{"id":5145,"date":"2015-08-22T23:24:09","date_gmt":"2015-08-22T21:24:09","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=5145"},"modified":"2015-08-22T23:24:45","modified_gmt":"2015-08-22T21:24:45","slug":"trzej-przyjaciele-z-paryza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2015\/08\/22\/trzej-przyjaciele-z-paryza\/","title":{"rendered":"Trzej przyjaciele z Pary\u017ca"},"content":{"rendered":"

A\u017c dziwne, \u017ce dopiero po tygodniu pojawi\u0142y si\u0119 na tegorocznych Chopiejach instrumenty historyczne. Ale c\u00f3\u017c za kontrast z poprzednim solowym wyst\u0119pem Tobiasa Kocha, kt\u00f3ry w\u00f3wczas zafundowa\u0142 sobie orgi\u0119 sze\u015bciu instrument\u00f3w na estradzie<\/a>.<\/p>\n

<\/p>\n

Dzi\u015b by\u0142y w u\u017cyciu tylko dwa: erard z 1849 r. i pleyel z 1848 r., z tym, \u017ce Koch na pleyelu gra\u0142 Chopina, a na erardzie reszt\u0119. Pleyel by\u0142 tym instrumentem, kt\u00f3rego brzmienie – jak twierdzi\u0142 kompozytor – by\u0142o mu najbli\u017csze, wi\u0119c wyb\u00f3r ca\u0142kowicie s\u0142uszny.<\/p>\n

Tytu\u0142owi trzej przyjaciele – to Chopin, Ferdinand Hiller i Franz (Ferenc) Liszt. Ka\u017cdy innego charakteru i formatu, jako cz\u0142owiek i jako muzyk. Kontakty ich by\u0142y przede wszystkim towarzyskie, a je\u015bli zdarza\u0142y si\u0119 inspiracje muzyczne, to raczej od Chopina do pozosta\u0142ych, a nigdy odwrotnie. Nic dziwnego, bo muzyka Chopina to tak inny \u015bwiat, tak\u017ce jako\u015bciowo, \u017ce od kontekstu po prostu odbija.<\/p>\n

Dzi\u015b to by\u0142o szczeg\u00f3lnie s\u0142yszalne w zestawieniu z utworami Hillera, z kt\u00f3rym Chopin by\u0142 w serdecznej komitywie. Niemiecki kompozytor przebywa\u0142 w Pary\u017cu do 1835 r., by potem, po pobycie jeszcze we W\u0142oszech, wr\u00f3ci\u0107 do ojczyzny. \u015amier\u0107 przyjaciela zasta\u0142a go w D\u00fcsseldorfie, gdzie zorganizowa\u0142 specjaln\u0105 uroczysto\u015b\u0107 ku jego pami\u0119ci. Jako kompozytor Hiller by\u0142 raczej konserwatyst\u0105, jego dzie\u0142a stoj\u0105 jeszcze obiema nogami w stylu brillant<\/em>. Mia\u0142 ambitne pomys\u0142y – dzi\u015b s\u0142uchali\u015bmy jednego z Trzech gazeli<\/em> (niewiele tam orientalizmu si\u0119 s\u0142ysza\u0142o mimo tytu\u0142u), czterech z cyklu Etiud rytmicznych<\/em> (dzi\u015b ten tytu\u0142 kojarzy si\u0119 raczej z Olivierem Messiaenem), z zestawionymi r\u00f3\u017cnymi, zmiennymi podzia\u0142ami takt\u00f3w, wreszcie wariacje, kt\u00f3re budow\u0105 przypominaj\u0105 te Beethovenowskie w c-moll: temat z o\u015bmiu takt\u00f3w, 32 wariacje. Ale mimo tych ambicji utwory sprawia\u0142y wra\u017cenie raczej salonowych bibelocik\u00f3w, troch\u0119 momentami dziwacznych, kt\u00f3rych dobrze, \u017ce si\u0119 wys\u0142ucha\u0142o, ale wi\u0119cej nie potrzeba. Cho\u0107 Koch robi\u0142, co m\u00f3g\u0142, by zabrzmia\u0142y atrakcyjnie.<\/p>\n

Z Lisztem inna sprawa. Jedna z cz\u0119\u015bci Harmonies po\u00e9tiques et religieuses<\/em><\/span> oraz cykl Apparitions<\/em> r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142y zagrane na erardzie i, cho\u0107 momentami d\u017awi\u0119k instrumentu historycznego wydawa\u0142 si\u0119 niewystarczaj\u0105cy, to brzmia\u0142o to wszystko bardzo pi\u0119knie (dla mnie tym bardziej, \u017ce w drugiej cz\u0119\u015bci przesiad\u0142am si\u0119 do przodu i mia\u0142am d\u017awi\u0119k jak na d\u0142oni). W tych utworach Liszt ju\u017c nie jest tylko wirtuozem, ale my\u015bl\u0105cym i prze\u017cywaj\u0105cym artyst\u0105. Publiczno\u015b\u0107 poczu\u0142a si\u0119 ol\u015bniona.<\/p>\n

A potem ju\u017c by\u0142 tylko Chopin. Na pleyelu Fantasie-Impromptu<\/em>, na erardzie transkrypcja pie\u015bni Wiosna<\/em> na pierwszy bis, zapowiedziany zreszt\u0105 po polsku; zn\u00f3w na pleyelu Mazurek As-dur<\/em><\/a> op. 7 nr 4, wreszcie na koniec \u017cartobliwy utworek po\u015bwi\u0119cony jakoby przez Chopina dw\u00f3m pieskom George Sand. Co do piesk\u00f3w, przypomn\u0119, \u017ce Tobias Koch przez polskich przyjaci\u00f3\u0142 przezywany jest Bobikiem \ud83d\ude42<\/p>\n

PS. Jutro rano znikam na dwa dni z festiwalu. Ale na blogu si\u0119 odezw\u0119, bo jad\u0119 na wydarzenie muzyczne, cho\u0107 w gruncie rzeczy nie tylko muzyczne. Na wtorkowych koncertach mam nadziej\u0119 ju\u017c by\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A\u017c dziwne, \u017ce dopiero po tygodniu pojawi\u0142y si\u0119 na tegorocznych Chopiejach instrumenty historyczne. Ale c\u00f3\u017c za kontrast z poprzednim solowym wyst\u0119pem Tobiasa Kocha, kt\u00f3ry w\u00f3wczas zafundowa\u0142 sobie orgi\u0119 sze\u015bciu instrument\u00f3w na estradzie.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5145"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5145"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5145\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5147,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5145\/revisions\/5147"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}