{"id":538,"date":"2010-08-23T00:31:22","date_gmt":"2010-08-22T22:31:22","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=538"},"modified":"2010-08-23T00:31:22","modified_gmt":"2010-08-22T22:31:22","slug":"walka-wojny-z-pokojem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2010\/08\/23\/walka-wojny-z-pokojem\/","title":{"rendered":"Walka wojny z pokojem"},"content":{"rendered":"

Jaki by\u0142 m\u00f3j stosunek do Missa solemnis<\/em> Beethovena, pisa\u0142am tu ju\u017c<\/a> ponad dwa lata temu. I podtrzymuj\u0119, \u017ce zrozumie\u0107 ten utw\u00f3r naprawd\u0119 lepiej mo\u017cna w\u0142a\u015bnie s\u0142uchaj\u0105c go w wykonaniu na instrumentach z epoki. Zupe\u0142nie inaczej s\u0142yszy si\u0119 archaizacje (dla muzycznych czytelnik\u00f3w dodam jeszcze modalizmy), brzmienie jest bardziej adekwatne. Ciekaw\u0105 mia\u0142am po koncercie wymian\u0119 zda\u0144 z 60jerzym<\/strong>. On twierdzi, \u017ce nigdy nie mia\u0142 problemu ze zrozumieniem Missy<\/em>. Ale teraz, po wys\u0142uchaniu tego wykonania, poprzestawia\u0142o mu si\u0119 i zastanawia si\u0119, czy kiedy j\u0105 us\u0142yszy zn\u00f3w na wsp\u00f3\u0142czesnych instrumentach, nie b\u0119dzie mia\u0142 on z kolei k\u0142opotu. Pami\u0119tam te\u017c, jak entuzjastycznie opowiada\u0142 o Missie<\/em> (na filmie Monsaingeona o Wariacjach na temat Diabellego<\/em>) Anderszewski, podgrywaj\u0105c fragmenty z Credo<\/em> (pi\u0119kny jest moment, gdy nagle w warstwie d\u017awi\u0119kowej pojawia si\u0119 ch\u00f3r). Kiedy indziej m\u00f3wi\u0142, \u017ce to w\u0142a\u015bnie wys\u0142uchanie tego utworu w wieku ch\u0142opi\u0119cym sprawi\u0142o, \u017ce przesta\u0142 by\u0107 pianist\u0105, a sta\u0142 si\u0119 muzykiem.<\/p>\n

Mnie, jak m\u00f3wi\u0142am, tak \u0142atwo nie by\u0142o, ale w ko\u0144cu wesz\u0142am w jak\u0105\u015b przyja\u017a\u0144 z tym utworem.\u00a0S\u0142uchaj\u0105c go\u00a0dzi\u015b w wykonaniu zespo\u0142\u00f3w Philippe’a Herreweghe zwraca\u0142am tym razem uwag\u0119 nie tylko na nawi\u0105zania do muzyki dawniejszej (\u0142\u0105cznie z pojawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 tu cz\u0119sto form\u0105 fugi), ale i na pokrewie\u0144stwa z innymi utworami samego Beethovena. Oczywist\u0105 jest spraw\u0105, \u017ce w wielu momentach jest to zapowied\u017a IX Symfonii<\/em>. Ale jest tam te\u017c wiele z Fidelia<\/em>, jedynej opery Beethovena. Pracowa\u0142 nad ni\u0105 od 1805 do 1814 r. Missa solemnis<\/em> za\u015b pochodzi z 1822 r. Dlaczego kompozytor wraca do owych tr\u0105bek i w og\u00f3le militarnych moment\u00f3w swojej opery?<\/p>\n

I takie mi si\u0119 nasun\u0119\u0142o t\u0142umaczenie: przewali\u0142a si\u0119 kampania napoleo\u0144ska (zes\u0142anie na Elb\u0119 Napoleona, kt\u00f3remu przecie\u017c Beethoven pocz\u0105tkowo chcia\u0142 po\u015bwi\u0119ci\u0107 Eroik\u0119<\/em>, nast\u0105pi\u0142o dok\u0142adnie w roku premiery ostatecznej wersji Fidelia<\/em>) i z dystansu ju\u017c na ni\u0105 patrz\u0105c, po wyniszczaj\u0105cych\u00a0kraj wojnach,\u00a0Beethoven sta\u0142 si\u0119 pacyfist\u0105. Dlatego tutaj tr\u0105bki i marszowe rytmy nie nios\u0105 entuzjazmu walki o wolno\u015b\u0107, lecz s\u0105 ostrze\u017ceniem, przypomnieniem, odniesieniem do s\u0142\u00f3w: Dona nobis pacem<\/em>. Kilkakrotnie wracaj\u0105 tr\u0105bki, ale tym razem towarzysz\u0105 im dramatyczne recytatywy solist\u00f3w (miserere, miserere<\/em>…) – i zwyci\u0119\u017ca pok\u00f3j: s\u0142owa Dona nobis pacem<\/em> \u015bpiewane przez ch\u00f3r w tr\u00f3jkowym, ko\u0142ysz\u0105cym, uspokajaj\u0105cym rytmie. Dlatego uwa\u017cam, \u017ce Herreweghe wspaniale poprowadzi\u0142 t\u0119 ko\u0144c\u00f3wk\u0119, bez niepotrzebnego ha\u0142asu na ko\u0144cu, z refleksj\u0105 i zadum\u0105.<\/p>\n

Mam p\u0142yt\u0119 z Miss\u0105<\/em> pod jego batut\u0105, bardzo j\u0105 zreszt\u0105 lubi\u0119, ale dawno nie s\u0142ucha\u0142am. My\u015bl\u0119, \u017ce troch\u0119 zmieni\u0142 interpretacj\u0119, wydaje mi si\u0119, \u017ce np. Benedictus<\/a><\/em> by\u0142o na tym koncercie odrobin\u0119 wolniejsze, cho\u0107 og\u00f3lnie tempa by\u0142y do\u015b\u0107 szybkie, p\u0142ynne. Ale spok\u00f3j, z jakim Herreweghe dyryguje, sprawia, \u017ce tych temp nie odczuwa si\u0119 jako szybkie, przynajmniej ja nie odczuwam. Nie wszyscy soli\u015bci podobali mi si\u0119 w r\u00f3wnym stopniu (najmniej tenor Emiliano Gonzalez Toro), czasem te\u017c byli przykrywani przez zespo\u0142y; w radiu brzmia\u0142o to zapewne inaczej. Ale wiecz\u00f3r by\u0142 bez w\u0105tpienia wspania\u0142y.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jaki by\u0142 m\u00f3j stosunek do Missa solemnis Beethovena, pisa\u0142am tu ju\u017c ponad dwa lata temu. I podtrzymuj\u0119, \u017ce zrozumie\u0107 ten utw\u00f3r naprawd\u0119 lepiej mo\u017cna w\u0142a\u015bnie s\u0142uchaj\u0105c go w wykonaniu na instrumentach z epoki. Zupe\u0142nie inaczej s\u0142yszy si\u0119 archaizacje (dla muzycznych czytelnik\u00f3w dodam jeszcze modalizmy), brzmienie jest bardziej adekwatne. Ciekaw\u0105 mia\u0142am po koncercie wymian\u0119 zda\u0144 z […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/538"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=538"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/538\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}