Dzi\u015b ju\u017c w\u0142a\u015bnie m\u00f3wi\u0142am komu\u015b o tym, \u017ce miasta walcz\u0105ce o tytu\u0142 Europejskiej Stolicy Kultury 2016 dzia\u0142aj\u0105 troch\u0119 po omacku, funduj\u0105c sobie r\u00f3\u017cne nad\u0119te imprezy, kt\u00f3re mog\u0142yby si\u0119 w\u0142a\u015bciwie wydarzy\u0107 wsz\u0119dzie (tylko po co). Tak by\u0142o w Gda\u0144sku ze s\u0142awetnymi solidarno\u015bciowymi obchodami w re\u017cyserii Roberta Wilsona, kt\u00f3re teraz s\u0105 obiektem awantury. Bo i po co komu by\u0142a taka cha\u0142tura, na kt\u00f3r\u0105 posz\u0142o tyle kasy, \u017ce mo\u017cna by\u0142oby zrobi\u0107 za to z dziesi\u0119\u0107 festiwali? Takich jak powiedzmy w\u0142a\u015bnie Festiwal Goldbergowski.<\/p>\n
Fakt, \u017ce jest to festiwal dla pewnej szlachetnej niszy, kt\u00f3ra, jak widz\u0119, ju\u017c w tym mie\u015bcie si\u0119 formuje, a na fina\u0142owym koncercie zespo\u0142u\u00a0Accordone by\u0142 naprawd\u0119 full. \u0141\u0105cznie z prezydentem miasta, kt\u00f3remu wr\u0119czono certyfikat, \u017ce zosta\u0142 patronem jednej z piszcza\u0142ek odbudowywanych organ\u00f3w ko\u015bcio\u0142a \u015aw. Tr\u00f3jcy. O tym za chwil\u0119. Accordone, cho\u0107 mo\u017cna by wybrzydza\u0107 na nieco popowe zabawy \u015bpiewacze Marco Beasleya (kt\u00f3ry jednak ma g\u0142os wart s\u0142uchania), jest w\u0142a\u015bnie dlatego (podobnie jak np. L’Arpeggiata)\u00a0zespo\u0142em dobrym dla rozpoczynaj\u0105cych swoj\u0105 przygod\u0119 z muzyk\u0105 dawn\u0105. Entuzjazm by\u0142 pe\u0142en, bis\u00f3w kilka, a na koniec nawet O sole mio<\/em> z klawesynem.<\/p>\n Pono\u0107 publiczno\u015b\u0107 stawi\u0142a si\u0119 t\u0142umnie tak\u017ce na Bachowskim recitalu wiolonczelowym Christophe’a Coina. Nie\u017ale by\u0142o te\u017c na koncercie Ensemble Peregrina, odrobin\u0119 mo\u017ce mniejsza publiczno\u015b\u0107 odwiedzi\u0142a koncert Goldberg Vocal Ensemble z madryga\u0142ami Andreasa Hakenbergera w Ratuszu Staromiejskim. Ale ch\u0119tni na te koncerty s\u0105. I coraz wi\u0119cej jest ciekawych dawnego dziedzictwa Gda\u0144ska, bo w\u0142a\u015bnie ono jest centralnym punktem wyj\u015bcia dla tw\u00f3rc\u00f3w festiwalu.<\/p>\n Klawesynistka Alina Ratkowska i organista i ch\u00f3rmistrz Andrzej Szadejko (prywatnie zreszt\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwo) s\u0105 absolwentami nie tylko warszawskiej uczelni (cho\u0107 oboje s\u0105 z Gda\u0144ska), ale i najbardziej znanej w Europie akademii muzyki dawnej Schola Cantorum Basiliensis. Mieszkali w Bazylei osiem lat i dzi\u0119ki temu maj\u0105 mas\u0119 kontakt\u00f3w ze \u015bwietnymi muzykami, co teraz procentuje. Wr\u00f3cili do Gda\u0144ska i wsi\u0105kli w jego przesz\u0142o\u015b\u0107. Alina Ratkowska zrobi\u0142a doktorat z Goldberga – patrona festiwalu, kt\u00f3ry