Taki ju\u017c chyba znak czasu, \u017ce na kolejnym festiwalu przewa\u017caj\u0105 formy ogarniaj\u0105ce po par\u0119 zmys\u0142\u00f3w. Tak jest i w tym roku, cho\u0107 to oczywi\u015bcie – m\u00f3wi\u0105c has\u0142em jednej z poprzednich Warszawskich Jesieni – raczej opary opery ni\u017c po prostu opery.<\/p>\n
Wr\u0119cz oper\u0105 nazwa\u0142 swoje najnowsze dzie\u0142o Wojtek Blecharz: RECHNITZ: OPERA (Anio\u0142 Zag\u0142ady)<\/em>, co wi\u0119cej, twierdzi, \u017ce to ju\u017c jego pi\u0105ta opera. Ja bym t\u0119 form\u0119 jednak jako\u015b odr\u00f3\u017cni\u0142a, mo\u017ce jako neooper\u0119? Trudno zreszt\u0105 powiedzie\u0107 dzi\u015b, jaka b\u0119dzie ostateczna forma tego utworu, kt\u00f3ry w wersji uko\u0144czonej i scenicznej ma zosta\u0107 wystawiony w czerwcu przez ten sam TR Warszawa, kt\u00f3ry pokaza\u0142 obecny kszta\u0142t. Mia\u0142o to charakter czego\u015b w rodzaju pr\u00f3by czytanej. Sze\u015bcioro aktor\u00f3w siedzia\u0142o przed scen\u0105, na kt\u00f3rej z kolei siedzia\u0142o czworo wiolonczelist\u00f3w, cz\u0119\u015b\u0107 Cellonet: Magda Bojanowicz, Andrzej Bauer, Bartosz Koziak, Marcin Zdunik. Rzecz oparta jest na podstawie dramatu Elfriede Jelinek, b\u0119d\u0105cego wariacjami wok\u00f3\u0142 pewnego strasznego wydarzenia<\/a> z ko\u0144ca II wojny \u015bwiatowej. Pisarka poprzez sw\u00f3j tekst, wypowiadany przez kilku „pos\u0142a\u0144c\u00f3w”, pr\u00f3buje zrozumie\u0107, jak mog\u0142o doj\u015b\u0107 do takiego bestialstwa, jakie mechanizmy kierowa\u0142y sprawcami i jak uda\u0142o im si\u0119 unikn\u0105\u0107 kary i \u017cy\u0107 szcz\u0119\u015bliwie d\u0142ugie lata bez cienia wyrzut\u00f3w sumienia.<\/p>\n Zar\u00f3wno aktorzy, jak muzycy cz\u0119\u015bciowo improwizuj\u0105 – trudno oceni\u0107 z zewn\u0105trz, na ile, ale ciekawe, \u017ce robi\u0105 to w interakcji (a aktorzy r\u00f3wnie\u017c w interakcji ze sob\u0105) i \u017ce to jako\u015b wychodzi. Aktorzy zreszt\u0105 te\u017c s\u0105 znakomici, zw\u0142aszcza Magdalena Kuta, przyjmuj\u0105ca od czasu do czasu rol\u0119 zbrodniczej hrabiny. Jest tam troch\u0119 oczywisto\u015bci, \u0142\u0105cznie z Pi\u0119knym modrym Dunajem<\/em> na koniec, ale ca\u0142o\u015b\u0107 robi wra\u017cenie – ciekawam, co tam zostanie jeszcze zmienione.<\/p>\n Mniej udane, przynajmniej dla mnie, by\u0142y pr\u00f3by poniedzia\u0142kowe. W Studiu ATM Orkiestra Akademii Beethovenowskiej pod batut\u0105 Wiktora Kociubana wykona\u0142a dwa utwory z udzia\u0142em strony wizualnej. W The Artist’s Way<\/em> Piotra Peszata mamy wideo z p\u0142acz\u0105c\u0105 twarz\u0105 aktora Bartosza Bieleni (c’est triste, la vie d’artiste<\/em>\u2026), recytowane teksty oraz cytaty z literatury muzycznej, od \u015amierci i dziewczyny<\/em> Schuberta poprzez Adagietto<\/em> Mahlera po Adagio<\/em> Barbera. Mia\u0142o chyba by\u0107 troch\u0119 ironicznie, ale jako\u015b mnie to wszystko nie przekona\u0142o. Z kolei\u00a0Herr Thadd\u00e4us<\/em> Paw\u0142a Mykietyna to do\u015b\u0107 prosta zabawa w przyspieszanie czasu, czym kompozytor zajmuje si\u0119 w utworach ostatnich kilku lat, a w\u0142a\u015bciwie zajmuje si\u0119 tym komputer. Co wi\u0119cej, jest to zabawa na jednym d\u017awi\u0119ku, robi si\u0119 wi\u0119c z tego skrzy\u017cowanie konceptualizmu z minimalizmem w typie In