0105 historie romans\u00f3w polsko-niemieckich, niekt\u00f3re zreszt\u0105 zako\u0144czone happy endem, ale to pojedyncze przypadki. Jak to by\u0142o naprawd\u0119 z robotnikami przymusowymi w Niemczech, opowiada wystawa zorganizowana w budynku teatru przez Fundacj\u0119 „Polsko-Niemieckie Pojednanie”, wi\u0119c publiczno\u015b\u0107 ma sposobno\u015b\u0107 to zweryfikowa\u0107.<\/p>\n

Oce\u0144my teraz jednak samo przedstawienie. Przede wszystkim by\u0142o naprawd\u0119 dobre w sensie muzycznym; orkiestr\u0119 prowadzi\u0142 z temperamentem Rodrigo Tomillo<\/a>, drugi dyrygent teatru, a tr\u00f3jka g\u0142\u00f3wnych solist\u00f3w by\u0142a naprawd\u0119 przyzwoita. Znakomita by\u0142a Halka – Arlette Meissner<\/a>, kt\u00f3ra gra\u0142a i \u015bpiewa\u0142a ca\u0142\u0105 sob\u0105 (dyrektor teatru powiedzia\u0142 po spektaklu, \u017ce po prostu by\u0142a Halk\u0105; na zdj\u0119ciu w linku wygl\u0105da starzej ni\u017c w rzeczywisto\u015bci), a tak\u017ce Jontek – Alexander Geller<\/a>, kt\u00f3ry dosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c ogromne brawa – cz\u0119\u015b\u0107 z nich zapewne tak\u017ce za to, \u017ce jest bardzo przystojny; Janusz, Bernd Valentin, ma do\u015b\u0107 ciekawy baryton, niestety nie ma prezencji i mo\u017cna si\u0119 dziwi\u0107, dlaczego Halka dokona\u0142a w\u0142a\u015bnie takiego wyboru.<\/p>\n

Pierwsze dwa akty (po\u0142\u0105czone) rozgrywaj\u0105 si\u0119 w jakiej\u015b bli\u017cej nieokre\u015blonej przestrzeni, gdzie spotykaj\u0105 si\u0119 oficjele, a w tle wisi obraz z pejza\u017cem g\u00f3rskim. Trzeci i czwarty akt, r\u00f3wnie\u017c po\u0142\u0105czone, rozgrywa si\u0119 w obozie, w pomieszczeniu z pryczami. Pytanie oczywi\u015bcie, czy w takich miejscach ludziom zdarza\u0142o si\u0119 ta\u0144czy\u0107 – a w\u0142a\u015bnie „ta\u0144ce g\u00f3ralskie” zrobi\u0142y najwi\u0119ksz\u0105 chyba furor\u0119, tym wi\u0119ksz\u0105, \u017ce zosta\u0142y wykonane przez ch\u00f3r, a nie przez zawodowych tancerzy (w pierwszym akcie polonez i mazur nie by\u0142y do tego stopnia satysfakcjonuj\u0105ce).<\/p>\n

Co do niekonsekwencji jednak, re\u017cyser t\u0142umaczy, \u017ce to nie jest rekonstrukcja historyczna, tylko wariacja na temat, fikcja. C\u00f3\u017c, okre\u015blenie jest rzeczywi\u015bcie adekwatne. W sumie liczy si\u0119 przede wszystkim, \u017ce pokazano t\u0119 oper\u0119 w takiej formie, kt\u00f3ra mo\u017ce b\u0119dzie zach\u0119ca\u0107 do kolejnych realizacji. W Kaiserslautern zostanie pokazana jeszcze sze\u015bciokrotnie: 27 maja, 12, 23 i 28 czerwca oraz 10 i 18 lipca.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie do ko\u0144ca konsenwentna by\u0142a re\u017cyserska koncepcja wystawienia Halki Moniuszki w Pfalztheater Kaiserslautern. Ale dobra muzyka zawsze zwyci\u0119\u017ca, zw\u0142aszcza w dobrym wykonaniu – przyj\u0119cie spektaklu by\u0142o entuzjastyczne.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4978"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4978"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4978\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7198,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4978\/revisions\/7198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}