
{"id":6898,"date":"2017-10-20T22:27:51","date_gmt":"2017-10-20T20:27:51","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=6898"},"modified":"2017-10-20T22:27:51","modified_gmt":"2017-10-20T20:27:51","slug":"znow-troche-o-pianistach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2017\/10\/20\/znow-troche-o-pianistach\/","title":{"rendered":"Zn\u00f3w troch\u0119 o pianistach"},"content":{"rendered":"<p>Przez te par\u0119 dni, kiedy to chwilowo akurat nie by\u0142am donik\u0105d w drodze, zn\u00f3w zacz\u0119\u0142am nadrabia\u0107 zaleg\u0142o\u015bci p\u0142ytowe, a nazbiera\u0142o si\u0119. Na razie o paru p\u0142ytach fortepianowych.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Nelson Freire, <strong>Brahms<\/strong>, <em>Decca<\/em>. Do tej p\u0142yty mam jedn\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 pretensj\u0119: \u017ce jej wi\u0119kszo\u015b\u0107 zajmuje <em>III Sonata f-moll<\/em>, jedno z tych m\u0142odzie\u0144czych dzie\u0142, w kt\u00f3rych Brahms si\u0119 jeszcze &#8222;wypierza\u0142&#8221;. Oczywi\u015bcie Freire gra t\u0119 sonat\u0119 bardzo dobrze, ale nie za to tego kompozytora kochamy, przynajmniej ja. Na szcz\u0119\u015bcie potem jest jeszcze troch\u0119 <span class=\"st\"><em>Klavierst\u00fcck\u00f3w<\/em>, ale wyrywkowo wybranych: po dwa z op. 76 i 116, jeden z op. 117, zn\u00f3w dwa z op. 118 i ca\u0142y opis 119, a na koniec jeszcze <em>Walc As-dur<\/em> (kt\u00f3ry zreszt\u0105 mi si\u0119 \u015brednio podoba w tym wykonaniu). Jestem zwykle bardzo wybredna, je\u015bli chodzi o te utwory, wi\u0119c i u niego nie wszystkie interpretacje mi odpowiadaj\u0105, ale og\u00f3lnie jest w tym refleksyjno\u015bci w sam raz. Nagranie jest \u015bwie\u017ce, z wiosny tego roku.<\/span><\/p>\n<p>Evgeny Kissin, <strong>Beethoven<\/strong>, <em>Deutsche Grammophon<\/em>. To oczywi\u015bcie nagrania live z r\u00f3\u017cnych lat, od 2007 po 2016. Przes\u0142uchawszy uczciwie ca\u0142o\u015b\u0107 dwup\u0142ytowego albumu stwierdzam, \u017ce ceni\u0119 Kissina za wiele rzeczy (uwa\u017cam np. \u017ce nikt tak genialnie nie zrozumia\u0142 <em>VI Sonaty<\/em> Prokofiewa, tej, co ma by\u0107 portretem Stalina), ale akurat niekoniecznie za Beethovena. Cho\u0107 sam\u0105 ide\u0119, dlaczego go tak w\u0142a\u015bnie wykonuje, jestem w stanie zrozumie\u0107. To jest granie agresywne, zw\u0142aszcza w przypadku <em>Sonaty C-dur<\/em> op. 2 nr 3, w kt\u00f3rej Kissin robi z Beethovena m\u0142odego dzikusa. Kt\u00f3rym ten zapewne rzeczywi\u015bcie troch\u0119 by\u0142, ale mnie, kt\u00f3ra si\u0119 wychowywa\u0142am na bardzo eleganckiej interpretacji Benedettiego, ci\u0119\u017cko by\u0142o tego s\u0142ucha\u0107. Bardziej zr\u00f3\u017cnicowane s\u0105 <em>32 Wariacje c-moll<\/em>. \u015arednio mi si\u0119 te\u017c podoba brutalno\u015b\u0107 <em>Appassionaty<\/em> i fina\u0142u <em>Ksi\u0119\u017cycowej<\/em>, tylko <em>Les Adieux<\/em> i <em>Sonata c-moll<\/em> op. 111 podoba\u0142y mi si\u0119 bardziej, tu pianista troch\u0119 poszerzy\u0142 sw\u00f3j warsztat interpretacyjny. Domy\u015blam si\u0119 te\u017c, \u017ce zupe\u0142nie inaczej odbiera\u0142o si\u0119 rzecz na sali, o czym \u015bwiadcz\u0105 rz\u0119siste oklaski po ka\u017cdym utworze.