{"id":7708,"date":"2018-08-17T00:56:48","date_gmt":"2018-08-16T22:56:48","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=7708"},"modified":"2018-08-17T00:57:33","modified_gmt":"2018-08-16T22:57:33","slug":"zabawy-z-hymnami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2018\/08\/17\/zabawy-z-hymnami\/","title":{"rendered":"Zabawy z hymnami"},"content":{"rendered":"

W program tegorocznego ChiJE w\u0142\u0105czone zosta\u0142o kilka dzie\u0142 zawieraj\u0105cych temat Mazurka D\u0105browskiego<\/em> (wyb\u00f3r, bo znalaz\u0142oby si\u0119 ich jeszcze wi\u0119cej). Ale czwartkowy, uroczy wyst\u0119p\u00a0Concerto K\u00f6ln, zn\u00f3w pod batut\u0105 Gianluki Capuano, zawiera\u0142 wi\u0119cej r\u00f3\u017cnych hymn\u00f3w.<\/p>\n

Solist\u0105 koncertu by\u0142 Tobias Koch, co oczywi\u015bcie doda\u0142o wykonaniom jeszcze humoru i lekko\u015bci. Na erardzie z 1838 r. zagra\u0142 a\u017c trzy utwory na fortepian z orkiestr\u0105, plus nadspodziewanie czwarty oraz bis.<\/p>\n

Uprzejmie by\u0142o zacz\u0105\u0107 od uhonorowania gospodarzy, wi\u0119c na pocz\u0105tek zabrzmia\u0142a uwertura do opery Alberta Lortzinga Der Pole und sein Kind<\/em>. Mazurek<\/em> rozbrzmiewa tu po nied\u0142ugim wst\u0119pie z niewielkimi zmianami, nie jest tu g\u0142\u00f3wnym tematem, lecz jednym z epizod\u00f3w, po kt\u00f3rym nast\u0119puje szybki odcinek ko\u0144cz\u0105cy ca\u0142o\u015b\u0107 – uwertura jest do\u015b\u0107 kr\u00f3tka. Reszta hymn\u00f3w zosta\u0142a dzi\u015b potraktowana z wi\u0119ksz\u0105 pomp\u0105.<\/p>\n

Johann Christian Bach, czyli „Bach londy\u0144ski”, uczy\u0142 gry na fortepianie sam\u0105 kr\u00f3low\u0105 i po\u015bwi\u0119ci\u0142 jej cykl sze\u015bciu koncert\u00f3w fortepianowych. Koncert D-dur<\/em>, ostatni z nich, zawiera specyficzny uk\u0142on: w finale pojawiaj\u0105 si\u0119 wariacje na tematy hymnu God save the King<\/em>. Zosta\u0142 wykonany w ca\u0142o\u015bci, wbrew temu, co podano w programie, \u017ce us\u0142yszymy same wariacje. Bardzo dobrze, bo dzi\u0119ki temu znamy kontekst. By\u0142y one nie za bardzo rozbudowane – zaledwie wst\u0119p do kolejnych. Bo wszystkie – poza pierwszym – opracowania hymn\u00f3w by\u0142y w formie wariacji.\u00a0Fran\u00e7ois-Joseph Gossec, kt\u00f3ry w swoim wyj\u0105tkowo d\u0142ugim \u017cyciu (95 lat!) mia\u0142 epizod s\u0142u\u017cby rewolucji, napisa\u0142 strasznie napuszone i monotonne orkiestrowe wariacje do Marsylianki<\/em> (pisywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c ciekawsze rzeczy, ale jako\u015b przylgn\u0119\u0142a do niego \u0142atka tw\u00f3rcy propagandowego), kt\u00f3re w\u0142a\u015bciwie polegaj\u0105 na podejmowaniu tematu przez kolejne solowe instrumenty. Za to Wielkie wariacje Es-dur do „Rule, Britannia”<\/em> Ferdinanda Riesa na fortepian z orkiestr\u0105 (nie hymn to co prawda, ale prawie) to efektowne dzie\u0142o zn\u00f3w ze wst\u0119pem i przer\u00f3\u017cnymi wykr\u0119tasami, bardziej wi\u0119c urozmaicone.<\/p>\n

