Taki problem pad\u0142 w Klubie Rozm\u00f3w na Szczytach, gdzie rozmawiano z wykonawcami wieczornego koncertu – Krzysztofem Chorzelskim i Maciejem Grzybowskim oraz tw\u00f3rc\u0105 dw\u00f3ch utwor\u00f3w z programu – Paw\u0142em Szyma\u0144skim.<\/p>\n
<\/p>\n
By\u0142 to jeden z wielu poruszonych problem\u00f3w, ale ciekawie u\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 tu opozycja. Dla Paw\u0142a Szyma\u0144skiego \u017cyciorys kompozytora, kt\u00f3rego muzyki w\u0142a\u015bnie s\u0142ucha, jest nieistotny. Co wi\u0119cej, je\u015bli s\u0142ucha utworu programowego, ten program te\u017c jest dla\u0144 oboj\u0119tny; poda\u0142 przyk\u0142ad IV Symfonii<\/em> Piotra Czajkowskiego, kt\u00f3ra „podobno ma jaki\u015b program, ale ja nie wiem, o co chodzi i nie interesuje mnie to, doceniam tylko, \u017ce warsztat kompozytorski jest du\u017cej klasy, cho\u0107 to nie moje klimaty”. W zwi\u0105zku z tym uwa\u017ca te\u017c, \u017ce jego w\u0142asne \u017cycie niewiele ma wsp\u00f3lnego z jego muzyk\u0105 i niespecjalnie jest w jej kontek\u015bcie istotne.<\/p>\n Maciej Grzybowski przeciwnie, uwa\u017ca, \u017ce \u017cyciorys kompozytora jest bardzo istotny, ale te\u017c czasem k\u0142\u00f3ci si\u0119 z jego muzyk\u0105. Poda\u0142 przyk\u0142ad Mozarta, na kt\u00f3rego temat ma do\u015b\u0107 szczeg\u00f3lny pogl\u0105d: \u017ce jako cz\u0142owiek by\u0142 on dzieckiem do \u015bmierci („kiedy zmar\u0142 jego ojciec, to i on w\u0142a\u015bciwie umar\u0142”), a w jego muzyce objawia si\u0119 niesamowita dojrza\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra z jego \u017cyciem absolutnie si\u0119 k\u0142\u00f3ci. Je\u015bli zgadzam si\u0119 co do tego drugiego, to raczej nie co do pierwszego, bo to, jakie kto\u015b listy pisze, nie odzwierciedla w pe\u0142ni osobowo\u015bci pisz\u0105cego. A kto\u015b, kto pisa\u0142 tak\u0105 muzyk\u0119, musia\u0142 mie\u0107 w sobie daleko wi\u0119cej ni\u017c z tych jego list\u00f3w si\u0119 wydaje… W przypadku Beethovena ju\u017c zgodno\u015b\u0107 jest wi\u0119ksza. No, a ju\u017c \u017cycie Andrzeja Czajkowskiego jest nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zane z jego muzyk\u0105. Grzybowski nazywa j\u0105 nawet \u017cyciopisaniem – to termin wzi\u0119ty od pisarza Edwarda Stachury. I to chyba s\u0142uszne.<\/p>\n Czy taka zgodno\u015b\u0107 istnieje w przypadku Andrzeja Panufnika i jego Pentasonaty<\/em> na fortepian? W drugiej po\u0142owie \u017cycia – poniek\u0105d tak. Jest to jeden z bardziej ezoterycznych jego utwor\u00f3w, pe\u0142nych ulubionych przeze\u0144 symetrii i powtarzalno\u015bci. A Brahmsa? Ten z kolei muzyk\u0105 ujawnia\u0142 swe czu\u0142e wn\u0119trze, kt\u00f3re w \u017cyciu codziennym raczej ukrywa\u0142, z wyj\u0105tkiem list\u00f3w do najbli\u017cszej przyjaci\u00f3\u0142ki Klary Schumann.<\/p>\n Krzysztof Chorzelski, drugi z wykonawc\u00f3w koncertu, opowiedzia\u0142 z kolei o swojej zaskakuj\u0105cej drodze instrumentalisty. By\u0142 przecie\u017c skrzypkiem, i to o wysokich notowaniach. Altowiolist\u0105 zosta\u0142 przez przypadek: przyjaciele z obecnego zespo\u0142u, w kt\u00f3rym gra, czyli Belcea Quartet, poprosili go o pomoc, bo ich pierwszy altowiolista si\u0119 wycofa\u0142, a oni chcieli zg\u0142osi\u0107 si\u0119 na konkurs. Zacz\u0105\u0142 wi\u0119c pr\u00f3bowa\u0107; nawet nie umia\u0142 wtedy jeszcze czyta\u0107 w kluczu altowym. Ale uda\u0142o mu si\u0119 tak szybko, \u017ce wygrali konkurs.<\/p>\n Dzi\u015b swoje \u017cycie wi\u0105\u017ce przede wszystkim z kwartetem, ale coraz cz\u0119\u015bciej grywa te\u017c solo, m.in. w\u0142a\u015bnie nam\u00f3wiony przez Grzybowskiego (notabene szkolnego koleg\u0119) do wykonania sonat Andrzeja Czajkowskiego i Paw\u0142a Szyma\u0144skiego. Do nich do\u0142\u0105czy\u0142 dzi\u015b Sonat\u0119 Es-dur<\/em> op. 120 nr 2 w wersji alt\u00f3wkowej (pierwotnie napisan\u0105 na klarnet, na kt\u00f3rym brzmi jeszcze pi\u0119kniej). I zagra\u0142 j\u0105 wspaniale, lekkim, jasnym, troch\u0119 w\u0142a\u015bnie skrzypcowym d\u017awi\u0119kiem. Niestety Maciej Grzybowski nie dor\u00f3wnywa\u0142 mu precyzj\u0105, zbyt wiele by\u0142o „s\u0105siad\u00f3w” i p\u0142askiego d\u017awi\u0119ku, a u Brahmsa przecie\u017c potrzeba d\u017awi\u0119ku plastycznego i nasyconego emocjami. Utw\u00f3r by\u0142 wyra\u017anie niedouczony, a s\u0142ysz\u0119, \u017ce planowane s\u0105 dalsze wykonania – trzeba co\u015b z tym zrobi\u0107. Pentasonata<\/em> by\u0142a \u015bwietna, ale ju\u017c drugi solowy fortepianowy utw\u00f3r – Singletrack<\/em> Paw\u0142a Szyma\u0144skiego, przyk\u0142ad muzyki repetycyjnej, przywodz\u0105cy na my\u015bl brzmienia gamelanowe, r\u00f3wnie\u017c zawiera\u0142 w swej drugiej po\u0142owie zbyt wiele kiks\u00f3w, co zdumiewa, poniewa\u017c ten utw\u00f3r Grzybowski gra od dawna jako sobie dedykowany.<\/p>\n