C<\/em> Rileya. Do tego recytacja i \u015bpiew (te\u017c na jednym d\u017awi\u0119ku, tylko z przeniesieniami oktawowymi) z tekstem inwokacji do Pana Tadeusza<\/em> w t\u0142umaczeniu niemieckim. Plus jeszcze owijanie si\u0119 publiczno\u015bci w aluminiowe „koce” ochraniaj\u0105ce z jednej strony przed wych\u0142odzeniem, a z drugiej przed przegrzaniem – u\u017cywaj\u0105 ich uchod\u017acy, a Adam Mickiewicz by\u0142 uchod\u017ac\u0105, o czym zapragn\u0105\u0142 przypomnie\u0107 autor tej „scenografii” Miros\u0142aw Ba\u0142ka. W sumie wi\u0119c nic szczeg\u00f3lnego, ale Mykietyn jest w takim momencie kariery, \u017ce zawsze dostanie brawa i ma\u0142o kto b\u0119dzie narzeka\u0142, \u017ce sta\u0107 go na wi\u0119cej (a \u017ce sta\u0107, to przecie\u017c wszyscy wiemy).<\/p>\n Tego\u017c wieczoru jeszcze odby\u0142 si\u0119 w Nowym Teatrze wyst\u0119p Sp\u00f3\u0142dzielni Muzycznej – mam du\u017co sympatii dla tej m\u0142odzie\u017cy, ale nawet ta sympatia nie zmusi\u0142a mnie, bym na s\u0142owotoku Norwega Tronda Reinholdtsena z warstw\u0105 wizualn\u0105 o estetyce sparcia\u0142ego krasnala ogrodowego (\u017ceby gorzej nie powiedzie\u0107) wytrzyma\u0142a d\u0142u\u017cej ni\u017c p\u00f3\u0142 godziny. I tak du\u017co ludzi wysz\u0142o jeszcze przede mn\u0105.<\/p>\n Zajrza\u0142am te\u017c we wtorkowe popo\u0142udnie na imprez\u0119 towarzysz\u0105c\u0105 – koncert Delirium Ensemble pod batut\u0105 wspomnianego Wiktora Kociubana. Cztery utwory kompozytor\u00f3w m\u0142odego pokolenia (26-27 lat) – Teoniki Ro\u017cynek, Rafa\u0142a Ryterskiego, Aleksandry Kacy i \u017banety Rydzewskiej oraz starszego od nich o dwie dekady Caspara Johannesa Waltera. Wszystko zagrane attacca na wyciemnionej sali Nowego Teatru, w klatce z siatkowego przezroczystego materia\u0142u, na kt\u00f3rym w niekt\u00f3rych utworach by\u0142 wy\u015bwietlany mapping. Mo\u017cna by\u0142o wok\u00f3\u0142 tej klatki chodzi\u0107, siedzie\u0107, a nawet le\u017ce\u0107 – by\u0142y te\u017c materacyki. Do\u015bwiadczenie w sumie przyjemne i \u015bwiadcz\u0105ce dodatkowo o tym, \u017ce coraz cz\u0119\u015bciej ju\u017c kompozytorzy (a w tym wypadku w wi\u0119kszo\u015bci kompozytorki) maj\u0105 potrzeb\u0119 anga\u017cowania wielu zmys\u0142\u00f3w. W ostatnim z utwor\u00f3w – nawet w\u0119chu. Jak sobie przypomnie\u0107 cho\u0107by Krzanowskiego sprzed paru dni, to nic nowego, ale \u015brodki ju\u017c jednak inne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Taki ju\u017c chyba znak czasu, \u017ce na kolejnym festiwalu przewa\u017caj\u0105 formy ogarniaj\u0105ce po par\u0119 zmys\u0142\u00f3w. Tak jest i w tym roku, cho\u0107 to oczywi\u015bcie – m\u00f3wi\u0105c has\u0142em jednej z poprzednich Warszawskich Jesieni – raczej opary opery ni\u017c po prostu opery.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7868"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7868"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7868\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7872,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7868\/revisions\/7872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7868"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7868"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7868"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}