{"id":6133,"date":"2016-12-15T23:52:56","date_gmt":"2016-12-15T22:52:56","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=6133"},"modified":"2016-12-15T23:55:26","modified_gmt":"2016-12-15T22:55:26","slug":"trzech-za-jednego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2016\/12\/15\/trzech-za-jednego\/","title":{"rendered":"Trzech za jednego"},"content":{"rendered":"

O ile cykl Kunst der Fuge<\/em> nie zawiera wskaz\u00f3wek, na jaki instrument (instrumenty) zosta\u0142 napisany, to Wariacje Goldbergowskie<\/em> Bach przeznaczy\u0142 nader wyra\u017anie na klawesyn. Ale czy mo\u017cna si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce nie tylko klawesyni\u015bci chc\u0105 to genialne dzie\u0142o gra\u0107?<\/p>\n

<\/p>\n

Sama faktura \u015bwiadczy o przeznaczeniu utworu, w tym cz\u0119ste krzy\u017cowanie r\u0105k, dla pianist\u00f3w b\u0119d\u0105ce zmor\u0105, dla klawesynist\u00f3w naturalne (cho\u0107 te\u017c nie\u0142atwe) ze wzgl\u0119du na dwa manua\u0142y. Ale je\u015bli gra wi\u0119cej ni\u017c jedna osoba, problem odpada. Wariacje Goldbergowskie<\/em> by\u0142y ju\u017c opracowywane na r\u00f3\u017cne sk\u0142ady. Nawet na orkiestr\u0119 – co dla nas szczeg\u00f3lnie ciekawe, stworzy\u0142 to opracowanie J\u00f3zef Koffler, pierwszy polski dodekafonista. Oczywi\u015bcie znane s\u0105 jazzowe interpretacje Jacquesa Loussiera i – szersze ni\u017c jazz – Uriego Caine’a. Istnieje te\u017c par\u0119 opracowa\u0144 na trio smyczkowe, z kt\u00f3rych us\u0142yszeli\u015bmy dzi\u015b to dokonane przez skrzypka Dmitrija Sitkowieckiego (syna Juliana Sitkowieckiego i Belli Dawidowicz).<\/p>\n

Frank Peter Zimmermann, jeden z najwybitniejszych wsp\u00f3\u0142czesnych skrzypk\u00f3w, za\u0142o\u017cy\u0142 trio dziewi\u0119\u0107 lat temu, zapraszaj\u0105c do niego dw\u00f3ch innych wybitnych muzyk\u00f3w: altowiolist\u0119 Antoine’a Tamestita i wiolonczelist\u0119 Christiana Polt\u00e9ra. Cho\u0107 odwiedza\u0142 Polsk\u0119 (pami\u0119tam bardzo ciekawy, cho\u0107 kontrowersyjny, wsp\u00f3lny wyst\u0119p<\/a> z Piotrem Anderszewskim), z triem przyjecha\u0142 po raz pierwszy, i to z tak oryginalnym programem: 80 minut (nie wszyscy wytrzymali…) muzyki Bacha. Mo\u017cna by\u0142o spodziewa\u0107 si\u0119 uczty.<\/p>\n

Na pocz\u0105tek jednak by\u0142o rozczarowanie. Samo nieco szkliste brzmienie smyczk\u00f3w w Arii<\/em> ujmowa\u0142o, ale niestety bardzo szwankowa\u0142a intonacja. Po prostu ka\u017cdy gra\u0142 po swojemu i wychodzi\u0142y z tego, co tu du\u017co gada\u0107, fa\u0142sze. Niepokoi\u0142am si\u0119, czy da si\u0119 to wytrzyma\u0107 przez te prawie p\u00f3\u0142torej godziny. Ale to jednak s\u0105 znakomici muzycy i stopniowo zgrywali si\u0119, ujednolicali skal\u0119 i gdzie\u015b po dziesi\u0119ciu wariacjach wszystko ju\u017c by\u0142o OK. A wtedy mo\u017cna ju\u017c by\u0142o po prostu skupi\u0107 si\u0119 na muzyce – albo przy niej odp\u0142yn\u0105\u0107, zale\u017cnie jak kto jej s\u0142ucha. Szczeg\u00f3lnie pi\u0119knie wypad\u0142a s\u0142ynna 25 wariacja, kt\u00f3ra odje\u017cd\u017ca gdzie\u015b w kosmos. A szczeg\u00f3lnie ujmowa\u0142a ostatnia – Quodlibet<\/em>, zagrana „od ucha”, po folkowemu niemal – w ko\u0144cu oparta jest na melodiach ludowych, kt\u00f3re \u015bpiewa\u0142a sobie na familijnych spotkaniach najbardziej chyba w historii muzykalna rodzina Bach\u00f3w. Ostatnia Aria<\/em> zabrzmia\u0142a zupe\u0142nie inaczej ni\u017c pierwsza.<\/p>\n

Ostatnio do\u015b\u0107 cz\u0119sto mia\u0142am okazj\u0119 s\u0142ucha\u0107 tych wariacji – czy to z p\u0142yt, czy na koncertach. Nie wspomina\u0142am tu o klawesynowym wykonaniu Marcina \u015awi\u0105tkiewicza w Mazowieckim Instytucie Kultury (s\u0142ysza\u0142am je zreszt\u0105 jeszcze w jego interpretacji par\u0119 lat temu w \u015awidnicy, ale warunki by\u0142y wyj\u0105tkowo niesprzyjaj\u0105ce<\/a>), a jest bardzo interesuj\u0105ce – cho\u0107by z tego wzgl\u0119du, \u017ce zwykle dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142czesnej stylistyce kojarzymy te wariacje z motoryk\u0105 i regularno\u015bci\u0105, a on gra je z rytmik\u0105 do\u015b\u0107 swobodn\u0105, jakby improwizacyjn\u0105, i to bardzo przekonuje, zw\u0142aszcza gdy si\u0119 wie, \u017ce to oparte na wiedzy o epoce. O ile tak\u0105 wiedz\u0119 mo\u017cna dzi\u015b mie\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O ile cykl Kunst der Fuge nie zawiera wskaz\u00f3wek, na jaki instrument (instrumenty) zosta\u0142 napisany, to Wariacje Goldbergowskie Bach przeznaczy\u0142 nader wyra\u017anie na klawesyn. Ale czy mo\u017cna si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce nie tylko klawesyni\u015bci chc\u0105 to genialne dzie\u0142o gra\u0107?<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6133"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6133"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6133\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6136,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6133\/revisions\/6136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}