Po przerwie orkiestrowe zn\u00f3w Wariacje na temat hymnu „Wilhelmus”<\/em> Johanna Wilhelma Wilmsa, interesuj\u0105cego<\/span> niemiecko-holenderskiego kompozytora, kt\u00f3rego ju\u017c wcze\u015bniej odkry\u0142am tak\u017ce dzi\u0119ki\u00a0Concerto K\u00f6ln<\/span>. Wilhelmus<\/em> to taki dziwny hymn, kt\u00f3ry po pierwsze ma nieregularny rytm (tak wi\u0119c do potrzeb takich jak tego utworu jest zawsze zmieniany, ma\u0142emu Mozartow<\/a>i tak\u017ce si\u0119 to zdarzy\u0142o), po drugie \u00f3w Wilhelm z Nassau, w kt\u00f3rego imieniu \u015bpiewany jest hymn, od razu na wst\u0119pie o\u015bwiadcza, \u017ce jest z niemieckiego roku i poddany jest kr\u00f3lowi Hiszpanii – ciekawe jak na znak identyfikacji narodowej… I kolejne wielkie wariacje z fortepianem, tym razem Carla Czernego – tak, tego od szkolnych etiud – na temat hymnu, kt\u00f3ry na pocz\u0105tku nazywa\u0142 si\u0119 Gott erhalte Franz der Kaiser<\/em>, potem\u00a0Deutschland, Deutschland \u00fcber alles<\/em>, a teraz to\u00a0Einigkeit und Recht und Freiheit<\/em> – a napisa\u0142 go sam Joseph Haydn. Tu wst\u0119p zajmowa\u0142 ju\u017c p\u00f3\u0142 utworu, a wirtuozowskich pasa\u017cy by\u0142o co niemiara – to ju\u017c typowy wykwit stylu brillant<\/em>. Tobias Koch gra\u0142 go nieco z przymru\u017ceniem oka, a do kadencji wpl\u00f3t\u0142 te\u017c temat Mazurka D\u0105browskiego<\/em>. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce to ju\u017c koniec jego efektownego wyst\u0119pu, jednak zasiad\u0142 te\u017c do ostatniego w programie utworu, kt\u00f3rym by\u0142o przedziwne (autorstwa Filippa Cammarotto) opracowanie fina\u0142u IX Symfonii<\/em> Beethovena. Na koniec wi\u0119c – hymn UE.<\/p>\n

Koncert bardzo si\u0119 przeci\u0105gn\u0105\u0142, ale zosta\u0142 przyj\u0119ty entuzjastycznie, zabrzmia\u0142y wi\u0119c dwa bisy. Najpierw zn\u00f3w uwertura Lortzinga, rozpocz\u0119ta jednak z pomini\u0119ciem wst\u0119pu, od razu od Mazurka D\u0105browskiego<\/em> – cz\u0119\u015b\u0107 sali wsta\u0142a, wi\u0119c przy nast\u0119pnym, solowym bisie pianista zapowiedzia\u0142, \u017ce mo\u017cna siedzie\u0107, i zagra\u0142 opracowanie tego\u017c Mazurka<\/em> przez Chopina (zachowa\u0142 si\u0119 taki szkic), po czym powiedzia\u0142 po polsku: – Dobranoc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W program tegorocznego ChiJE w\u0142\u0105czone zosta\u0142o kilka dzie\u0142 zawieraj\u0105cych temat Mazurka D\u0105browskiego (wyb\u00f3r, bo znalaz\u0142oby si\u0119 ich jeszcze wi\u0119cej). Ale czwartkowy, uroczy wyst\u0119p\u00a0Concerto K\u00f6ln, zn\u00f3w pod batut\u0105 Gianluki Capuano, zawiera\u0142 wi\u0119cej r\u00f3\u017cnych hymn\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7708"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7708"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7710,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7708\/revisions\/7710"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}