60jerzy<\/strong><\/a>, ale wci\u0105\u017c dzieckiem, niewinnym i bezradnym wobec tego, co z nim \u017cycie zrobi\u0142o i tej otch\u0142ani, kt\u00f3r\u0105 zapewne widzia\u0142 przed sob\u0105.<\/p>\nI tu g\u0142\u0119boki sens w\u0142\u0105czenia przez Krystiana Zimermana do programu na pocz\u0105tek dzieci\u0119cych Siedmiu \u0142atwych wariacji G-dur<\/em> z 1810 r., napisanych podczas nauki u Antonia Salieriego, a odnalezionych nie tak dawno temu we Wroc\u0142awiu, cho\u0107 zdaje si\u0119 nie jest pewne, czy to naprawd\u0119 Schubert. W ka\u017cdym razie co\u015b z Schuberta na pewno w tym jest – je\u015bli rzeczywi\u015bcie on to skomponowa\u0142, to mia\u0142 przecie\u017c wtedy zaledwie 13 lat. Pro\u015bciutki, zabawny temat i te\u017c do\u015b\u0107 proste, ale zgrabne wariacje – taka zabawka, mo\u017cna nawet powiedzie\u0107 pluszowa, poniewa\u017c Zimerman zagra\u0142 je d\u017awi\u0119kiem po prostu aksamitnym, subtelnym, z czu\u0142o\u015bci\u0105, w widoczny spos\u00f3b si\u0119 tym utworkiem bawi\u0105c. Jak mo\u017cliwe jest wydobycie takiego d\u017awi\u0119ku ze steinwaya – naprawd\u0119 trudno powiedzie\u0107.<\/p>\nI co wi\u0119cej, dalej d\u017awi\u0119k pozosta\u0142 podobny, cho\u0107 – jak to u doros\u0142ego cz\u0142owieka – zyska\u0142 nowe mo\u017cliwo\u015bci i wi\u0119kszy diapazon. I w jedn\u0105, i w drug\u0105 stron\u0119: by\u0142o i forte, cho\u0107 rzadko (i te\u017c przecie\u017c nie takie, jak np. u Beethovena granego w zesz\u0142ym roku), i zdarza\u0142y si\u0119 piana na granicy s\u0142yszalno\u015bci (ale na szcz\u0119\u015bcie amsterdamska Concertgebouw ma wspania\u0142\u0105 akustyk\u0119). Ale gdy pojawia\u0142y si\u0119 tematy, z kt\u00f3rych wiele jest przecie\u017c wci\u0105\u017c prostych, nagle pojawia\u0142a si\u0119 zn\u00f3w owa dzieci\u0119co\u015b\u0107, opisywana przez pianist\u0119 z czu\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n
W Sonacie A-dur<\/em> wydawa\u0142o si\u0119 to zupe\u0142nie naturalne – jest ona pozornie pogodniejsza, ma w sobie pewn\u0105 wiede\u0144sk\u0105 lekko\u015b\u0107. Ale te\u017c otwieraj\u0105 si\u0119 w niej otch\u0142anie. Nieprawdopodobnie zabrzmia\u0142o Andantino<\/em>, czyli druga cz\u0119\u015b\u0107, pozornie co\u015b pomi\u0119dzy powolnym, smutnym l\u00e4ndlerem a ko\u0142ysank\u0105, tak\u0105 „na wieczny sen”. Po\u015brodku tego pe\u0142nego rezygnacji i bezradno\u015bci \u015bpiewu nagle pojawia si\u0119 co\u015b zdumiewaj\u0105cego: burzliwa quasi-improwizacja, zawieraj\u0105ca co\u015b w rodzaju dramatycznego recytatywu, obrazuj\u0105ca najwy\u017cszy stopie\u0144 niepokoju. W tym wykonaniu to by\u0142o co\u015b po prostu piorunuj\u0105cego. Ale p\u00f3\u017aniej powr\u00f3ci\u0142a l\u017cejsza atmosfera w ostatnich dw\u00f3ch cz\u0119\u015bciach, a temat fina\u0142owego Ronda<\/em> by\u0142 zn\u00f3w tak\u0105 prost\u0105, nucon\u0105 piosenk\u0105.