{"id":5548,"date":"2016-02-18T13:48:42","date_gmt":"2016-02-18T12:48:42","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=5548"},"modified":"2016-02-18T22:32:16","modified_gmt":"2016-02-18T21:32:16","slug":"nieznana-anegdota-ze-stockhausenem-w-tle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2016\/02\/18\/nieznana-anegdota-ze-stockhausenem-w-tle\/","title":{"rendered":"Nieznana anegdota ze Stockhausenem w tle"},"content":{"rendered":"

W poniedzia\u0142ek w Zach\u0119cie zosta\u0142a otwarta wystawa<\/a> wybitnej i chyba nieco zapomnianej (wi\u0119cej ni\u017c nies\u0142usznie!) rze\u017abiarki Magdaleny Wi\u0119cek. Niewielu wie o muzycznym epizodzie, jaki si\u0119 jej przydarzy\u0142 w 1970 r. Ja te\u017c wcze\u015bniej nie wiedzia\u0142am, cho\u0107 jej rze\u017aby pami\u0119ta\u0142am z r\u00f3\u017cnych wystaw i fotografii.<\/p>\n

<\/p>\n

Jaki\u015b czas temu odezwa\u0142a si\u0119 do mnie kuratorka tej wystawy Anna Maria Le\u015bniewska i opowiedzia\u0142a anegdot\u0119 o tym, jak sam Karlheinz Stockhausen odwiedzi\u0142 pracowni\u0119 Magdaleny Wi\u0119cek. Jej rze\u017aby bardzo przypad\u0142y mu do gustu, nawet pr\u00f3bowa\u0142 na nich „gra\u0107”, po czym oboje arty\u015bci stwierdzili, \u017ce ch\u0119tnie zrobiliby co\u015b razem. Nie zrobili, ka\u017cdy poszed\u0142 w swoj\u0105 stron\u0119 – c\u00f3\u017c, \u017cycie. Ale p. Le\u015bniewska poprosi\u0142a mnie o napisanie tekstu do katalogu wystawy, w kt\u00f3rym wychodz\u0105c od tej historii opowiedzia\u0142abym o pr\u00f3bach \u0142\u0105czenia rze\u017aby z d\u017awi\u0119kiem, kt\u00f3rych w zbli\u017conym czasie, ale te\u017c p\u00f3\u017aniej, troch\u0119 by\u0142o.<\/p>\n

Spotka\u0142am si\u0119 wi\u0119c z jedynym \u017cyj\u0105cym \u015bwiadkiem powy\u017cszego wydarzenia – Danielem Wnukiem, synem artystki (dzi\u015b r\u00f3wnie\u017c rze\u017abiarzem), kt\u00f3ry w\u00f3wczas by\u0142 nastolatkiem. Dopowiedzia\u0142, \u017ce go\u015bci by\u0142o kilku – zapewne byli to cz\u0142onkowie radiowej orkiestry z Kolonii (mo\u017ce te\u017c sam dyrygent Michael Gielen), kt\u00f3ra tego wieczoru na Warszawskiej Jesieni wykonywa\u0142a utw\u00f3r Stockhausena Mixtur<\/em>. By\u0142 te\u017c kto\u015b z Polak\u00f3w, reprezentuj\u0105cych festiwal – podejrzewam, \u017ce musia\u0142 to by\u0107 J\u00f3zef Patkowski, legendarny szef Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia, odpowiedzialny w\u00f3wczas na Jesieniach za nurt muzyki elektronicznej. Na jednej z rze\u017ab Magdaleny Wi\u0119cek – Daniel Wnuk wskaza\u0142 nawet, kt\u00f3rej (mia\u0142a to by\u0107 ta<\/a>, oczywi\u015bcie w formie mniejszego modelu) – gra\u0142 nie tylko sam Stockhausen, ale te\u017c paru jego koleg\u00f3w, tworz\u0105c bardzo sp\u00f3jn\u0105 improwizacj\u0119. „Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce ta rze\u017aba zosta\u0142a stworzona w tym celu” – m\u00f3wi pan Daniel. Opowiedzia\u0142 mi te\u017c, \u017ce matka kocha\u0142a muzyk\u0119, przywozi\u0142a z podr\u00f3\u017cy mn\u00f3stwo p\u0142yt, s\u0142ucha\u0142a jej wci\u0105\u017c. On r\u00f3wnie\u017c si\u0119 t\u0105 pasj\u0105 zarazi\u0142, do dzi\u015b kocha przede wszystkim jazz i muzyk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Sam te\u017c jest autorem rze\u017aby przestrzennej, na kt\u00f3rej mo\u017cna by\u0142o gra\u0107 – \u015bciany z wpuszczonymi z ni\u0105 b\u0119benkami (Peng Pang Wall<\/em>). A jego matka pono\u0107 nawet rysowa\u0142a projekty rze\u017abiarsko-muzyczne, kt\u00f3re niestety si\u0119 nie zachowa\u0142y.<\/p>\n

