{"id":525,"date":"2010-07-19T01:08:15","date_gmt":"2010-07-18T23:08:15","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=525"},"modified":"2010-07-19T09:41:22","modified_gmt":"2010-07-19T07:41:22","slug":"pozegnanie-jose-van-dama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2010\/07\/19\/pozegnanie-jose-van-dama\/","title":{"rendered":"Po\u017cegnanie Jos\u00e9 van Dama"},"content":{"rendered":"

Dla tego wielkiego \u015bpiewaka rola Don Kichota w operze Julesa Masseneta o tym samym tytule by\u0142a jedn\u0105 z r\u00f3l-emblemat\u00f3w, cho\u0107 gdy wyst\u0119powa\u0142 w\u00a0tym dziele\u00a0po raz pierwszy, by\u0142 Sancho Pans\u0105. Don Kichota<\/em> wybra\u0142 te\u017c na po\u017cegnanie ze scen\u0105, w 70. urodziny i 50-lecie pracy artystycznej. Odby\u0142o si\u0119 to w maju w jego rodzinnej Brukseli, w Th\u00e9\u00e2tre de la Monnaie, pod batut\u0105 Marca Minkowskiego i w re\u017cyserii Laurenta Pelly, kt\u00f3ry tym spektaklem zadebiutowa\u0142 na tej scenie. A my ju\u017c w dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej obejrzeli\u015bmy rejestracj\u0119 spektaklu w ramach Ogrod\u00f3w Muzycznych.<\/p>\n

No i ta re\u017cyseria jest niebywa\u0142a. Pelly wymy\u015bli\u0142 (a Barbara DeLimburg Stirum scenograficznie zrealizowa\u0142a), \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 akcji dzieje si\u0119 na bardzo szczeg\u00f3lnym wysypisku \u015bmieci, z\u0142o\u017conym z ksi\u0105\u017cek i papier\u00f3w, na gruzach cywilizacji Gutenberga. W jaki\u015b przewrotny spos\u00f3b wsp\u00f3\u0142gra to z zamys\u0142em Cervantesa, kt\u00f3ry tworz\u0105c posta\u0107 Don Kichota drwi\u0142\u00a0przecie\u017c z nadmiernego zaczytania i przejmowania si\u0119 anachronicznymi ju\u017c romansami rycerskimi. Dopiero p\u00f3\u017aniej, w drugim tomie, potraktowa\u0142 swojego bohatera \u0142agodniej, jako raczej marzyciela, nie szale\u0144ca. Jednak wszystkie jego przygody by\u0142y wytworem jego wyobra\u017ani, co w spektaklu zosta\u0142o oddane w spos\u00f3b niesamowity na samym pocz\u0105tku: stary Don Kichot siedzi z ksi\u0105\u017ck\u0105 w fotelu, w swoim pokoju; obok ma wielk\u0105 g\u00f3r\u0119 z papier\u00f3w, a nad t\u0105 g\u00f3r\u0105 jest balkon, na kt\u00f3rym pojawia si\u0119 Dulcynea – jak posta\u0107 z marze\u0144. Ch\u00f3r z pierwszych scen ubrany jest w te same wzory, jakie pojawiaj\u0105 si\u0119 w tapecie na \u015bcianie – wniosek: wyszed\u0142 z wyobra\u017ce\u0144 bohatera. Sceny plenerowe rozgrywaj\u0105 si\u0119 na wspomnianym wielkim wysypisku; w III akcie zb\u00f3jcy, kt\u00f3rzy osaczaj\u0105 bohatera, w melonikach i z pistoletami, przypominaj\u0105 postacie z obraz\u00f3w Magritte’a. Trzeba powiedzie\u0107, \u017ce rzecz jest pi\u0119kna plastycznie.<\/p>\n

Poprzez takie poprowadzenie akcji re\u017cyser przechyli\u0142 j\u0105 raczej w stron\u0119 ksi\u0105\u017ckowego orygina\u0142u, faktem jest jednak, \u017ce Massenet pisz\u0105c swoj\u0105 „komedi\u0119 heroiczn\u0105” nie czerpa\u0142 bezpo\u015brednio z Cervantesa, lecz – jak wyczyta\u0142am u naszego ulubionego Piotra Kami\u0144skiego<\/strong> – ze sztuki niejakiego Jacquesa Le Lorrain. Ten wprowadzi\u0142 do akcji \u017cyw\u0105 i dzia\u0142aj\u0105c\u0105 Dulcyne\u0119, pann\u0119 o swobodnych obyczajach, lecz w gruncie rzeczy szlachetnej duszy\u00a0(Pelly poprzez takie, a nie inne umiejscowienie odrealnia j\u0105 troch\u0119 z powrotem). W scenie ze zb\u00f3jcami Don Kichot przewalcza ich „si\u0142\u0105 i godno\u015bci\u0105 osobist\u0105”, a ci wpatrzeni w niego jak w nowego Chrystusa nawracaj\u0105 si\u0119. Jednak gdy, pozyskawszy naszyjnik skradziony Dulcynei, przynosi go jej i oczekuje nagrody za swe czyny – ma\u0142\u017ce\u0144stwa, ta daje mu kosza i\u015bcie w stylu Carmen: jest wolna i chce wolna pozosta\u0107. Cho\u0107 pr\u00f3buje potem z\u0142agodzi\u0107 sw\u0105 brutalno\u015b\u0107, Don Kichot tego ciosu ostatecznie nie prze\u017cyje.<\/p>\n

Jak na \u015bpiewaka \u017cegnaj\u0105cego si\u0119 ze scen\u0105, van Dam \u015bpiewa pi\u0119knie i szlachetnie, cho\u0107 to oczywi\u015bcie nie to, co kiedy\u015b. Jednak aktorstwo jego jest po prostu wybitne. \u015awietna jest te\u017c Dulcynea – Silvia Tro Santaf\u00e9 (o kt\u00f3rej pierwszy raz s\u0142ysz\u0119) i Sancho (Werner Van Mechelen). MM prowadzi spektakl w tempach, wydaje mi si\u0119, idealnych. Tutaj<\/a> mo\u017cemy przeczyta\u0107 par\u0119 s\u0142\u00f3w o tym spektaklu; niestety film nie jest ju\u017c dost\u0119pny, ale zdj\u0119cie daje pewien obraz, jak r\u00f3wnie\u017c ta recenzja<\/a> oraz par\u0119 drobia\u017cd\u017ck\u00f3w na YouTube: ten<\/a>, kt\u00f3ry ju\u017c tu wrzuci\u0142a wcze\u015bniej Beata<\/strong>, ten<\/a>, ten<\/a> i ten<\/a>. A tutaj<\/a> van Dam \u015bpiewa innego Don Kichota – Jacquesa Iberta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dla tego wielkiego \u015bpiewaka rola Don Kichota w operze Julesa Masseneta o tym samym tytule by\u0142a jedn\u0105 z r\u00f3l-emblemat\u00f3w, cho\u0107 gdy wyst\u0119powa\u0142 w\u00a0tym dziele\u00a0po raz pierwszy, by\u0142 Sancho Pans\u0105. Don Kichota wybra\u0142 te\u017c na po\u017cegnanie ze scen\u0105, w 70. urodziny i 50-lecie pracy artystycznej. Odby\u0142o si\u0119 to w maju w jego rodzinnej Brukseli, w Th\u00e9\u00e2tre […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/525"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=525"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/525\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=525"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=525"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=525"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}