<\/p>\n<p>Daniil Trifonov, <strong>Chopin Evocations<\/strong>, <em>Deutsche Grammophon<\/em>. I tu mamy album dwup\u0142ytowy (zabawne: w booklecie nasz ulubieniec jest wystylizowany na strasznie powa\u017cnego pana, kt\u00f3rym tak naprawd\u0119 przecie\u017c jeszcze nie jest). Pomys\u0142 po\u0142\u0105czenia Chopina z dzie\u0142ami innych kompozytor\u00f3w inspirowanymi jego tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 &#8211; bardzo fajny, ale jak dla mnie proporcje zachwiane. Zw\u0142aszcza \u017ce to zachwianie polega przede wszystkim na umieszczeniu w albumie obu koncert\u00f3w z Mahler Chamber Orchestra pod dyrekcj\u0105 Pletneva, i to w tej jego paskudnej nowej instrumentacji, kt\u00f3r\u0105 s\u0142yszeli\u015bmy na Chopiejach &#8211; ponadto rzecz jest prowadzona potwornie nudno i cho\u0107 pianista robi, co mo\u017ce, \u017ceby to jako\u015b o\u017cywi\u0107, nie zawsze to si\u0119 udaje. Reszty jednak s\u0142ucha si\u0119 z przyjemno\u015bci\u0105. Na pierwszej z p\u0142yt po <em>Koncercie f-moll<\/em> Trifonov gra solow\u0105 wersj\u0119 <em>Wariacji<\/em> op. 2 i konfrontuje to wszystko z uroczymi drobiazgami Schumanna (oczywi\u015bcie <em>Chopin<\/em> z <em>Karnawa\u0142u<\/em>), Griega (<em>Etiuda Hommage a Chopin<\/em> z op. 73, bardzo ciekawa, jak to p\u00f3\u017ane jego dzie\u0142a), Samuela Barbera (<em>Nokturn<\/em> op. 33) i Piotra Czajkowskiego (<em>Un poco di Chopin<\/em> z op. 72). Druga p\u0142yta rozpoczyna si\u0119 <em>Rondem C-dur<\/em>, w kt\u00f3rym Trifonovowi towarzyszy jego profesor Sergey Babayan (brykaj\u0105 w nim obaj weso\u0142o), potem jest <em>Koncert e-moll<\/em>, a po nim bardzo przyjemne <em>Wariacje na temat Chopina<\/em> Frederica Mompou i jeszcze na koniec jako postscriptum zn\u00f3w Chopin &#8211; <em>Impromptu-Fantazja<\/em>, poniewa\u017c w jednej z ostatnich wariacji Mompou pojawia si\u0119 temat ze \u015brodkowej cz\u0119\u015bci tego utworu (cho\u0107 g\u0142\u00f3wnym tematem jest <em>Preludium A-dur<\/em>). W solowych utworach pianista jest w pe\u0142ni sob\u0105, poetyckim, rozmarzonym.<\/p>\n<p>Alexei Lubimov, <strong>Carl Philipp Emanuel Bach<\/strong>, <em>ECM<\/em>. I na koniec co\u015b zupe\u0142nie innego. CPE grany na instrumencie, na kt\u00f3ry najprawdopodobniej pisa\u0142 &#8211; na fortepianie tangentowym, tak to chyba po polsku trzeba nazywa\u0107 (ang. <em>tangent piano<\/em>, niem.<em>Tangentenfl\u00fcgel<\/em>). Takich instrument\u00f3w, stanowi\u0105cych stadium po\u015brednie mi\u0119dzy klawesynem a pianoforte, jest pono\u0107 na \u015bwiecie niewiele. Lubimov gra na kopii instrumentu z 1794 r. Sp\u00e4tha i Schmahla, wykonanej przez Chrisa Maene. Bardzo ciekawy repertuar, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z p\u00f3\u017anych utwor\u00f3w CPE; obok <em>Freye Fantasie fis-moll<\/em> i dw\u00f3ch sonat s\u0105 tu aforystyczne wr\u0119cz fantazje czy solfeggia trwaj\u0105ce oko\u0142o minuty i dwa niewiele d\u0142u\u017csze, bo kilkuminutowe ronda. A \u017ce Lubimov to jeden z tych klawiszowc\u00f3w, kt\u00f3rym spod klawiszy iskry lec\u0105, to nic dziwnego, \u017ce na takim instrumencie brzmi to jeszcze ostrzej i bardziej intryguj\u0105co.<\/p>\n<p>PS. W ten weekend zn\u00f3w par\u0119 premier w r\u00f3\u017cnych miejscach kraju; ja jad\u0119 jutro do Opery \u015al\u0105skiej, gdzie graj\u0105 <em>Romea i Juli\u0119<\/em> Gounoda &#8211; bodaj nigdy nie widzia\u0142am tego na scenie. A jak wr\u00f3c\u0119 w niedziel\u0119, wybior\u0119 si\u0119 na <a href=\"http:\/\/www.nowyteatr.org\/pl\/event\/smn_Beckett\">ciekawy koncert <\/a>do Nowego Teatru.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przez te par\u0119 dni, kiedy to chwilowo akurat nie by\u0142am donik\u0105d w drodze, zn\u00f3w zacz\u0119\u0142am nadrabia\u0107 zaleg\u0142o\u015bci p\u0142ytowe, a nazbiera\u0142o si\u0119. Na razie o paru p\u0142ytach fortepianowych.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6898"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6898"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6898\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6901,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6898\/revisions\/6901"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}