Noc\u0105 halloweenow\u0105 si\u0119 straszy. Ja, zamiast niszczy\u0107 dyni\u0119, wol\u0119 zrobi\u0107 z niej co\u015b smacznego, a w zamian napisa\u0107 o czym\u015b strasznym zwi\u0105zanym z muzyk\u0105.<\/p>\n
Czytam wci\u0105\u017c zapiski Richtera, skompilowane przez Monsaingeona. No, to bez wielkich wst\u0119p\u00f3w t\u0142umaczenie fragmentu.<\/p>\n
„Kiedy\u015b zawsze gra\u0142em z pami\u0119ci, ale sko\u0144czy\u0142em z tym\u00a0pod koniec lat 70. Na przek\u00f3r temu, co ludzie nazywaj\u0105 moim temperamentem, jestem w istocie cz\u0142owiekiem zr\u00f3wnowa\u017conym, kt\u00f3ry widzi sprawy obiektywnie. Przywyk\u0142em do tego, \u017ce mam absolutny s\u0142uch i mog\u0119 wszystko odtworzy\u0107 s\u0142uchem wewn\u0119trznym, ale zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce moje s\u0142yszenie si\u0119 pogorszy\u0142o. Dzi\u015b myl\u0119 tonacje i s\u0142ysz\u0119 wszystko o ca\u0142y ton, a czasem dwa, wy\u017cej, z wyj\u0105tkiem nut w basie, kt\u00f3re s\u0142ysz\u0119 jako ni\u017csze ni\u017c s\u0105 – to wynik os\u0142abienia m\u00f3zgu i systemu s\u0142uchowego, tak, jakby m\u00f3j s\u0142uch si\u0119 rozstroi\u0142. Przede mn\u0105 na to samo cierpieli Neuhaus i Prokofiew –\u00a0ten ostatni\u00a0pod koniec \u017cycia s\u0142ysza\u0142 wszystko a\u017c o trzy tony wy\u017cej. To po prostu tortura, i oczywi\u015bcie ma wp\u0142yw na koordynacj\u0119 palc\u00f3w. Ile\u017c kosztuje po\u015bwi\u0119cenie \u017cycia muzyce!<\/p>\n
Przechodzi\u0142em okresy chronicznej depresji, z kt\u00f3rych najpowa\u017cniejsza przypad\u0142a w 1974 r. Nie by\u0142em wtedy w stanie rozsta\u0107 si\u0119 z plastikowym homarem, kt\u00f3rego zabiera\u0142em wsz\u0119dzie, zostawiaj\u0105c go dopiero w ostatnim momencie za kulisami przed wyj\u015bciem na estrad\u0119. Tej depresji towarzyszy\u0142 rodzaj s\u0142uchowej halucynacji, kt\u00f3ra trapi\u0142a mnie miesi\u0105cami, w dzie\u0144 i w nocy, nawet podczas snu. Zacz\u0105\u0142em s\u0142ysze\u0107 powtarzaj\u0105c\u0105 si\u0119 muzyczn\u0105 parotaktow\u0105 fraz\u0119 o gwa\u0142townym rytmie i wznosz\u0105cych si\u0119 wysoko\u015bciach d\u017awi\u0119ku. Oparta by\u0142a na zmniejszonym akordzie septymowym. W \u015bwietle dnia pr\u00f3bowa\u0142em zastanawia\u0107 si\u0119, co to znaczy, nawet kiedy dr\u0119czy\u0142o mnie to bez przerwy, nawet m\u00f3wi\u0105c sobie, \u017ce ten fenomen mo\u017ce by\u0107 interesuj\u0105cy dla nauk medycznych. Ale spr\u00f3buj opowiada\u0107 doktorowi o zmniejszonych akordach septymowych! Czasem le\u017ca\u0142em czuwaj\u0105c ca\u0142\u0105 noc i pr\u00f3buj\u0105c doj\u015b\u0107, co takiego w\u0142a\u015bciwie s\u0142ysz\u0119 – oczywi\u015bcie nie s\u0142ysza\u0142em tego naprawd\u0119, tylko w my\u015blach – czy okre\u015bli\u0107, jakie to s\u0105 wysoko\u015bci d\u017awi\u0119ku. Pr\u00f3bowa\u0142em zidentyfikowa\u0107 nuty i te prymitywne harmonie, i poprawi\u0107 je, bo by\u0142y zupe\u0142nie nonsensowne – ta raaa ra riii ri rii – przechodz\u0105c przez moj\u0105 g\u0142ow\u0119 w ka\u017cdej mo\u017cliwej tonacji. W ko\u0144cu zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce by\u0142 to rodzaj wariantu\u00a0stosunkowo skromnego dzie\u0142a zbudowanego na podstawowych funkcjach harmonicznych,\u00a0kt\u00f3re, to do\u015b\u0107 dziwne, wywar\u0142o na mnie du\u017ce wra\u017cenie, gdy by\u0142em dzieckiem: to by\u0142a Wokaliza<\/em> Rachmaninowa. By\u0142a ona nie\u015bwiadomym modelem dla moich w\u0142asnych wczesnych kompozycji.<\/p>\n Dziwne: fenomen nagle zanik\u0142, akurat wtedy, gdy przesta\u0142em uprawia\u0107 medytacje, kt\u00f3re mi zalecano. Ale powraca\u0142 za ka\u017cdym kolejnym atakiem depresji, podczas gdy m\u00f3j s\u0142uch si\u0119 pogarsza\u0142. Kiedy zaczyna\u0142em gra\u0107 np. w a-moll, s\u0142ysza\u0142em to w h-moll i, aby by\u0107 w zgodzie z tym, co s\u0142ysz\u0119, transponowa\u0142em to, co s\u0142ysz\u0119 (…) Ostatecznie postanowi\u0142em nigdy wi\u0119cej nie gra\u0107 bez nut”.<\/p>\n Brrr…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Noc\u0105 halloweenow\u0105 si\u0119 straszy. Ja, zamiast niszczy\u0107 dyni\u0119, wol\u0119 zrobi\u0107 z niej co\u015b smacznego, a w zamian napisa\u0107 o czym\u015b strasznym zwi\u0105zanym z muzyk\u0105. Czytam wci\u0105\u017c zapiski Richtera, skompilowane przez Monsaingeona. No, to bez wielkich wst\u0119p\u00f3w t\u0142umaczenie fragmentu. „Kiedy\u015b zawsze gra\u0142em z pami\u0119ci, ale sko\u0144czy\u0142em z tym\u00a0pod koniec lat 70. Na przek\u00f3r temu, co ludzie […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/573"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=573"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/573\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}