{"id":5667,"date":"2016-04-08T23:25:49","date_gmt":"2016-04-08T21:25:49","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=5667"},"modified":"2016-04-08T23:25:49","modified_gmt":"2016-04-08T21:25:49","slug":"zabawa-dla-znawcow-lema","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2016\/04\/08\/zabawa-dla-znawcow-lema\/","title":{"rendered":"Zabawa dla znawc\u00f3w Lema?"},"content":{"rendered":"<p>Jubileuszowy, trzydziesty\u00a0festiwal Musica Polonica Nova rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wsp\u00f3lnym dzie\u0142em Cezarego Duchnowskiego i Paw\u0142a Hendricha nawi\u0105zuj\u0105cym do <em>Bajek robot\u00f3w<\/em> Stanis\u0142awa Lema. Za kilka dni &#8211; kolejne.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Og\u00f3lnym mottem festiwalu jest &#8222;Czucie i wiara a m\u0119drca szkie\u0142ko i oko&#8221;. W takim kontek\u015bcie nawi\u0105zanie do Lema wr\u0119cz si\u0119 narzuca\u0142o, zw\u0142aszcza \u017ce w\u0142a\u015bnie min\u0119\u0142a 10. rocznica jego \u015bmierci. Wci\u0105\u017c trudno jest podsumowa\u0107, jak niesamowita posta\u0107 nam si\u0119 trafi\u0142a &#8211; taka, \u017ce nawet Philip K. Dick w pewnym szczeg\u00f3lnie paranoicznym momencie swego \u017cycia uzna\u0142, \u017ce kto\u015b taki, kto potrafi tak sprawnie porusza\u0107 si\u0119 w tak r\u00f3\u017cnych stylach,\u00a0nie mo\u017ce istnie\u0107 jako pojedyncza osoba. No bo rzeczywi\u015bcie, kiedy postawi si\u0119 Trurla z Klapaucjuszem czy Ijona Tichego ko\u0142o pilota Pirxa, nie m\u00f3wi\u0105c np. o bohaterach <em>Solaris<\/em> czy wcze\u015bniejszego <em>Powrotu z gwiazd<\/em>, trudno powiedzie\u0107, \u017ce to jeden \u015bwiat literacki.<\/p>\n<p>Mo\u017cna podsumowywa\u0107, ile spraw Lem przewidzia\u0142, zar\u00f3wno w powie\u015bciach, jak np. w <em>Summa technologiae<\/em>. Ale arty\u015bci bior\u0105 na warsztat\u00a0raczej inne, bardziej ba\u015bniowe dzie\u0142a. Najcz\u0119\u015bciej wykorzystywane s\u0105 z jednej strony <em>Bajki robot\u00f3w<\/em> i<em> Cyberiada<\/em> (przypomnijmy tu cho\u0107by oper\u0119 Krzysztofa Meyera), z drugiej <em>Solaris<\/em>. W tytule wykonanego dzi\u015b dzie\u0142a <em>Co? Opera!<\/em> owo &#8222;co&#8221; odnosi si\u0119 zar\u00f3wno do kooperacji dw\u00f3ch kompozytor\u00f3w i w og\u00f3le kilkorga jeszcze wykonawc\u00f3w, jak do pytania &#8222;co?&#8221; &#8211; co to jest? Oper\u0105 to mo\u017ce by\u0107 w bardzo odleg\u0142ym sensie; element inscenizacyjny objawia si\u0119 tylko w jednym fragmencie, gdy na scenie pojawia si\u0119 dw\u00f3ch tancerzy w bia\u0142ych kombinezonach bladawc\u00f3w, a tak\u017ce w niezbyt szcz\u0119\u015bliwych \u015bwietlnych wizualizacjach w tle. A \u015bpiewu nie ma w og\u00f3le, jest tylko sztuczny g\u0142os (syntezator mowy) wypowiadaj\u0105cy z martw\u0105 intonacj\u0105 poszczeg\u00f3lne zdania opowie\u015bci o Trurlu, Klapaucjuszu czy elektrycerzach (po\u0142\u0105czone s\u0105 tu trzy bajki: <em>Trzej elektrycerze<\/em>, <em>Uranowe uszy<\/em> i <em>Jak Erg Samowzbudnik bladawca pokona\u0142<\/em>), sprz\u0119\u017cony z d\u017awi\u0119kiem stukania na maszynie, na\u00a0kt\u00f3rej pisze Justyna Skoczek. Ona te\u017c oraz Cezary Duchnowski obs\u0142uguj\u0105 keyboard, Andrzej Bauer gra na wiolonczeli zwyk\u0142ej i elektrycznej, po bokach sali &#8211; akordeoni\u015bci Maciej Fr\u0105ckiewicz i Rafa\u0142 \u0141uc, a w g\u0142\u0119bi sceny perkusista Leszek Lorent oraz Pawe\u0142 Roma\u0144czuk z Ma\u0142ych Instrument\u00f3w, graj\u0105cy oczywi\u015bcie na r\u00f3\u017cnych cude\u0144kach w\u0142asnej produkcji, zwanych w programie &#8222;instrumentami niekonwencjonalnymi&#8221; &#8211; niekt\u00f3re z nich s\u0105 wr\u0119cz dekoracyjne.<\/p>\n<p>Przede wszystkim by\u0142a to wspania\u0142a zabawa brzmieniami, trwaj\u0105ca ponad godzin\u0119. I zdecydowanie przeznaczona raczej dla tych, kt\u00f3rzy albo\u00a0tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Lema znaj\u0105, albo wszystko im jedno, o czym mowa, bo najwa\u017cniejszy jest po prostu d\u017awi\u0119k. Dlaczego? Bo cytowane fragmenty opowiada\u0144 s\u0105 ucinane przed point\u0105 (z wyj\u0105tkiem samego ko\u0144ca), tylko sygnalizuj\u0105ce, o czym mowa. Co si\u0119 sta\u0142o z trzema elektrycerzami czy te\u017c dlaczego i\u00a0w jaki spos\u00f3b Erg Samowzbudnik bladawca pokona\u0142, nie zostanie wspomniane. Je\u015bli kto\u015b nie wie, musi poczyta\u0107 Lema.<\/p>\n<p>Sala Czerwona NFM by\u0142a pe\u0142na, co mnie bardzo ucieszy\u0142o; cz\u0119\u015b\u0107 publiczno\u015bci przysz\u0142a z dzie\u0107mi. Wygl\u0105da\u0142o na to, \u017ce s\u0142ucha\u0142y uwa\u017cnie, cho\u0107 z czasem sprawia\u0142y wra\u017cenie znu\u017conych. Ponad godzina to jednak troch\u0119 d\u0142ugo i dlatego te\u017c by\u0142 to raczej Lem dla doros\u0142ych. Ale dobrze, \u017ce pos\u0142ucha\u0142y czego\u015b innego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jubileuszowy, trzydziesty\u00a0festiwal Musica Polonica Nova rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wsp\u00f3lnym dzie\u0142em Cezarego Duchnowskiego i Paw\u0142a Hendricha nawi\u0105zuj\u0105cym do Bajek robot\u00f3w Stanis\u0142awa Lema. Za kilka dni &#8211; kolejne.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5667"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5667"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5667\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5669,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5667\/revisions\/5669"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5667"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5667"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5667"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}