Na trzy dni pod rz\u0105d powracamy na festiwal Trzy-Czte-Ry. Codziennie w programie pojawia si\u0119 Messiaen – w rocznic\u0119 25-lecia \u015bmierci.<\/p>\n
<\/p>\n
Dw\u00f3ch Maciej\u00f3w – Grzybowski i Piszek – rozpocz\u0119li sw\u00f3j wyst\u0119p od monumentalnego cyklu na dwa fortepiany Visions de l’Amen<\/em>, kt\u00f3ry bardzo dawno nie by\u0142 w Polsce grany. Na Warszawskiej Jesieni wykona\u0142 go w 1981 r. turecki duet Elf & Bedja Aran; grywali go te\u017c Szabolcs Esztenyi z Jerzym Witkowskim. Potem jakby na wiele lat zapomniano o tej muzyce, kt\u00f3rej s\u0142ucha si\u0119 dzi\u015b ju\u017c inaczej. Messiaen: s\u0142odkie harmonie, krystaliczno\u015b\u0107, barwno\u015b\u0107, po drodze rozmaite ptaszki, a pod spodem szczeg\u00f3lny rodzaj naiwnej pobo\u017cno\u015bci, by nie rzec dewocyjno\u015bci. Przywykli\u015bmy, cho\u0107 jest to do\u015b\u0107 trudny stop; zw\u0142aszcza owa dewocyjno\u015b\u0107 mo\u017ce troch\u0119 razi\u0107. Mo\u017cna te\u017c si\u0119 nie ws\u0142uchiwa\u0107 w podane tre\u015bci, a kompozytor zwyk\u0142 w om\u00f3wieniach dokonywa\u0107 specjalnego formalnego rozbioru swoich utwor\u00f3w, opowiadaj\u0105c, jaka wizja religijna im przy\u015bwieca\u0142a, jakie kolory kojarz\u0105 mu si\u0119 z poszczeg\u00f3lnymi passusami, no i jakie ptaszki w\u0142a\u015bnie \u015bpiewaj\u0105 (z podanymi nazwami \u0142aci\u0144skimi). Tak jest i z „amenami” (dochodz\u0105 jeszcze d\u017awi\u0119ki ko\u015bcielnych dzwon\u00f3w), ale w programie nie wydrukowano nawet tytu\u0142\u00f3w cz\u0119\u015bci, mo\u017ce celowo, by\u015bmy si\u0119 nie sugerowali i s\u0142uchali tylko muzyki?<\/p>\n Ogromnie trudny to utw\u00f3r, wymagaj\u0105cy precyzji, ale tak\u017ce pewnej b\u0142yskotliwo\u015bci, lekko\u015bci. Jednego i drugiego troch\u0119 wykonawcom brakowa\u0142o, ale rozumiem, \u017ce by\u0142 to utw\u00f3r przygotowany na dzisiejsz\u0105 okazj\u0119, wi\u0119c nie by\u0142o sposobno\u015bci do perfekcyjnego przygotowania. Dobrze jednak by\u0142o to us\u0142ysze\u0107, bo kiedy doczekamy si\u0119 kolejnej okazji?<\/p>\n Przeciwwag\u0105 na zako\u0144czenie koncertu by\u0142 tryptyk Monument-Selbstportrait-Bewegung<\/em> Ligetiego. Duet ten wykonywa\u0142 ju\u017c go w Filharmonii Narodowej na jednym z koncert\u00f3w zaprojektowanych przez kompozytora sezonu, kt\u00f3rym by\u0142 w\u00f3wczas Pawe\u0142 Szyma\u0144ski – to on w\u0142a\u015bnie wybra\u0142 dzie\u0142o Ligetiego i nam\u00f3wi\u0142 pianist\u00f3w do nauczenia si\u0119 go. Dzie\u0142o genialne. Pochodzi z okresu, w kt\u00f3rym kompozytor jeszcze ho\u0142dowa\u0142 stylistyce repetytywnej, ale jednocze\u015bnie ju\u017c pisa\u0142 Le Grande Macabre<\/em>. Ka\u017cdy z trzech utwor\u00f3w jest na sw\u00f3j spos\u00f3b fascynuj\u0105cy. W drugim (pe\u0142ny tytu\u0142: Autoportret z Reichem i Rileyem, z obecno\u015bci\u0105 Chopina w tle<\/em>, przy czym \u00f3w Chopin odnosi si\u0119 do aluzji do fina\u0142u Sonaty b-moll<\/em> albo do Preludium es-moll<\/em>) pojawia si\u0119 technika, kt\u00f3r\u0105 Ligeti zastosuje w jednej z etiud – z blokowaniem klawiszy jedn\u0105 r\u0119k\u0105 i graniem drug\u0105 przebieg\u00f3w, z kt\u00f3rych s\u0142ycha\u0107 tylko cz\u0119\u015b\u0107 d\u017awi\u0119k\u00f3w. Tu zastrze\u017ce\u0144 mo\u017cna by\u0142o mie\u0107 du\u017co mniej: piani\u015bci musieli dok\u0142adnie po\u0107wiczy\u0107, \u017ceby osi\u0105gn\u0105\u0107 po\u017c\u0105dany efekt.<\/p>\n Pomi\u0119dzy tymi dwoma dwudziestowiecznymi gigantami – starszy gigant: Mozart, Sonata D-dur<\/em> KV 448. Zaprojektowany w tym miejscu przez Macieja Grzybowskiego (ja nie mia\u0142em z tym wyborem nic wsp\u00f3lnego – przekonywa\u0142 Piszek), niestety nie by\u0142 w tym wykonaniu dobrym kontrastem, grany o wiele za masywnie. Grzybowski o Mozarcie m\u00f3wi ciekawie, np. \u017ce jego emocje s\u0105 emocjami dziecka – nigdy p\u00f3\u017aniej ju\u017c tak nie prze\u017cywamy. Ale to dziecko wysz\u0142o dosy\u0107 ci\u0119\u017ckie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Na trzy dni pod rz\u0105d powracamy na festiwal Trzy-Czte-Ry. Codziennie w programie pojawia si\u0119 Messiaen – w rocznic\u0119 25-lecia \u015bmierci.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6567"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6567"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6567\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6568,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6567\/revisions\/6568"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}