„Kochajmy muzyk\u0119! Kochajmy festiwal Chopin i Jego Europa!” – taki napis wy\u015bwietli\u0142 si\u0119 na \u017celaznej kurtynie w Sali im. Moniuszki po zako\u0144czeniu festiwalu w miejsce jego logo. Z fotografi\u0105 u\u015bmiechni\u0119tego dziecka spogl\u0105daj\u0105cego z balkonu i z podpisem „S. Leszczy\u0144ski”.<\/p>\n
Nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby to by\u0142 jego pomys\u0142, raczej co\u015b na kszta\u0142t dowcipu z przes\u0142aniem. Ale akurat tych, co byli na sali, nie musi si\u0119 namawia\u0107, \u017ceby kochali muzyk\u0119. A tych, kt\u00f3rzy pojawili si\u0119 po raz pierwszy, zach\u0119cano do tego raczej sam\u0105 muzyk\u0105. Raz lepiej, raz gorzej, ale g\u0142\u00f3wnie lepiej.<\/p>\n
Popo\u0142udniowy koncert by\u0142 jednym z najwi\u0119kszych prze\u017cy\u0107 festiwalu, takim, \u017ce po nim z kole\u017ce\u0144stwem wzdychali\u015bmy: jak \u017cy\u0107? Tj. jak p\u00f3j\u015b\u0107 na nast\u0119pny koncert, b\u0119d\u0105c pod takim wra\u017ceniem tego? – Trzeba to jednak wzi\u0105\u0107 na klat\u0119 – powiedzia\u0142 pianofil<\/strong> i w sumie te\u017c warto by\u0142o.<\/p>\n Ale po kolei. C\u00f3\u017c mo\u017cna jeszcze doda\u0107 do tych dw\u00f3ch s\u0142\u00f3w: Belcea Quartet. Ju\u017c wszystko wiadomo. Intensywno\u015b\u0107, pasja (uderzaj\u0105ca zw\u0142aszcza u prymariuszki), niezwyk\u0142y d\u017awi\u0119k (tu zwraca uwag\u0119 alt\u00f3wka), subtelno\u015b\u0107, poezja, ale i niepok\u00f3j, dramat. Wszystko to niezb\u0119dne jest do wykonania Kwartetu B-dur<\/em> op. 130 Beethovena w jedynie s\u0142usznej wersji z Wielk\u0105 Fug\u0105<\/em> jako ostatni\u0105 jego cz\u0119\u015bci\u0105 (tak mia\u0142o by\u0107 od pocz\u0105tku) zamiast dopisanego p\u00f3\u017aniej fina\u0142u. Prawdopodobnie mia\u0142am do czynienia z jednym z najlepszych wykona\u0144 tego utworu, jeden tylko szkopu\u0142: to wszystko by\u0142o do\u015b\u0107 kiepsko s\u0142ycha\u0107. Pojedyncze g\u0142osy smyczk\u00f3w w przestrzeni sceny TWON gubi\u0142y si\u0119 i zanika\u0142y nawet w sektorze A, naprzeciwko muzyk\u00f3w. Przy czym ka\u017cdy rz\u0105d „robi\u0142 r\u00f3\u017cnic\u0119”, bo po przerwie przesiad\u0142am si\u0119 z V rz\u0119du do IV i by\u0142o nieco lepiej, cho\u0107 wci\u0105\u017c nie tak, jak powinno. Czuj\u0119 si\u0119 obrabowana z du\u017cej cz\u0119\u015bci walor\u00f3w tego koncertu. To wszystko – cz\u0119\u015bci fugowane (bo poza fina\u0142em tak\u017ce pierwsza), dwa scherza niby dowcipne, ale z otch\u0142aniami otwieraj\u0105cymi si\u0119 w \u015brodku, dziwnymi zwrotami, przejmuj\u0105ca Cavatina<\/em>, kt\u00f3ra dla mnie jest jak\u0105\u015b muzyk\u0105 po\u017cegnania, urywane krzyki zwariowanego tematu Wielkiej Fugi<\/em> – chcia\u0142oby si\u0119 odebra\u0107 to w lepszych warunkach.