{"id":7948,"date":"2018-10-30T00:20:12","date_gmt":"2018-10-29T23:20:12","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=7948"},"modified":"2018-10-30T00:34:09","modified_gmt":"2018-10-29T23:34:09","slug":"dobre-strony-programu-niepodlegla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2018\/10\/30\/dobre-strony-programu-niepodlegla\/","title":{"rendered":"Dobre strony programu Niepodleg\u0142a"},"content":{"rendered":"

…to m.in. to, \u017ce mo\u017cna pozna\u0107 przy tej okazji dzie\u0142a nieznane, nie zawsze s\u0142usznie zapomniane. Co prawda, wbrew tytu\u0142owi serii Powsta\u0142o w wolnej Polsce<\/em>, wi\u0119kszo\u015b\u0107 wykonanych we wtorek w Filharmonii Narodowej utwor\u00f3w nie powsta\u0142a w tym czasie, ale co to szkodzi.<\/p>\n

Po raz pierwszy zdarzy\u0142o mi si\u0119 pos\u0142ucha\u0107 pianistki Marii Gabry\u015b-Heyke, kt\u00f3ra zwi\u0105zana jest dzi\u015b z warszawsk\u0105 uczelni\u0105, kt\u00f3r\u0105 zreszt\u0105 uko\u0144czy\u0142a, i ma r\u00f3\u017cne ciekawe zainteresowania, w tym gr\u0119 na instrumentach historycznych, ale przede wszystkim nie boi si\u0119 nietuzinkowego repertuaru. To jest \u015bwietne, i mo\u017cna te\u017c podziwia\u0107, \u017ce tych czasem bardzo trudnych i w wi\u0119kszo\u015bci nieznanych utwor\u00f3w by\u0142a w stanie nauczy\u0107 si\u0119 na pami\u0119\u0107. Troch\u0119 tylko szkoda, \u017ce jej\u00a0 interpretacje nie by\u0142y jako\u015b bardzo wyraziste. Ale koncert by\u0142 bardzo ciekawy cho\u0107by z powod\u00f3w poznawczych.<\/p>\n

Nigdy wcze\u015bniej nie s\u0142ysza\u0142am np. utwor\u00f3w fortepianowych W\u0142adys\u0142awa \u017bele\u0144skiego, kojarzonego g\u0142\u00f3wnie z poematami symfonicznymi i oper\u0105 Goplana<\/em>. Cztery wykonane przez pianistk\u0119 dzie\u0142ka z r\u00f3\u017cnych opus\u00f3w, z kt\u00f3rych najstarsze powsta\u0142o w 1880 r., a najnowsze w 1912 r., s\u0105 melodyjne i jest w nich pewne podobie\u0144stwo do fortepianowej muzyki Paderewskiego, pochodz\u0105cej te\u017c mniej wi\u0119cej z tych czas\u00f3w. W\u0142a\u015bciwie trudno powiedzie\u0107, czemu o nich zapomniano (nie ma ich te\u017c na tubie, znalaz\u0142am tylko to<\/a> i to<\/a>.). \u0141atwiej stwierdzi\u0107, czemu to samo sta\u0142o si\u0119 z utworami Juliusza Wertheima: po prostu s\u0105 jakie\u015b nieudaczne, wydziwione i zagmatwane. Nie wyra\u017ca\u0142 si\u0119 o nich dobrze tak\u017ce jego przyjaciel Artur Rubinstein, kt\u00f3ry uwieczni\u0142 go w swoich wspomnieniach pod pseudonimem Fryderyka Harmana (opowiadaj\u0105c zreszt\u0105 g\u0142\u00f3wnie o w\u0142asnych romansach z jego matk\u0105 i zam\u0119\u017cn\u0105 siostr\u0105). Wertheim, pochodz\u0105cy z bogatej bankierskiej rodziny, bardziej by\u0142 ceniony jako dyrygent (spektakularna by\u0142a jego przedwczesna \u015bmier\u0107 na estradzie Filharmonii Warszawskiej podczas prowadzenia uwertury do \u015apiewak\u00f3w norymberskich<\/em>). Dobre by\u0142y te utwory czy nie, mo\u017cna by\u0142o si\u0119 o tym w ko\u0144cu nausznie przekona\u0107.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 programu zaj\u0119\u0142y dzie\u0142a Szymanowskiego – Maski<\/em> (w kt\u00f3rych dotkliwie brak\u0142o tanecznego, kapry\u015bnego wdzi\u0119ku, co jeszcze bardziej boli kogo\u015b, kto ma w uszach interpretacj\u0119 Anderszewskiego…), cztery mazurki z op. 50, a mi\u0119dzy nimi urocza miniaturka<\/a>, kt\u00f3rej – wstyd si\u0119 przyzna\u0107 – nie zna\u0142am. I na koniec VI Sonata<\/em> Wajnberga z 1960 r. Jedno z tych przejmuj\u0105cych dzie\u0142, kt\u00f3re nie mo\u017ce pozostawi\u0107 oboj\u0119tnym, od dzwon\u00f3w cerkiewnych na pocz\u0105tek poprzez mechaniczne niemal pr\u00f3by wej\u015bcia w rytmy klezmerskie po niepowstrzymany p\u0119d fina\u0142u… Chyba ten utw\u00f3r najlepiej wyszed\u0142 pianistce, cho\u0107 nie mog\u0142am si\u0119 op\u0119dzi\u0107 od wyobra\u017cania sobie, co by z t\u0105 sonat\u0105 zrobi\u0142a taka Avdeeva. A po powrocie do domu znalaz\u0142am wykonanie Marii Grinberg<\/a> i teraz go s\u0142ucham.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

…to m.in. to, \u017ce mo\u017cna pozna\u0107 przy tej okazji dzie\u0142a nieznane, nie zawsze s\u0142usznie zapomniane. Co prawda, wbrew tytu\u0142owi serii Powsta\u0142o w wolnej Polsce, wi\u0119kszo\u015b\u0107 wykonanych we wtorek w Filharmonii Narodowej utwor\u00f3w nie powsta\u0142a w tym czasie, ale co to szkodzi.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7948"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7948"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7948\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7955,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7948\/revisions\/7955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7948"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7948"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7948"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}