Tw\u00f3rca dodekafonii na instrumencie z z 1858 r.? W\u0142a\u015bciwie czemu nie – opus 19 powsta\u0142 w 1911 r., a wi\u0119c teoretycznie mo\u017cna by\u0142o jeszcze na takich instrumentach gra\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
Niezwyk\u0142y by\u0142 koncert popo\u0142udniowy na Zamku Kr\u00f3lewskim, na kt\u00f3rym obok Andreasa Staiera wyst\u0105pi\u0142 znakomity klarnecista Lorenzo Coppola. Niezwyk\u0142o\u015b\u0107 polega\u0142a nie tylko na wielkim artyzmie obu wykonawc\u00f3w, ale tak\u017ce na szczeg\u00f3lnej formie, mo\u017cna by powiedzie\u0107 – niemal \u0142ukowej. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 i sko\u0144czy\u0142o na sonacie Brahmsa z op. 120 – na pocz\u0105tek pierwsza, f-moll, na zako\u0144czenie druga, Es-dur. Po Brahmsie by\u0142 w\u0142a\u015bnie Sch\u00f6nberg na fortepian solo, przed Brahmsem – Berg na klarnet i fortepian. Po\u015brodku, przed przerw\u0105, 3 Fantasiest\u00fccke<\/em> op. 73.<\/span><\/p>\n Jak pi\u0119knie brzmia\u0142 dziewi\u0119tnastowieczny klarnet! Mi\u0119kko, cho\u0107 nad podziw r\u00f3\u017cnorodnie. \u0141agodnie, ale te\u017c, kiedy trzeba by\u0142o, mocno, ale nigdy ostro. Instrument, na kt\u00f3rym gra\u0142 tym razem Staier, jest ju\u017c p\u00f3\u017aniejszy ni\u017c czasy chopinowskie; sonaty klarnetowe s\u0105 z jego p\u00f3\u017anego okresu, z 1894 r., ale o ile co do Sch\u00f6nberga mo\u017cna by mie\u0107 pewne w\u0105tpliwo\u015bci, to Brahms na pewno do tego instrumentu bardziej pasowa\u0142, cho\u0107 oczywi\u015bcie przyzwyczaili\u015bmy si\u0119, by w jego utworach by\u0142o wi\u0119cej d\u017awi\u0119ku. R\u00f3wnie\u017c \u0142agodne, ba\u015bniowe Fantasiest\u00fccke<\/em> Schumanna pochodz\u0105 z 1849 r., wi\u0119c s\u0105 nawet starsze od tego fortepianu, ale tym bardziej nie szkodzi.<\/span><\/p>\n Jednak to w\u0142a\u015bnie klasycy nowej szko\u0142y wiede\u0144skiej zabrzmieli w tym kontek\u015bcie najbardziej fascynuj\u0105co. Oba te utwory powsta\u0142y jeszcze przed wymy\u015bleniem dodekafonii, s\u0105 poszukiwaniem innej, nowej wra\u017cliwo\u015bci. 6 Klavier<\/em>st\u00fccke <\/em>Sch\u00f6nberga s\u0105 kr\u00f3ciutkie, wr\u0119cz aforystyczne; ukazuj\u0105 niezwyk\u0142e obrazy d\u017awi\u0119kowe. Tutaj<\/a> mo\u017cemy ich pos\u0142ucha\u0107<\/span> (i obejrze\u0107 autograf), ale to by\u0142o zupe\u0142nie inne brzmienie. Po raz pierwszy us\u0142ysza\u0142am, \u017ce np. z ostatniego utworku czerpa\u0142 Tomasz Sikorski – ten sam akord rozlega si\u0119 obsesyjnie w Zerstreutes Hinausschauen<\/em> (1’02”) i w\u0105tpi\u0119, \u017ceby to m\u00f3g\u0142 by\u0107 przypadek. Nadspodziewanie te\u017c adekwatnie zabrzmia\u0142y 4 S<\/em><\/a>t\u00fccke <\/em>op. 5 Albana Berga, r\u00f3wnie\u017c wczesny utw\u00f3r (1913), r\u00f3wnie\u017c aforystyczny, zadedykowany starszemu przyjacielowi jako ho\u0142d dla niego. <\/span>Dzisiejsze wykonania brzmi\u0105 jako\u015b zbyt ostro i konkretnie w por\u00f3wnaniu z tym, co us\u0142yszeli\u015bmy, a co mog\u0142o podobnie zabrzmie\u0107 na koncercie Stowarzyszenia Prywatnych Wykona\u0144 Muzycznych. Arty\u015bci zagrali na bis drugi z tych utwor\u00f3w, o kt\u00f3rym klarnecista opowiedzia\u0142, w jaki spos\u00f3b symbolizuje przej\u015bcie z dawnej epoki do nowej.<\/p>\n Wieczorem w Bazylice \u015bw. Krzy\u017ca zn\u00f3w wyst\u0105pi\u0142o Collegium 1704 z V\u00e1clavem Luksem<\/span>. Tym razem w programie by\u0142 Bach (kantata Ich habe genug<\/em>) i Zelenka (Requiem<\/em>). Nie b\u0119d\u0119 si\u0119 ju\u017c d\u0142u\u017cej rozwodzi\u0107 nad tym koncertem, bo pora p\u00f3\u017ana, ale by\u0142o naprawd\u0119 \u015bwietnie, a soli\u015bci – znakomici.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tw\u00f3rca dodekafonii na instrumencie z z 1858 r.? W\u0142a\u015bciwie czemu nie – opus 19 powsta\u0142 w 1911 r., a wi\u0119c teoretycznie mo\u017cna by\u0142o jeszcze na takich instrumentach gra\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6715"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6715"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6716,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6715\/revisions\/6716"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}