<\/p>\n Po przerwie do\u0142\u0105czy\u0142a Elisabeth Leonskaja i zabrzmia\u0142 Kwintet f-moll<\/em> Brahmsa. Kocham ten utw\u00f3r mi\u0142o\u015bci\u0105 wielk\u0105, wi\u0119c mam swoje wymagania co do niego. Wielka dama fortepianu doskonale rozumie i interpretuje Brahmsa, wi\u0119c wszystko mia\u0142o odpowiedni nastr\u00f3j, odpowiedni gest (ju\u017c pierwsze mocne wej\u015bcie przes\u0105dza o dalszym ci\u0105gu), cho\u0107 czasem zdarza\u0142y si\u0119 jej usterki. O kwartecie jednak nie da si\u0119 nic takiego powiedzie\u0107. W sumie by\u0142o pi\u0119knie, ale, co ciekawe, tym razem wychodz\u0105c z koncertu uczepi\u0142a si\u0119 mnie nie dramatyczna pierwsza cz\u0119\u015b\u0107, nie demoniczne scherzo, kt\u00f3re widz\u0119 jako lot nad przepa\u015bci\u0105, nie mg\u0142awicowy pocz\u0105tek fina\u0142u (kt\u00f3ry ma wiele wsp\u00f3lnego z poprzedzaj\u0105cym go kwartetem Beethovena), lecz \u0142agodny, ko\u0142ysz\u0105cy \u015bpiew z drugiej, wolnej cz\u0119\u015bci. A po drodze jeszcze by\u0142 przecie\u017c bis: Scherzo<\/em> z Kwintetu<\/em>\u00a0Dvo\u0159\u00e1ka.<\/p>\n Koncert wieczorny by\u0142 mi\u0142ym zaskoczeniem. Znakomicie zabrzmia\u0142a orkiestra Filharmonii Narodowej pod batut\u0105 Jacka Kaspszyka – dawno nie s\u0142ysza\u0142am jej w takiej dobrej formie. No i program by\u0142 ciekawy. Na pocz\u0105tek Rapsodia polska<\/em> Aleksandra Tansmana z 1941 r., pierwszy utw\u00f3r napisany na emigracji w Stanach Zjednoczonych, w kt\u00f3rym kompozytor \u0142\u0105czy si\u0119 my\u015bl\u0105 ze swoj\u0105 ojczyzn\u0105, pisany „ku pokrzepieniu serc”. Polskie rytmy w og\u00f3le powtarzaj\u0105 si\u0119 u Tansmana nierzadko. Tu kluczowy jest powolny, melancholijny fragment ze zwolnionym, w tempie marsza \u017ca\u0142obnego (tyle \u017ce na trzy), Mazurkiem D\u0105browskiego<\/em>, prze\u0142amany przekorn\u0105 nut\u0105 mazurkow\u0105 z motywem ulubionej przez Tansmana piosenki Umar\u0142 Maciek, umar\u0142<\/em>, w przekornych sekundach i z optymistyczn\u0105 wymow\u0105 („gdyby mu zagrali, podskoczy\u0142by jeszcze”).<\/p>\n P\u00f3\u017aniej Koncert fortepianowy<\/em> Karola Rathausa w wykonaniu izraelskiej solistki Yaary Tal – utw\u00f3r mo\u017ce troch\u0119 mniej ciekawy od tych, kt\u00f3re znam, g\u0142\u00f3wnie orkiestrowych (Muzyka na smyczki<\/em>, Polonez symfoniczny<\/em>), ale te\u017c interesuj\u0105cy<\/a>, maj\u0105cy w sobie co\u015b z Bart\u00f3ka. Historia Rathausa by\u0142a do\u015b\u0107 nietypowa, i tu zn\u00f3w popastwi\u0119 si\u0119 nad om\u00f3wieniem programu: (gm) czyli Grzegorz Michalski nie napisa\u0142 o tym kompozytorze literalnie nic, tyle \u017ce, jak Tansman, „rozwija\u0142 karier\u0119 na zachodzie Europy”. Rathaus w\u0142a\u015bciwie nigdy nie by\u0142 na ziemiach literalnie polskich: urodzi\u0142 si\u0119 w Tarnopolu, studiowa\u0142 w Wiedniu, pracowa\u0142 pocz\u0105tkowo w Berlinie, p\u00f3\u017aniej przez chwil\u0119 w Pary\u017cu (zanosi\u0142o si\u0119 na karier\u0119 w dziedzinie muzyki filmowej), w ko\u0144cu wyemigrowa\u0142 do Stan\u00f3w Zjednoczonych i tam zosta\u0142 niezwykle cenionym pedagogiem. W Queens College, gdzie uczy\u0142, znajduje si\u0119 jego archiwum, jeden z budynk\u00f3w nazwano jego imieniem. Warto go u nas przypomina\u0107, zw\u0142aszcza \u017ce mimo wszystko czu\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Polakiem.<\/p>\n No i koniec z lekka zaskakuj\u0105cy: Benjamin Grosvenor w Koncercie f-moll<\/em> Chopina. Kilka lat temu ten pianista wydawa\u0142 mi si\u0119 md\u0142y. Teraz nie by\u0142, o nie. Technicznie szykuje si\u0119 na nast\u0119pc\u0119 Hamelina – macha paluszkami niezwykle sprawnie i efektownie. Koncert<\/em> gra\u0142 z pasj\u0105, niemal z furi\u0105 – nic z \u0142agodnego m\u0142odzie\u0144czego romantyzmu, zamiast pie\u015bni mi\u0142osnej do Konstancji Etiuda Rewolucyjna<\/em>. Chwilami r\u0105banka. C\u00f3\u017c, inne spojrzenie. Jedna z kole\u017canek powiedzia\u0142a z satysfakcj\u0105: pierwszy Anglik, kt\u00f3ry nie uwa\u017ca, \u017ce Chopin by\u0142 chory i niem\u0119ski. Zn\u00f3w dodam, \u017ce orkiestra by\u0142a \u015bwietna, a wej\u015bcie roku w finale – po prostu urocze. Na bis pianista pona\u015bladowa\u0142 Horowitza<\/a> w Etiudzie As-dur<\/em> Maurycego Moszkowskiego i doda\u0142 jeszcze pie\u015b\u0144 Bzy<\/em> Rachmaninowa w autorskim opracowaniu fortepianowym<\/a>.<\/p>\n No i koniec. A tymczasem Orkiestra XVIII Wieku w Studiu im. Lutos\u0142awskiego zako\u0144czy\u0142a w\u0142a\u015bnie nagrywanie Strasznego dworu<\/em> i pr\u00f3buje do koncert\u00f3w w niedziel\u0119 i poniedzia\u0142ek, inauguruj\u0105cych I Konkurs Chopinowski na Instrumentach Historycznych. Podobno nowy utw\u00f3r Szyma\u0144skiego si\u0119 jej spodoba\u0142. Bardzo ju\u017c jestem ciekawa. A przes\u0142uchania rozpoczynaj\u0105 si\u0119 ju\u017c we wtorek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" „Kochajmy muzyk\u0119! Kochajmy festiwal Chopin i Jego Europa!” – taki napis wy\u015bwietli\u0142 si\u0119 na \u017celaznej kurtynie w Sali im. Moniuszki po zako\u0144czeniu festiwalu w miejsce jego logo. Z fotografi\u0105 u\u015bmiechni\u0119tego dziecka spogl\u0105daj\u0105cego z balkonu i z podpisem „S. Leszczy\u0144ski”.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7756"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7756"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7756\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7770,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7756\/revisions\/7770"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}