
{"id":5310,"date":"2015-10-23T00:02:53","date_gmt":"2015-10-22T22:02:53","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=5310"},"modified":"2015-10-23T11:01:06","modified_gmt":"2015-10-23T09:01:06","slug":"tlumy-przyszly-na-parta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2015\/10\/23\/tlumy-przyszly-na-parta\/","title":{"rendered":"T\u0142umy przysz\u0142y na P\u00e4rta"},"content":{"rendered":"<p>Naprawd\u0119, s\u0142owo daj\u0119! Kiedy podchodzi\u0142am do pozna\u0144skiej Fary, bo tam w tym roku odbywaj\u0105 si\u0119 koncerty festiwalu Nostalgia, ca\u0142a uliczka by\u0142a zapchana t\u0142umem z\u0142o\u017conym w wi\u0119kszo\u015bci z ludzi m\u0142odych.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Potem ten t\u0142um wszed\u0142 do ko\u015bcio\u0142a i wype\u0142ni\u0142 wszystkie \u0142awki. Po czym siedzia\u0142 cichutko przez ca\u0142y koncert, bez \u017cadnych prawie kaszli, a ju\u017c na pewno bez \u017cadnych rozm\u00f3w. Taka to jest muzyka. Ale \u017ce przyjdzie a\u017c tyle ludzi, to si\u0119 nie spodziewa\u0142am. Podobno wej\u015bci\u00f3wki (s\u0105 darmowe, ale trzeba je zamawia\u0107) rozesz\u0142y si\u0119 na pniu.<\/p>\n<p>Festiwal trwa trzy dni, a po\u015bwi\u0119cony zosta\u0142 w ca\u0142o\u015bci esto\u0144skiemu tw\u00f3rcy z okazji 80. urodzin, kt\u00f3re min\u0119\u0142y 11 wrze\u015bnia. Dzi\u015b grano jego utwory z lat 70., z czasu kszta\u0142towania si\u0119 techniki, kt\u00f3r\u0105 sam kompozytor nazwa\u0142 <em>tintinnabuli<\/em>, czyli dzwoneczki. Opiera si\u0119 ona w gruncie rzeczy na bardzo prostej zasadzie: w jednym g\u0142osie s\u0105 roz\u0142o\u017cone akordy, w drugim dysonanse i ich rozwi\u0105zania, ale tylko na d\u017awi\u0119kach tonacji, w kt\u00f3rej s\u0105 akordy. Tak wi\u0119c wszystko porusza si\u0119 na alikwotach jednego d\u017awi\u0119ku &#8211; efekt rzeczywi\u015bcie przypomina brzmienie dzwon\u00f3w, zw\u0142aszcza gdy tempo jest wolne, a dynamika cicha &#8211; a tak jest w tych utworach. Po raz pierwszy pojawi\u0142o si\u0119 to w kr\u00f3tkim utworze na fortepian <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=8as_BN5h5YQ\"><span class=\"st\"><em>F\u00fcr Alina<\/em><\/span><\/a>, napisanym dla c\u00f3rki znajomych, kt\u00f3ra wybiera\u0142a si\u0119 akurat wtedy (w 1976 r.) na studia do Londynu. Wyszed\u0142 utw\u00f3r prosty, a nieledwie mistyczny. C\u00f3\u017c kompozytor chcia\u0142 tej dziewczynie powiedzie\u0107? Zapewne: patrz na \u015bwiat, zatrzymaj si\u0119 i ujrzyj jego pi\u0119kno i m\u0105dro\u015b\u0107. Cho\u0107 tego pi\u0119kna i m\u0105dro\u015bci, wydawa\u0142oby si\u0119, coraz mniej.<\/p>\n<p>Ten utw\u00f3r stanowi\u0142 centrum dzisiejszego programu i zabrzmia\u0142 w wykonaniu Bartka W\u0105sika, kt\u00f3ry te\u017c jest szefem muzycznym ca\u0142ego festiwalu. Koncert mia\u0142 form\u0119 symetryczn\u0105, w nawi\u0105zaniu do innego utworu, <em>Spiegel im Spiegel<\/em>, kt\u00f3ry istnieje w wersji na <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=FZe3mXlnfNc\">wiolonczel\u0119 z fortepianem<\/a> i na <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=z8ZScAdV8qE\">skrzypce z fortepianem<\/a>, a w kt\u00f3rym s\u0142ycha\u0107 (pogodne, bo w dur, nie w moll) echo <em>Sonaty Ksi\u0119\u017cycowej<\/em>. Pierwsz\u0105 wersj\u0119 zagra\u0142 na pocz\u0105tku Andrzej Bauer, drug\u0105 na ko\u0144cu &#8211; Jakub Jakowicz. Drugim utworem z lustrzanym odbiciem by\u0142o <em>Fratres<\/em>, kt\u00f3ry ma zreszt\u0105 chyba kilkana\u015bcie r\u00f3\u017cnych wersji &#8211; inaczej ni\u017c <em>Spiegel in Spiegel<\/em>, r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one mi\u0119dzy sob\u0105. (Tu z kolei zawsze troch\u0119 mi pobrzmiewa <em>\u015amier\u0107 i dziewczyna<\/em>). Pierwsza wersja, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=eLIvofBwZp8\">na kwartet smyczkowy<\/a>, by\u0142a drugim punktem programu (Royal String Quartet), druga, na <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=5vO92REraUo\">wiolonczel\u0119 i fortepian<\/a> (zn\u00f3w Andrzej Bauer) &#8211; czwartym.