My\u015bl\u0119, \u017ce tak jak istnieje protestancki etos pracy, tak dotyczy to r\u00f3wnie\u017c muzyki. Muzykalno\u015b\u0107 narod\u00f3w zwi\u0105zanych z protestantyzmem (Niemcy\u00a0– cho\u0107 nie wszyscy, ale tak\u017ce Skandynawowie) nie wzi\u0119\u0142a si\u0119 z powietrza.<\/p>\n
<\/p>\n
Szcz\u0119\u015bliwym trafem, ale by\u0107 mo\u017ce nieprzypadkowym by\u0142 fakt, \u017ce Marcin Luter by\u0142 muzykalny i muzyk\u0119 kocha\u0142, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce muzykiem by\u0142 – \u015bpiewa\u0142, gra\u0142 na flecie i lutni. Dzi\u0119ki temu reformuj\u0105c ko\u015bci\u00f3\u0142 m\u00f3g\u0142 stwierdzi\u0107 i okre\u015bli\u0107, jak bardzo muzyka jest wa\u017cna nie tylko w og\u00f3le dla cz\u0142owieka, ale tak\u017ce w ko\u015bciele. Jej dzia\u0142anie, ale tak\u017ce przydatno\u015b\u0107 w lepszym g\u0142oszeniu chwa\u0142y boskiej. Ale pod jednym warunkiem: \u017ce \u015bpiewaj\u0105 wszyscy wierni, nie tylko kap\u0142ani, i \u017ce czyni\u0105 to nie w hermetycznej \u0142acinie, ale\u00a0w j\u0119zyku ojczystym, by wszystko lepiej rozumie\u0107. I w ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b zosta\u0142y stworzone podwaliny powszechnej edukacji muzycznej. A tak\u017ce, powiedzmy to mimochodem, zdemokratyzowanie ko\u015bcio\u0142a – skoro \u015bpiewaj\u0105 wszyscy, to przy okazji zostaje zakwestionowana zasada mulier taceat in ecclesia<\/em>. Najpierw w sensie dos\u0142ownym, bo kobieta przesta\u0142a milcze\u0107, a zacz\u0119\u0142a \u015bpiewa\u0107, ale w konsekwencji – nic dziwnego, \u017ce i w sensie w\u0142a\u015bciwym tego wyra\u017cenia, poniewa\u017c dzi\u015b w protestantyzmie mamy kap\u0142a\u0144stwo kobiet.<\/p>\n Wr\u00f3\u0107my do muzyki: nie dziwi\u00a0tak\u017ce, \u017ce protestantyzm wygenerowa\u0142 tak ogromny jej rozw\u00f3j. Z jednej strony w\u0142a\u015bnie wierni zacz\u0119li rozwija\u0107 si\u0119 muzycznie, a przy okazji trzeba by\u0142o ich wesprze\u0107,\u00a0st\u0105d rozw\u00f3j muzyki organowej. Z drugiej – potrzebna by\u0142a muzyka nie tylko akompaniuj\u0105ca, lecz preludiuj\u0105ca, co otworzy\u0142o drog\u0119 do rozwoju ko\u015bcielnej muzyki instrumentalnej. Syntez\u0105 sta\u0142y si\u0119 formy wokalno-instrumentalne: kantaty, oratoria, pasje.<\/p>\n Chora\u0142 protestancki wywodzi\u0142 si\u0119 cz\u0119sto z chora\u0142\u00f3w gregoria\u0144skich, ale uproszczenie go i nadanie mu wi\u0119kszej regularno\u015bci i zrozumia\u0142o\u015bci bardzo pomog\u0142o go zdemokratyzowa\u0107. Z hermetycznych, nie\u0142atwych do zapami\u0119tania, pe\u0142nych melizmat\u00f3w linii melodycznych i kunsztownych kontrapunkt\u00f3w przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do \u015bwiata znanego raczej z muzyki \u015bwieckiej, bli\u017cszego ziemi. Oczywi\u015bcie dzi\u0119ki mistrzom takim jak Bach, ale i niekt\u00f3rzy jego poprzednicy, zn\u00f3w poszybowa\u0142 w niebo, ale w zupe\u0142nie inny spos\u00f3b.<\/p>\n Na \u015brodowym koncercie\u00a0w ko\u015bciele \u015bw. El\u017cbiety Vokalconsort Berlin pod batut\u0105 Daniela Reussa przedstawi\u0142 program zwi\u0105zany z wczesnym rozwojem muzyki czas\u00f3w reformacji, pocz\u0105wszy od Johanna Waltera (znanego tak\u017ce jako Walther), kt\u00f3ry wraz z Lutrem wydawa\u0142 pierwsze \u015bpiewniki, po Heinricha Sch\u00fctza. Utwory protestanckie, w tym autorstwa dw\u00f3ch tw\u00f3rc\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych we Wroc\u0142awiu, Gregora Langego i Samuela Beslera, ale tak\u017ce jednego z poprzednik\u00f3w Bacha u \u015bw. Tomasza w Lipsku – Johanna Hermanna Scheina, zosta\u0142y przeplecione fragmentami mszy Gaudeamus<\/em> oraz Miserere<\/em> Josquina des Pr\u00e9s, ulubionego kompozytora Lutra, kt\u00f3ry cho\u0107 szczerze go podziwia\u0142, jednak sam w ko\u015bciele chcia\u0142 muzyki prostszej, bardziej dost\u0119pnej dla ka\u017cdego. Mo\u017cna wi\u0119c by\u0142o stwierdzi\u0107, na czym polega\u0142y r\u00f3\u017cnice, a ile by\u0142o jednak podobie\u0144stw.<\/span><\/p>\n Koncertu s\u0142ucha\u0142o si\u0119 bardzo mi\u0142o, poniewa\u017c zesp\u00f3\u0142 jest bezpretensjonalny, wykonuje bardzo przyzwoit\u0105 robot\u0119 z pokor\u0105 i bez zad\u0119cia. Taka te\u017c zreszt\u0105 by\u0142a wykonywana przeze\u0144 muzyka. Bardzo pozytywne zako\u0144czenie mojej obecno\u015bci na tegorocznej Wratislavii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" My\u015bl\u0119, \u017ce tak jak istnieje protestancki etos pracy, tak dotyczy to r\u00f3wnie\u017c muzyki. Muzykalno\u015b\u0107 narod\u00f3w zwi\u0105zanych z protestantyzmem (Niemcy\u00a0– cho\u0107 nie wszyscy, ale tak\u017ce Skandynawowie) nie wzi\u0119\u0142a si\u0119 z powietrza.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6801"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6801"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6801\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6804,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6801\/revisions\/6804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6801"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6801"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6801"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}