Co mogliby stworzy\u0107 Wi\u0119cek ze Stockhausenem, mo\u017cna dzi\u015b tylko gdyba\u0107. Mog\u0142am tylko przy tej okazji przywo\u0142a\u0107 troch\u0119 dzie\u0142 powsta\u0142ych w zbli\u017conym czasie, np. pomnik Sibeliusa<\/a> – ogromne „organy” w Helsinkach (Eila Hiltunen. 1967), pami\u0119tne „organy” W\u0142adys\u0142awa Hasiora<\/a> na prze\u0142\u0119czy Snozka, przezywane „pomnikiem utrwalaczy” (1966) czy te\u017c rze\u017ab\u0119 Oda do \u015bwiat\u0142a<\/em><\/a> Arnolda Haukelanda w Skjeberg w Norwegii z muzyk\u0105 elektroniczn\u0105 Arnego Nordheima (zrealizowan\u0105 w warszawskim Studiu Eksperymentalnym). Niezwyk\u0142e przedsi\u0119wzi\u0119cie rze\u017abiarsko-przestrzenno-d\u017awi\u0119kowe<\/a> pod enigmatycznym tytu\u0142em 5x<\/em> mia\u0142o miejsce w 1966 r. w warszawskiej Galerii Foksal; jego autorami by\u0142o trzech rze\u017abiarzy (Grzegorz Kowalski, Henryk Morel i Cezary Szubartowski) i kompozytor Zygmunt Krauze. Tutaj<\/a> materia\u0142 z Polskiej Kroniki Filmowej (komentarz idiotyczny, ale przynajmniej co\u015b mo\u017cna zobaczy\u0107). Ogromnie tw\u00f3rcze to by\u0142y czasy, a w dziedzinie sztuki, jak wida\u0107, \u017celazna kurtyna zupe\u0142nie nie istnia\u0142a.<\/p>\n

Na wystaw\u0119 w Zach\u0119cie warto si\u0119 uda\u0107. Jest na pi\u0119trze, w trzech salach. W pierwszej, najwi\u0119kszej, wyciemnionej, s\u0105 wczesne rze\u017aby Wi\u0119cek, zdj\u0119cia dokumentuj\u0105ce jej prac\u0119 nad dzie\u0142ami, jest te\u017c par\u0119 obraz\u00f3w zaprzyja\u017anionego z ni\u0105 Stefana Gierowskiego, no i jest instalacja holograficzno-d\u017awi\u0119kowa nawi\u0105zuj\u0105ca lu\u017ano do instalacji Niesko\u0144czono\u015b\u0107<\/em> <\/a>z warszawskiej Galerii Zapiecek z 1979 r. W drugiej sali mamy rze\u017aby i rysunki. Niezwyk\u0142ej elegancji. Pods\u0142ucha\u0142am na wernisa\u017cu rozmow\u0119 m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy stwierdzili, \u017ce te rze\u017aby s\u0105 jak robione dla hotelu. No, niekt\u00f3re zapewne nie\u017ale by si\u0119 czu\u0142y np. w takim<\/a> hotelu. W trzeciej, ma\u0142ej salce mo\u017cna obejrze\u0107 fragmenty kronik filmowych i dokumentacji z epoki. A w katalogu, poza trzema tekstami, zdokumentowane s\u0105 po raz pierwszy wszystkie dzie\u0142a Magdaleny Wi\u0119cek.<\/p>\n

PS. Jako\u015b w tym tygodniu bardziej zwracam si\u0119 w stron\u0119 plastyki. Dzi\u015b wybieram si\u0119 do Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich na otwarcie wystawy Franka Stelli, a w weekend… lec\u0119 do Holandii ogl\u0105da\u0107 wystaw\u0119 Boscha w jego rodzinnym mie\u015bcie. Szkoda, \u017ce ominie mnie par\u0119 wa\u017cnych wydarze\u0144 muzycznych, ale je\u015bli kto\u015b na nich b\u0119dzie i zechce tu powiedzie\u0107 par\u0119 s\u0142\u00f3w, zapraszam.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W poniedzia\u0142ek w Zach\u0119cie zosta\u0142a otwarta wystawa wybitnej i chyba nieco zapomnianej (wi\u0119cej ni\u017c nies\u0142usznie!) rze\u017abiarki Magdaleny Wi\u0119cek. Niewielu wie o muzycznym epizodzie, jaki si\u0119 jej przydarzy\u0142 w 1970 r. Ja te\u017c wcze\u015bniej nie wiedzia\u0142am, cho\u0107 jej rze\u017aby pami\u0119ta\u0142am z r\u00f3\u017cnych wystaw i fotografii.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5548"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5548"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5548\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5552,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5548\/revisions\/5552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5548"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5548"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5548"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}