<\/p>\n<p>Te trzy utwory maj\u0105 nies\u0142ychane powodzenie u tw\u00f3rc\u00f3w filmowych, lepszych i gorszych. Po prostu robi\u0105 tak niesamowity klimat, \u017ce wielu re\u017cyser\u00f3w zapragn\u0119\u0142o si\u0119 na nim zawiesi\u0107. A nie brak w\u015br\u00f3d nich tych bardzo znanych, jak Jean-Luc Godard, Tom Tykwer czy Andriej Zwiagincew, kt\u00f3rego filmu <em>Wygnanie<\/em> (gdzie pojawia si\u0119 w\u0142a\u015bnie\u00a0<span class=\"st\"><em>F\u00fcr<\/em><\/span><em> Alina<\/em>) projekcja odbywa si\u0119 w\u0142a\u015bnie w siedziby Fundacji Malta &#8211; mia\u0142a si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 o 22.\u00a0 Nie uda\u0142am si\u0119, bo ju\u017c jestem zm\u0119czona i zaraz p\u00f3jd\u0119 spa\u0107. Za to przed koncertem posz\u0142am tam, poniewa\u017c pokazywano film o P\u00e4rcie: <em>24 Preludes for a Fugue<\/em> w re\u017cyserii Doriana Supina. Niewiele ludzi dotar\u0142o na ten film, a szkoda, bo to dobre wprowadzenie do tej tw\u00f3rczo\u015bci i przedstawienie tej niezwyk\u0142ej postaci, u kt\u00f3rej s\u0105siaduj\u0105 ze sob\u0105 bez problem\u00f3w mistycyzm i poczucie humoru, a nad wszystkim jest jaka\u015b dzieci\u0119ca \u0142agodno\u015b\u0107. Pisa\u0142am ju\u017c tu kiedy\u015b, \u017ce mia\u0142am wielk\u0105 przyjemno\u015b\u0107 pozna\u0107 kompozytora, gdy przyjecha\u0142 w 1998 r. w\u0142a\u015bnie do Poznania na du\u017c\u0105 prezentacj\u0119 jego tw\u00f3rczo\u015bci (w\u00f3wczas odbywa\u0142a si\u0119 ona w ko\u015bciele dominikan\u00f3w), wi\u0119c ogl\u0105daj\u0105c film wzruszy\u0142am si\u0119 troch\u0119. Niestety w tym roku do nas nie przyjedzie &#8211; jest ju\u017c mniej mobilny. Bardzo szkoda.<\/p>\n<p>Kawa\u0142ek tego filmu, jak si\u0119 okazuje, <a href=\"http:\/\/www.dailymotion.com\/video\/x22ok7y_arvo-part-24-preludes-for-a-fugue-1-de-9_shortfilms\">wisi w sieci<\/a> &#8211; polecam bardzo. Niestety nie ma napis\u00f3w, a kompozytor m\u00f3wi czasem po rosyjsku, czasem po niemiecku, nawet przez chwil\u0119 po angielsku, ale przede wszystkim po esto\u0144sku, kt\u00f3ry to j\u0119zyk przypomina najbardziej fi\u0144ski. A po fi\u0144sku to ka\u017cdy, kto czyta\u0142 <em>Cudown\u0105 podr\u00f3\u017c<\/em> Selmy <span class=\"st\">Lagerl\u00f6f<\/span>, potrafi liczy\u0107 do sze\u015bciu (przypominaj\u0105c sobie imiona pierwszych sze\u015bciu g\u0119si, kt\u00f3re lec\u0105 za Akk\u0105) &#8211; i prawie tak samo jest po esto\u0144sku. A w paru miejscach tego filmu P\u00e4rt po esto\u0144sku liczy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Naprawd\u0119, s\u0142owo daj\u0119! Kiedy podchodzi\u0142am do pozna\u0144skiej Fary, bo tam w tym roku odbywaj\u0105 si\u0119 koncerty festiwalu Nostalgia, ca\u0142a uliczka by\u0142a zapchana t\u0142umem z\u0142o\u017conym w wi\u0119kszo\u015bci z ludzi m\u0142odych.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5310"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5310"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5315,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5310\/revisions\/5315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}