by\u0142 gda\u0144szczaninem. (W\u0142a\u015bnie wysz\u0142a p\u0142yta z nagranymi przez ni\u0105 Wariacjami Goldbergowskimi<\/em>; a propos Wariacji<\/em>, postanowiono, \u017ce b\u0119d\u0105 teraz otwiera\u0107 ka\u017cdy kolejny festiwal i ju\u017c wiadomo, \u017ce w przysz\u0142ym roku zagra je Celine Frisch.) Andrzej Szadejko zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w projekty dotycz\u0105ce dziedzictwa muzycznego Gda\u0144ska: wsp\u00f3\u0142pracuje z Bibliotek\u0105 Gda\u0144sk\u0105 PAN (jest tam a\u017c 8000 muzykali\u00f3w! W tym 600 kantat, z kt\u00f3rych 200 autorstwa kompozytor\u00f3w gda\u0144skich) i wykonuje opracowane utwory z zespo\u0142em Goldberg Baroque Ensemble. Ponadto kieruje pracami nad odbudow\u0105 wspomnianych organ\u00f3w w ko\u015bciele \u015aw. Tr\u00f3jcy. To przepi\u0119kny zabytkowy instrument, ktorego pierwsza wersja powsta\u0142a na pocz\u0105tku XVII w. Tutaj <\/a>jest troszk\u0119 o nich i o tym, dlaczego s\u0105 wyj\u0105tkowe. I o tym, \u017ce mo\u017cna zosta\u0107 patronem piszcza\u0142ki.<\/p>\n W Gda\u0144sku jest ocean rzeczy do odkrycia. Wiele z nich dotyczy niemieckiej wsp\u00f3\u0142przesz\u0142o\u015bci miasta. Tu jest troch\u0119 inna sytuacja ni\u017c we Wroc\u0142awiu: tam miasto przez d\u0142u\u017cszy czas by\u0142o po prostu niemieckie (mimo istnienia mniejszo\u015bci), a po wojnie przesta\u0142o nim by\u0107 ca\u0142kowicie, dzi\u015b wi\u0119c przywo\u0142uj\u0105c t\u0119 niemieck\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 wskrzesza si\u0119 \u015bwiat, kt\u00f3rego nie ma i nie b\u0119dzie, nigdy nie by\u0142 w konflikcie z przodkami dzisiejszych mieszka\u0144c\u00f3w, w zwi\u0105zku z czym nie wydaje im sie gro\u017any. W Gda\u0144sku wp\u0142ywy\u00a0przechodzi\u0142y z r\u0105k do r\u0105k, dlatego dzi\u015b jest to bardziej zap\u0119tlone. Przyk\u0142adem jest dla mnie sprawa nieszcz\u0119snej Roty <\/em>granej w po\u0142udnie (a kiedy\u015b co godzin\u0119) przez ratuszowy carillon: w moich uszach brzmi ona jak zgrzyt. Trzymanie si\u0119 o innych godzinach przede wszystkim polskiego repertuaru te\u017c tr\u0105ci fa\u0142szem. Nie mo\u017cna ignorowa\u0107 niemieckiej komponenty przesz\u0142o\u015bci miasta, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce si\u0119 zreszt\u0105 z okresem jego \u015bwietno\u015bci. Jak ju\u017c przy organach jeste\u015bmy, kiedy\u015b w Ko\u015bciele Mariackim by\u0142y cztery instrumenty organowe…<\/p>\n Do czego zmierzam: my\u015bl\u0119, \u017ce je\u015bli miasto chce by\u0107 stolic\u0105 kultury, powinno wykorzysta\u0107 atuty zwi\u0105zane z jego to\u017csamo\u015bci\u0105, z tym, co je zbudowa\u0142o takie, jakie jest. A w starym\u00a0Gda\u0144sku \u015bwiadectwa tej to\u017csamo\u015bci s\u0105 na ka\u017cdej ulicy.<\/p>\n