
{"id":6120,"date":"2016-12-09T00:19:21","date_gmt":"2016-12-08T23:19:21","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=6120"},"modified":"2016-12-09T00:19:21","modified_gmt":"2016-12-08T23:19:21","slug":"dlaczego-pierwszy-stycznia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2016\/12\/09\/dlaczego-pierwszy-stycznia\/","title":{"rendered":"Dlaczego pierwszy stycznia\u2026"},"content":{"rendered":"<p>\u2026jest pocz\u0105tkiem Nowego Roku? Coraz rzadziej si\u0119 pami\u0119ta, \u017ce to dok\u0142adnie 8 dni od narodzin Jezusa Chrystusa,\u00a0czyli\u00a0dzie\u0144 jego obrzezania.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Zapewne jest par\u0119 dra\u017cliwych powod\u00f3w, by o tym nie pami\u0119ta\u0107 \u2013 nie tylko ten, \u017ce przypomina on o \u017cydowsko\u015bci Jezusa, co nie wszystkim katolikom pasuje, ale tak\u017ce ten pruderyjny \u2013 \u017ce m\u00f3wi si\u0119 tu o &#8222;nieprzyzwoito\u015bciach i nieprzystojno\u015bciach&#8221;. \u015aredniowiecze mia\u0142o do tych spraw zupe\u0142nie inny stosunek, o czym \u015bwiadczy fakt, \u017ce wiele katedr, w samej Francji kilkana\u015bcie, chwali\u0142o si\u0119 posiadaniem szczeg\u00f3lnej relikwii \u2013 napletka Chrystusa\u2026 Jednym z takich miejsc by\u0142a przepi\u0119kna, ogromna roma\u0144ska katedra w Le Puy en Velay w Owernii. Co wi\u0119cej, o\u015brodek ten tak bardzo si\u0119 szczyci\u0142 ow\u0105 relikwi\u0105 (ciekawe, co te\u017c \u00f3w napletek udawa\u0142o\u2026), \u017ce powsta\u0142a wok\u00f3\u0142 niej liturgia zakrojona na 24 godziny, odbywana 1 stycznia, a zachowana w spisanym tam kodeksie.<\/p>\n<p>\u00d3w kodeks by\u0142 spisywany w r\u00f3\u017cnych epokach i st\u0105d tak wielkie zr\u00f3\u017cnicowanie stylistyczne, pocz\u0105wszy od monodii (\u015bpiewu jednog\u0142osowego) poprzez dwug\u0142os z g\u0142osem burdonowym po wielog\u0142osowe pie\u015bni przypominaj\u0105ce kol\u0119dy (np. <em>Magnum nomen Domini<\/em>). Trzeba specjalnego kunsztu, by po\u0142\u0105czy\u0107 tyle r\u00f3\u017cnych element\u00f3w w jedn\u0105 sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Bez w\u0105tpienia takim kunsztem wykazuje si\u0119 Dominique Vellard i jego Ensemble Gilles Binchois, kt\u00f3rego wyst\u0119p (w programie znalaz\u0142o si\u0119 nabo\u017ce\u0144stwo nieszporne oraz poranne) odby\u0142 si\u0119 \u2013 tradycyjnie, jak w przypadku innych koncert\u00f3w z muzyk\u0105 \u015bredniowiecza \u2013 w gda\u0144skim Ko\u015bciele \u015bw. Jakuba o wspania\u0142ej akustyce. Koncerty w tym miejscu zwykle wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 te\u017c perfekcj\u0105 \u2013 przypomnimy, \u017ce \u015bpiewa\u0142y tam graindelavoix, Hilliard Ensemble, Ensemble Organum, Mala Punica. Dominique Vellard, kt\u00f3rego ostatni raz s\u0142ucha\u0142am na \u017cywo ju\u017c wiele lat temu na Pie\u015bniach Naszych Korzeni, ale jeszcze tych w Starym S\u0105czu, te\u017c jest z natury perfekcjonist\u0105. Jego \u00f3wczesny wyst\u0119p robi\u0142 wielkie wra\u017cenie, a nie mniejsze \u2013 spotkanie z nim nast\u0119pnego dnia (chyba mam gdzie\u015b jeszcze notatki \u2013 fascynuj\u0105ce to by\u0142o).<\/p>\n<p>Dzi\u015b porusza si\u0119 o lasce, a dyryguje (i \u015bpiewa) siedz\u0105c na wysokim sto\u0142ku, niemniej i jego g\u0142os, i precyzja kierowania zespo\u0142em wci\u0105\u017c zadziwiaj\u0105. I je\u015bli nawet tej precyzji samemu zespo\u0142owi nie starczy\u0142o na ca\u0142y wyst\u0119p, to da\u0142o si\u0119 to wybaczy\u0107.<\/p>\n<p>Sam \u015bpiew by\u0142 \u2013 mo\u017ce nawet zaskakuj\u0105co \u2013 tradycyjny; nawi\u0105zuj\u0105c do poprzednik\u00f3w koncertowych w Ko\u015bciele \u015bw. Jakuba, raczej w stron\u0119 Hilliard\u00f3w ni\u017c P\u00e9r\u00e8sa czy graindelavoix. I powiem szczerze, \u017ce by\u0142o to dla mnie na sw\u00f3j spos\u00f3b od\u015bwie\u017caj\u0105ce \u2013 nie wszyscy musz\u0105 wpada\u0107 w t\u0119 sam\u0105 manier\u0119, czy jest ona bardziej, czy mniej uzasadniona historycznie. A ponadto w\u0142a\u015bnie \u015bpiewaj\u0105c tak po prostu \u0142atwiej by\u0142o po\u0142\u0105czy\u0107 r\u00f3\u017cne stylistyki, o kt\u00f3rym to problemie wspomnia\u0142am ju\u017c wcze\u015bniej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2026jest pocz\u0105tkiem Nowego Roku? Coraz rzadziej si\u0119 pami\u0119ta, \u017ce to dok\u0142adnie 8 dni od narodzin Jezusa Chrystusa,\u00a0czyli\u00a0dzie\u0144 jego obrzezania.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6120"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6120"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6121,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6120\/revisions\/6121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}