Ka\u017cdy na innym koncercie. Oczywi\u015bcie wa\u017cniejszy by\u0142 ten wcze\u015bniejszy koncert, cho\u0107 kameralny i z niewielk\u0105 publiczno\u015bci\u0105. Ale tu dzia\u0142a si\u0119 historia, a mo\u017ce nawet Historia.<\/p>\n
<\/p>\n
Sonat\u0119 na alt\u00f3wk\u0119 i fortepian<\/em> napisan\u0105 przez 19-letniego Andrzeja Czajkowskiego, a wi\u0119c w czasach, gdy m\u0142ody muzyk szykowa\u0142 si\u0119 do Konkursu Chopinowskiego (na kt\u00f3rym ostatecznie otrzyma\u0142 VIII nagrod\u0119), odnalaz\u0142 Maciej Grzybowski w papierach po nim, kt\u00f3re przechowywa\u0142a przyjaci\u00f3\u0142ka kompozytora Anita Halina Janowska. Obszerne, trzycz\u0119\u015bciowe dzie\u0142o, kt\u00f3re do dzi\u015b nie ujrza\u0142o \u015bwiat\u0142a dziennego, zdecydowanie zas\u0142ugiwa\u0142o na odkrycie. Znaj\u0105c ju\u017c dzi\u015b – w du\u017cym stopniu r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki Maciejowi Grzybowskiemu, kt\u00f3rego pasj\u0105 sta\u0142o si\u0119 przywracanie do \u017cycia tw\u00f3rczo\u015bci tego kompozytora – p\u00f3\u017aniejsze dzie\u0142a Czajkowskiego, solowe i kameralne, a tak\u017ce jedyn\u0105 jego oper\u0119 Kupiec wenecki<\/em>, mo\u017cemy oceni\u0107 ow\u0105 Sonat\u0119<\/em> na tle innych utwor\u00f3w.<\/p>\n To, \u017ce jest ona dzie\u0142em m\u0142odzie\u0144czym, jest w \u015bwietle tego kontekstu widoczne, cho\u0107 zapewne bez tego kontekstu ocenialiby\u015bmy j\u0105 jako dzie\u0142o dojrzalsze. Po pierwszej, bardzo swoistej frazie pojawiaj\u0105 si\u0119 passusy nawi\u0105zuj\u0105ce przede wszystkim do Prokofiewa, g\u0142\u00f3wnie pod wzgl\u0119dem harmonii. Mo\u017cna te\u017c wyczu\u0107 jaki\u015b cie\u0144 Bart\u00f3ka, a pocz\u0105tek II cz\u0119\u015bci, czyli temat wariacji grany na fortepianie, to ci\u0105g akord\u00f3w przypominaj\u0105cy najbardziej pos\u0119pne z fortepianowych utwor\u00f3w Erika Satie. Ale poza tym mamy ju\u017c wiele gest\u00f3w i dzia\u0142a\u0144 muzycznych znanych z p\u00f3\u017aniejszych utwor\u00f3w, z fortepianowych Inwencji<\/em> czy utwor\u00f3w kameralnych. Czajkowski szed\u0142 ju\u017c w\u0142asn\u0105 drog\u0105, na kt\u00f3rej mia\u0142 jeszcze si\u0119 udoskonali\u0107. Na wtorkowym koncercie b\u0119dziemy mogli pos\u0142ucha\u0107 jego utwor\u00f3w, kt\u00f3re on sam ceni\u0142 najbardziej. Co za\u015b do Sonaty<\/em>, ch\u0119tnie ju\u017c pos\u0142ucha\u0142abym jej drugi raz, zw\u0142aszcza \u017ce wykonanie Krzysztofa Chorzelskiego i Macieja Grzybowskiego by\u0142o znakomite. Koncert by\u0142 rejestrowany i b\u0119dzie odtworzony na antenie Dw\u00f3jki. Mam te\u017c nadziej\u0119, \u017ce powstanie jaka\u015b p\u0142yta… np. z oboma utworami us\u0142yszanymi na tym koncercie.<\/p>\n Drugim by\u0142a r\u00f3wnie\u017c po raz pierwszy wykonana Sonata na alt\u00f3wk\u0119 i fortepian<\/em> Paw\u0142a Szyma\u0144skiego, zam\u00f3wiona specjalnie na t\u0119 okazj\u0119 i wsparta przez biznesnena-melomana (bardzo chwalebny przyk\u0142ad!). Powsta\u0142o dzie\u0142o bardzo „szyma\u0144skie”, z dekonstrukcj\u0105 tym razem nie baroku, nie klasycyzmu, tylko wczesnego romantyzmu, kojarz\u0105cego si\u0119 najbardziej z Mendelssohnem (temat wci\u0105\u017c mi chodzi po g\u0142owie i nie mo\u017ce si\u0119 odczepi\u0107), rw\u0105ce si\u0119 w zawieszeniach i rozci\u0105gni\u0119tym czasie, w efektach na\u015bladuj\u0105cych zjawisko