Dzi\u015b w firmie czeka\u0142 na mnie album, kt\u00f3rego tak chcia\u0142am pos\u0142ucha\u0107: kolejny Weinberg Kremera i jego zespo\u0142u (do kt\u00f3rego w jednym z utwor\u00f3w do\u0142\u0105cza Avdeeva) – rzeczywi\u015bcie wspania\u0142y. Ale te\u017c ucieszy\u0142a mnie druga p\u0142yta, r\u00f3wnie\u017c wydana przez ECM, kt\u00f3r\u0105 zasta\u0142am w poczcie.<\/p>\n
<\/p>\n
Encores after Beethoven<\/em> – po raz pierwszy ujrza\u0142a \u015bwiat\u0142o dzienne rejestracja bis\u00f3w Andr\u00e1sa Schiffa, kt\u00f3re dawa\u0142 po cyklu recitali w Tonhalle w Zurychu z wszystkimi sonatami Beethovena. By\u0142o to w latach 2004-2006. Muzycy nierzadko nagrywaj\u0105 specjalnie p\u0142yty z repertuarem bisowym, cz\u0119\u015bciej zreszt\u0105 skrzypkowie ni\u017c piani\u015bci, ale przecie\u017c s\u0142ynne s\u0105 bisy Horowitza, a jak sobie przypomnimy ca\u0142y rytua\u0142 Soko\u0142owa, to stwierdzimy, \u017ce to jest ju\u017c w\u0142a\u015bciwie trzecia cz\u0119\u015b\u0107 recitalu.<\/p>\n Bisy Schiffa s\u0105 powycinane z kontekstu – zosta\u0142y starannie zakomponowane i dobrane do okre\u015blonych sonat. Dlatego te\u017c w ksi\u0105\u017ceczce programowej, w spisie tre\u015bci zawsze podane jest, po kt\u00f3rych sonatach dany bis zosta\u0142 wykonany. Repertuar jest do\u015b\u0107 zr\u00f3\u017cnicowany, wi\u0119c powsta\u0142 jakby kolejny recital, trwaj\u0105cy w sumie prawie godzin\u0119.<\/p>\n Pianista napisa\u0142 te\u017c par\u0119 s\u0142\u00f3w komentarza. Zaczyna od uroczej anegdotki, jak to debiutuj\u0105c w 1977 r. w Z\u0142otej Sali wiede\u0144skiego Musikverein z orkiestr\u0105 w\u0119gierskiej Filharmonii Narodowej pod batut\u0105 Janosa Ferencsika taki by\u0142 zadowolony z wykonania III Koncertu fortepianowego<\/em> Bart\u00f3ka i z ciep\u0142ej reakcji publiczno\u015bci, \u017ce od razu, wychodz\u0105c drugi raz do oklask\u00f3w, siad\u0142 i zagra\u0142 fragment jednej z sonat Haydna. Ale gdy zszed\u0142 ze sceny, za kulisami czeka\u0142 na niego Ferencsik i rzek\u0142 surowo: „M\u0142ody cz\u0142owieku, zapami\u0119taj: nie ma nic gorszego ni\u017c przedwcze\u015bnie zagrany bis”. M\u0142ody pianista poczu\u0142 si\u0119 jak pod prysznicem zimnej wody, ale lekcj\u0119 przyswoi\u0142. Zacytuj\u0119 jeszcze ciekawostk\u0119: „Dzi\u015b sta\u0142 si\u0119 zwyczajem uprzejmy aplauz nawet po miernym lub kiepskim wykonaniu. W Holandii ludzie wstaj\u0105 na koniec ka\u017cdego koncertu, nie z jakich\u015b specjalnych powod\u00f3w, lecz powodowani zwyczajem. Z drugiej strony owacja na stoj\u0105co w Stanach Zjednoczonych rzeczywi\u015bcie co\u015b znaczy”.<\/p>\n A teraz o bisach z p\u0142yty. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 – to odskok od repertuaru beethovenowskiego (co nie dziwi), z wyj\u0105tkiem Andante favori F-dur<\/em> – by\u0142o ono pocz\u0105tkowo planowane jako druga cz\u0119\u015b\u0107 Waldsteinowskiej<\/em>, ale kompozytor zmieni\u0142 koncepcj\u0119. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce zosta\u0142o wykonane po owym opusie 53. Klavierst\u00fcck es-moll<\/em> (D 946) Schuberta wsp\u00f3\u0142gra z m\u0142odzie\u0144czym op. 7 Beethovena, Sonata g-moll<\/em> Haydna – z op. 49. Jest Gigue<\/em> Mozarta – w powi\u0105zaniu z sonatami op. 10 i op. 13; po p\u00f3\u017aniejszych sonatach pojawia si\u0119 Bach, np. Preludium i fuga b-moll<\/em> z I tomu Wohltemperiertes Klavier<\/em> – oczywi\u015bcie po Hammerklavier<\/em>, gdzie mamy fug\u0119 w B-dur.<\/p>\n A recital z ostatnimi sonatami? Obszed\u0142 si\u0119 bez bis\u00f3w, by\u0142yby bowiem – jak twierdzi Schiff – niestosowne. Pianista przypomina opowie\u015b\u0107 Kretschmera z Doktora Faustusa<\/em> Manna o tym, dlaczego Beethoven nie napisa\u0142 po Arietcie<\/em> z op. 111 \u017cadnej ju\u017c innej cz\u0119\u015bci. To po\u017cegnanie z sonat\u0105, z jej klasyczn\u0105 form\u0105. Dalej ju\u017c gra\u0107 nie potrzeba.<\/p>\n Co za\u015b do samych bis\u00f3w – w og\u00f3le nie odczuwa si\u0119 ich jako dodatki do czego\u015b. To osobne kreacje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dzi\u015b w firmie czeka\u0142 na mnie album, kt\u00f3rego tak chcia\u0142am pos\u0142ucha\u0107: kolejny Weinberg Kremera i jego zespo\u0142u (do kt\u00f3rego w jednym z utwor\u00f3w do\u0142\u0105cza Avdeeva) – rzeczywi\u015bcie wspania\u0142y. Ale te\u017c ucieszy\u0142a mnie druga p\u0142yta, r\u00f3wnie\u017c wydana przez ECM, kt\u00f3r\u0105 zasta\u0142am w poczcie.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6195"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6195"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6195\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6200,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6195\/revisions\/6200"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}