<\/span><\/p>\nSonata B-dur<\/em> – o, to jeszcze powa\u017cniejsza sprawa. Kiedy\u015b, dawno temu, uwa\u017ca\u0142am, \u017ce niemal niemo\u017cliwe jest zagranie jej w ten spos\u00f3b, by nie by\u0142a nudna; moim \u00f3wczesnym zdaniem nawet Rubinsteinowi si\u0119 to nie uda\u0142o, co najwy\u017cej Horowitzowi, a ju\u017c owo „wydziwianie” Richtera w tempie najwolniejszym z mo\u017cliwych, w pierwszej cz\u0119\u015bci oczywi\u015bcie (kt\u00f3re zreszt\u0105 p\u00f3\u017aniej doceni\u0142am), zupe\u0142nie mnie nie przekonywa\u0142o. P\u00f3\u017aniej uwa\u017ca\u0142am, \u017ce w\u0142a\u015bnie poprzez owo zwolnienie (p\u00f3\u017aniej do tej interpretacji nawi\u0105zywa\u0142 Anderszewski) jeszcze lepiej objawia si\u0119 „ksi\u0119\u017cycowo\u015b\u0107”, „za\u015bwiatowo\u015b\u0107” tej sonaty.<\/p>\nAle mo\u017cna je osi\u0105gn\u0105\u0107 i bez takich chwyt\u00f3w. Zimerman zagra\u0142 t\u0119 pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 w tempie zupe\u0142nie „normalnym”, a jednak brzmia\u0142a ona jak z innej planety – i osi\u0105gn\u0105\u0142 to w\u0142a\u015bnie jako\u015bci\u0105 d\u017awi\u0119ku, ow\u0105 aksamitno\u015bci\u0105 i niesamowitymi pianami. I r\u00f3wnie\u017c w tej interpretacji zauwa\u017ca\u0142o si\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wny temat te\u017c jest tak\u0105 prost\u0105, dziecinn\u0105 melodi\u0105… W ca\u0142ej sonacie przeplata\u0142a si\u0119 niewinno\u015b\u0107 z otch\u0142anno\u015bci\u0105, w\u0119drowa\u0142a po r\u00f3\u017cnych \u015bwiatach i za\u015bwiatach. Nawet w ostatniej, zn\u00f3w przecie\u017c pogodnej cz\u0119\u015bci. Te niewinne melodie u Schuberta wcale nie s\u0105 takie niewinne, s\u0105 jakby nucone od niechcenia na przek\u00f3r niepokojowi, kt\u00f3ry co jaki\u015b czas wyp\u0142ywa na powierzchni\u0119 – wtedy nucenie zostaje przerwane, czasem nawet jest przerywane do\u015b\u0107 cz\u0119sto, a nieregularnie, a niepok\u00f3j objawia si\u0119 w pauzach, zawieszeniach. D\u0142ugo mo\u017cna opowiada\u0107, ale oczywi\u015bcie wszystkiego nie da si\u0119 opowiedzie\u0107. Trzeba pos\u0142ucha\u0107.<\/p>\n
Bardzo chcia\u0142abym, \u017ceby i polska publiczno\u015b\u0107 mog\u0142a to us\u0142ysze\u0107.<\/p>\n
PS. Przed koncertem og\u0142oszono, \u017ce to 2000 koncert w karierze artysty. On sam specjalnie si\u0119 tym nie chwali, ale wygada\u0142 si\u0119 przed przyjaci\u00f3\u0142mi z managementu. Zdaje si\u0119, \u017ce to jednak wypada za par\u0119 koncert\u00f3w dopiero, w Berlinie (po drodze jest jeszcze Rotterdam), poniewa\u017c niedawno par\u0119 odwo\u0142a\u0142 – ale dla amsterdamskich organizator\u00f3w to zbyt wielka gratka, \u017ceby mieli si\u0119 nie pochwali\u0107. Pianista liczy swoje wyst\u0119py od najpierwszego, dzieci\u0119cego, w grudniu 1962 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u017be to b\u0119dzie wielkie prze\u017cycie, przez du\u017ce P, i wzruszenie przez du\u017ce W, tego mo\u017cna by\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107. Ale \u017ce w taki spos\u00f3b, tego si\u0119 nie spodziewa\u0142am.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5335"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5335"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5335\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5339,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5335\/revisions\/5339"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}