
{"id":578,"date":"2010-11-12T13:23:12","date_gmt":"2010-11-12T12:23:12","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=578"},"modified":"2012-01-03T22:29:33","modified_gmt":"2012-01-03T21:29:33","slug":"henryk-mikolaj-gorecki-1933-2010","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2010\/11\/12\/henryk-mikolaj-gorecki-1933-2010\/","title":{"rendered":"Henryk Miko\u0142aj G\u00f3recki (1933-2010)"},"content":{"rendered":"<p class=\"MsoNormal\" style=\"margin: 0cm 0cm 0pt;\">Trudno uwierzy\u0107, \u017ce ju\u017c go z nami nie ma. Kompozytora, kt\u00f3ry by\u0142 jednym z gigant\u00f3w naszej muzyki, ale kt\u00f3ry zarazem nie mia\u0142 w sobie nic z pomnika. By\u0142 \u017cywy, zadziorny, mia\u0142 ostry cz\u0119sto os\u0105d rzeczywisto\u015bci. By\u0142 niezale\u017cny od nikogo. Twardy \u015al\u0105zak z urodzenia, w ostatnich latach g\u00f3ral z wyboru.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"margin: 0cm 0cm 0pt;\">Od pewnego czasu ju\u017c odchodzi\u0142 od nas \u2013 najpierw zaszywaj\u0105c si\u0119 we wsi Z\u0105b w swoich ukochanych Tatrach i porzucaj\u0105c prawie ca\u0142kowicie tw\u00f3rczo\u015b\u0107, p\u00f3\u017aniej poprzez chorob\u0119, kt\u00f3ra go trawi\u0142a od paru lat. Nigdy zreszt\u0105 nie by\u0142 cz\u0142owiekiem w pe\u0142ni zdrowym; po prze\u017cytej we wczesnym, ci\u0119\u017ckim zreszt\u0105 dzieci\u0144stwie, chorobie \u2013 zwichni\u0119ciu biodra, w kt\u00f3re wda\u0142a si\u0119 gru\u017alica ko\u015bci, i szeregu operacji (w r\u00f3\u017cnych okresach \u017cycia, nawet w latach 80.) \u2013 kula\u0142 przez reszt\u0119 \u017cycia. Dobrze wiedzia\u0142, co to jest cierpienie i mo\u017ce tak\u017ce dlatego umia\u0142 wyrazi\u0107 je w muzyce. Kiedy jego <em>III Symfonia \u2013 Symfonia Pie\u015bni \u017ba\u0142osnych<\/em> zdoby\u0142a tak wielk\u0105 popularno\u015b\u0107, \u017ce trafi\u0142a na czo\u0142\u00f3wki list przeboj\u00f3w nie tylko muzyki powa\u017cnej, ale i wszelakiej (co ciekawe, sta\u0142o si\u0119 to w szesna\u015bcie lat po jej powstaniu w 1976 r.), otrzymywa\u0142 z ca\u0142ego \u015bwiata listy od ludzi, kt\u00f3rym ta muzyka udzieli\u0142a duchowego wsparcia. To muzyka, kt\u00f3ra pomaga prze\u017cy\u0107 b\u00f3l i \u017cal, empatyczna i spokojna, a przez to koj\u0105ca.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"margin: 0cm 0cm 0pt;\">Kiedy wykonano j\u0105 po raz pierwszy na Warszawskiej Jesieni, wielu krytyk\u00f3w oskar\u017cy\u0142o G\u00f3reckiego o zdrad\u0119 awangardy. Zw\u0142aszcza, \u017ce wcze\u015bniej, od czasu efektownego debiutu na tym festiwalu w 1958 r. (<em>Epitafium<\/em>) i wykona\u0144 kolejnych interesuj\u0105cych utwor\u00f3w, znajdowa\u0142 si\u0119 w jej czo\u0142\u00f3wce. Jego ta krytyka nie interesowa\u0142a, robi\u0142 po prostu swoje. Tak, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce odszed\u0142 od awangardy, ale nie by\u0142 to nag\u0142y zwrot, by\u0142a to konsekwentna droga tw\u00f3rcza. A i p\u00f3\u017aniej jego utwory nie zawsze by\u0142y tak \u0142agodne i kontemplacyjne jak <em>III Symfonia<\/em>, miewa\u0142y w sobie wiele rytmiczno\u015bci i szale\u0144stwa g\u00f3ralskiego grania, do kt\u00f3rego uwielbienia zawsze si\u0119 przyznawa\u0142. W trzech kwartetach smyczkowych, napisanych na zam\u00f3wienie s\u0142ynnego Kronos Quartet, ale dzi\u015b ju\u017c wykonywanych przez wiele zespo\u0142\u00f3w, s\u0105 takie cz\u0119\u015bci \u2013 rytmiczne, transowe, rozpalaj\u0105ce atmosfer\u0119 do bia\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"margin: 0cm 0cm 0pt;\">W ostatnich latach tw\u00f3rczo\u015bci jednak rzeczywi\u015bcie pogr\u0105\u017ca\u0142 si\u0119 w kontemplacj\u0119 \u2013 taki jest jego ostatni, <em>III Kwartet smyczkowy \u201ePie\u015bni \u015bpiewaj\u0105\u201d<\/em>, takie s\u0105 jego pie\u015bni na ch\u00f3r, cz\u0119sto o tematyce religijnej. Ostatecznie zamilk\u0142 na ostatnie pi\u0119\u0107 lat.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"margin: 0cm 0cm 0pt;\">To, co pozosta\u0142o, zapewnia mu miejsce w\u015br\u00f3d najwi\u0119kszych z najwi\u0119kszych w\u015br\u00f3d polskich tw\u00f3rc\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"MsoNormal\" style=\"margin: 0cm 0cm 0pt;\">Zmar\u0142 w ostatnich miesi\u0105cach Roku Chopinowskiego. Chopina kocha\u0142. Uwa\u017cny s\u0142uchacz w ostatniej cz\u0119\u015bci <em>Symfonii Pie\u015bni \u017ba\u0142osnych<\/em> dostrze\u017ce echo <em>Mazurka<\/em> op. 17 nr 4.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trudno uwierzy\u0107, \u017ce ju\u017c go z nami nie ma. Kompozytora, kt\u00f3ry by\u0142 jednym z gigant\u00f3w naszej muzyki, ale kt\u00f3ry zarazem nie mia\u0142 w sobie nic z pomnika. By\u0142 \u017cywy, zadziorny, mia\u0142 ostry cz\u0119sto os\u0105d rzeczywisto\u015bci. By\u0142 niezale\u017cny od nikogo. Twardy \u015al\u0105zak z urodzenia, w ostatnich latach g\u00f3ral z wyboru. Od pewnego czasu ju\u017c odchodzi\u0142 od [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/578"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=578"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1786,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/578\/revisions\/1786"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}