
{"id":7327,"date":"2018-04-22T00:18:14","date_gmt":"2018-04-21T22:18:14","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=7327"},"modified":"2018-04-22T11:15:02","modified_gmt":"2018-04-22T09:15:02","slug":"od-bajeczki-do-horroru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2018\/04\/22\/od-bajeczki-do-horroru\/","title":{"rendered":"Od bajeczki do horroru"},"content":{"rendered":"<p>Ern\u0119 Rosenstein zawsze warto przypomina\u0107, bo by\u0142a to niezwyk\u0142a osoba. Do jej tekst\u00f3w, na jeden sk\u0142ad &#8211; zesp\u00f3\u0142 kameralny, dwie sopranistki, dwoje aktor\u00f3w &#8211; zam\u00f3wiono cztery miniopery wykonane na jednym koncercie.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Kojarzon\u0105 z surrealizmem artystk\u0119, kt\u00f3rej 105 rocznica urodzin mija w tym roku, znamy g\u0142\u00f3wnie z tw\u00f3rczo\u015bci plastycznej &#8211; <a href=\"http:\/\/www.dwutygodnik.com\/artykul\/2288-zamknelam-oczy-chce-widziec-czyli-sztuka-erny-rosenstein.html\">tutaj<\/a> bardzo ciekawy tekst, w kt\u00f3rym mowa jest te\u017c o jej tw\u00f3rczo\u015bci poetyckiej. Jej wiersze by\u0142y drukowane i wydawane. Ale trzy lata temu wydano rzecz zupe\u0142nie zapomnian\u0105 &#8211; jej <a href=\"http:\/\/www.lupuslibri.pl\/2015\/03\/erna-rosenstein-bajki.html\">bajki<\/a>. I to one w\u0142a\u015bnie sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 kr\u00f3tkich dzie\u0142 Katarzyny Dziewi\u0105tkowskiej, Joanny Wo\u017any, Tomasza Skweresa i Mateusza Ryczka, a ten ostatni by\u0142 inicjatorem przedsi\u0119wzi\u0119cia.<\/p>\n<p>Ciekawe by\u0142o por\u00f3wnanie ca\u0142kowicie odmiennych estetyk i procedur kompozytorskich, tym \u0142atwiejsze, \u017ce wykonawcy byli ci sami: austriacki Ensemble Platypus pod batut\u0105 Ivana Buffy, sopranistki Joanna Freszel i Kaoko Amano oraz aktorzy Anna Rakowska i Kamil Kr\u00f3l, no i wsp\u00f3lna re\u017cyseria Ma\u0142gorzaty Kazi\u0144skiej, \u0142\u0105cz\u0105ca ca\u0142o\u015b\u0107 dzi\u0119ki powtarzaj\u0105cym si\u0119 motywom. Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce, \u017ce obie kompozytorki wybra\u0142y fragmenty (ale inne) tej samej bajki &#8211; o dobrej i ubogiej babci. Ale jak odmienne utwory powsta\u0142y! Katarzyna Dziewi\u0105tkowska j\u0119zykiem muzycznym troch\u0119 jak ze s\u0142uchowisk dla dzieci, nieco naiwnym i nie oddalaj\u0105cym si\u0119 za bardzo od tonalno\u015bci, opowiedzia\u0142a <em>Bajk\u0119<\/em> (tak te\u017c utw\u00f3r si\u0119 nazywa) w\u0142a\u015bciwie in crudo &#8211; dobr\u0105 babci\u0119 odwiedzaj\u0105 ksi\u0119\u017cyc, brzoza i wiatr, wreszcie dziewczynka, kt\u00f3ra okazuje si\u0119 jej dusz\u0105. To tak najkr\u00f3cej. Natomiast Joanna Wo\u017ana z powtarzanych, tworz\u0105cych oniryczny i duszny nastr\u00f3j d\u017awi\u0119k\u00f3w instrument\u00f3w i elektroniki, w kt\u00f3re wplecione s\u0105 jak refreny pojedyncze zdania z bajki, tworzy <em>Krajobraz \u015bni\u0119ty<\/em>, kt\u00f3rego centralnym i kulminacyjnym punktem jest powt\u00f3rzone parokrotnie zdanie: &#8222;Nad ca\u0142\u0105 ziemi\u0105 zapanowa\u0142a noc. Sta\u0142o si\u0119 duszno od gwiazd i trwogi&#8221; (kompozytorka wykorzysta\u0142a r\u00f3wnie\u017c par\u0119 wierszy Rosenstein), natychmiast przynosz\u0105ce skojarzenie z wojennymi losami poetki. Ca\u0142o\u015b\u0107 za\u015b ko\u0144czy si\u0119 dramatycznym pytaniem &#8222;powiedz, kim w\u0142a\u015bciwie jeste\u015b?&#8221;, kt\u00f3re wypowiedziane w ca\u0142o\u015bci bajki tak nie przera\u017ca.<\/p>\n<p>Musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce ten utw\u00f3r wywar\u0142 na mnie najwi\u0119ksze wra\u017cenie, ale podoba\u0142o mi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c <em>Desiderium<\/em> Tomasza Skweresa, z powtarzaj\u0105cym si\u0119 trzynutowym tematem z <em>Tristana<\/em>, a nieco ubawi\u0142 <em>Po\u0142awiacz cieni<\/em> Mateusza Ryszka, w kt\u00f3rym by\u0142o najwi\u0119cej elektroniki i kt\u00f3ry by\u0142 najbli\u017cszy tytu\u0142owemu horrorowi, tak\u017ce z powodu re\u017cyserii. I tu nie zabrak\u0142o cytatu: w dramatycznym bodaj momencie, kiedy pod \u015bniegiem znajduje si\u0119 popi\u00f3\u0142, a w\u015br\u00f3d \u015bmieci rysunek or\u0142a bia\u0142ego, rozbrzmiewaj\u0105 cztery pierwsze nutki <em>Mazurka D\u0105browskiego<\/em>, ale zapewne ma\u0142o kto zwr\u00f3ci\u0142 na nie uwag\u0119&#8230;<\/p>\n<p>A teraz warto by\u0142oby zapozna\u0107 si\u0119 z tekstami. Niestety, nak\u0142ad wyczerpany&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ern\u0119 Rosenstein zawsze warto przypomina\u0107, bo by\u0142a to niezwyk\u0142a osoba. Do jej tekst\u00f3w, na jeden sk\u0142ad &#8211; zesp\u00f3\u0142 kameralny, dwie sopranistki, dwoje aktor\u00f3w &#8211; zam\u00f3wiono cztery miniopery wykonane na jednym koncercie.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7327"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7327"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7330,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7327\/revisions\/7330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}