Dopplera. Ciekawe, \u017ce cho\u0107 Szyma\u0144ski nie zna\u0142 utworu Czajkowskiego, par\u0119 element\u00f3w z jego utworu przypomina\u0142o gesty stamt\u0105d, np. pojedyncze d\u017awi\u0119ki uderzane w fortepian. Tak wi\u0119c utwory si\u0119 do siebie przypasowa\u0142y, dobrze b\u0119dzie wykonywa\u0107 je razem, cho\u0107 ka\u017cdy z nich sobie osobno poradzi. Ale Maciej Grzybowski zapowiada, \u017ce powstan\u0105 kolejne dzie\u0142a na alt\u00f3wk\u0119 i fortepian, cho\u0107 nie zdradzi\u0142 jeszcze, kto je napisze. Czekamy.<\/p>\n Dobrze, \u017ce przerwa mi\u0119dzy koncertami by\u0142a do\u015b\u0107 d\u0142uga (i sp\u0119dzi\u0142am j\u0105 w mi\u0142ym towarzystwie przyby\u0142ego w\u0142a\u015bnie \u0142ab\u0105dka<\/strong> oraz Agi<\/strong>). Posz\u0142am na wieczorny wyst\u0119p Rosyjskiej Orkiestry Narodowej pod batut\u0105 Mikhaila Pletneva nie tyle z masochizmu, co z ciekawo\u015bci, co te\u017c nam Lukas Geniu\u0161as poka\u017ce po \u015bwie\u017cym sukcesie na Konkursie im. Czajkowskiego (II nagroda – to taki pianista na drugie nagrody, taka przypad\u0142a mu te\u017c pi\u0119\u0107 lat temu u nas). No i w\u0142a\u015bciwie pokaza\u0142 to, czego si\u0119 spodziewa\u0142am i co pami\u0119tam z konkursu. Ot\u00f3\u017c podstawy techniczne ma on znakomite – nic dziwnego, skoro ma za babci\u0119 Gornostayev\u0105. Tu w\u0142a\u015bnie mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 wy\u017cszo\u015b\u0107 jego sposobu trzymania r\u0119ki z tym stosowanym przez Tharaud – Geniu\u0161as jest \u015bwietnie osadzony w klawiaturze, to typ pewniaka, kt\u00f3ry jest w stanie i przywali\u0107 tak, \u017ceby by\u0142o kulturalnie, i zagra\u0107 cicho tak, \u017ceby by\u0142o wyrazi\u015bcie. Ale II Koncert G-dur<\/em> Piotra Czajkowskiego jest utworem, w kt\u00f3rym poza technik\u0105 niewiele mo\u017cna pokaza\u0107 – mniej udanym od znanego hitu, mniej indywidualnym i wyrazistym, w sumie po jego wys\u0142uchaniu trudno zanuci\u0107 kt\u00f3rykolwiek z temat\u00f3w. Potem by\u0142y jeszcze dwa chopinowskie bisy: Mazurek f-moll<\/em> op. 63 nr 2 (\u0142adny) oraz zap\u0119dzony do niemo\u017cliwo\u015bci Walc F-dur<\/em>, w kt\u00f3rym efekciarstwo przys\u0142oni\u0142o jakikolwiek charakter walca. W sumie – technicznie OK, nawet bardzo, ale muzycznie… czego\u015b by\u0142o brak.<\/span><\/p>\n III Symfonia<\/em> Czajkowskiego ma t\u0119 sam\u0105 cech\u0119 co Koncert G-dur<\/em>: jest absolutnie nieprzebojowa, nic si\u0119 z niej po zako\u0144czeniu nie pami\u0119ta, a w wykonaniu Rosjan utkwi\u0142o w pami\u0119ci – jak zwykle – to, co nazwa\u0142am tu kiedy\u015b imperialnym graniem. Strasznie si\u0119 zm\u0119czy\u0142am tym koncertem. Ale w ko\u0144cu wiedzia\u0142am, na co id\u0119…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ka\u017cdy na innym koncercie. Oczywi\u015bcie wa\u017cniejszy by\u0142 ten wcze\u015bniejszy koncert, cho\u0107 kameralny i z niewielk\u0105 publiczno\u015bci\u0105. Ale tu dzia\u0142a si\u0119 historia, a mo\u017ce nawet Historia.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5135"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5135"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5135\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5138,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5135\/revisions\/5138"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}