Tytu\u0142 troch\u0119 w duchu Halloween, ale chodzi mi tu o opis znakomitego, przejmuj\u0105cego nowego albumu Igora Levita, \u015bwie\u017cego laureata Gilmore Award (co, uwa\u017cam, w pe\u0142ni mu si\u0119 nale\u017ca\u0142o).<\/p>\n
Wspomina\u0142am tu o tym piani\u015bcie par\u0119 razy, raz przy okazji us\u0142yszenia go na \u017cywo w Bad Kissingen<\/a>, drugi – po ukazaniu si\u0119 jego albumu<\/a> z trzema cyklami wariacyjnymi. I dok\u0142adnie dwa lata po opisaniu poprzedniego albumu (acz z op\u00f3\u017anieniem, bo ukaza\u0142 si\u0119 jeszcze w 2015 r.) zapozna\u0142am si\u0119 z kolejnym. I w\u0142a\u015bnie: nazywa si\u0119 Life<\/em>, ale punktem wyj\u015bcia do niego by\u0142a \u017ca\u0142oba. Po \u015bmierci serdecznego przyjaciela, utalentowanego artysty wizualnego o literacko-muzycznym nazwisku Hannes Malte Mahler<\/a> (jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 mo\u017cna obejrze\u0107 na wci\u0105\u017c jeszcze wisz\u0105cej w sieci stronie<\/a>). To by\u0142a \u015bmier\u0107 nag\u0142a – zgin\u0105\u0142 w wypadku drogowym jad\u0105c na rowerze. By\u0142 dla pianisty jak brat, do kt\u00f3rego zawsze m\u00f3g\u0142 zadzwoni\u0107 i – jak m\u00f3wi w poetyckim lamencie w ksi\u0105\u017ceczce towarzysz\u0105cej p\u0142ytom – pyta\u0107 go o tysi\u0105c rzeczy, o to, co porabia, opowiedzie\u0107, jakich utwor\u00f3w w\u0142a\u015bnie si\u0119 uczy, w kt\u00f3rej kobiecie si\u0119 zakocha\u0142 i rozmawia\u0107 o wielu, wielu innych sprawach. A tu ci\u0119cie – i koniec. To sta\u0142o si\u0119 w lipcu 2016 r., dok\u0142adnie w dniu, kiedy go s\u0142ysza\u0142am na \u017cywo…<\/p>\n D\u0142ugo, jak twierdzi, nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 pozbiera\u0107 emocjonalnie po tej \u015bmierci. Wreszcie zebra\u0142 si\u0119 w sobie, by uczci\u0107 przyjaciela dwup\u0142ytowym albumem. Bardzo szczeg\u00f3lnym. Tytu\u0142 jest jakby przekornym zaprzeczeniem \u015bmierci, ale dob\u00f3r utwor\u00f3w, bardzo wyrafinowany, ilustruje w\u0142a\u015bnie szczeg\u00f3ln\u0105, pe\u0142n\u0105 refleksji i kontemplacji pr\u00f3b\u0119 poradzenia sobie z \u017ca\u0142ob\u0105.<\/p>\n Jednym z kompozytor\u00f3w, kt\u00f3ry ma tu szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119, jest Ferruccio Busoni i jego Fantazja na temat Bacha<\/em> otwiera pierwsz\u0105 z p\u0142yt. W odr\u00f3\u017cnieniu od jego transkrypcji, tu mamy wk\u0142ad kompozytorski w\u0142oskiego tw\u00f3rcy, jest wi\u0119c to dzie\u0142o zawieraj\u0105ce par\u0119 p\u0142aszczyzn, bo i motywy bachowskie s\u0105 s\u0142yszalne. Bach brzmi zaraz po tym – s\u0142ynna skrzypcowa Ciacona<\/em>, ale w transkrypcji Brahmsa na lew\u0105 r\u0119k\u0119 – pianista t\u0142umaczy, \u017ce jest ona bardziej czysta, skromna. Od g\u0142\u0119bokich emocji przechodzimy do specyficznych, zamro\u017conych w Geistervariationen<\/em> Schumanna, przedziwnym dziele pogr\u0105\u017caj\u0105cego si\u0119 w ob\u0142\u0119dzie kompozytora, kt\u00f3ry znalaz\u0142 tu moment uspokojenia w\u015br\u00f3d demon\u00f3w, ale uspokojenia bliskiego martwocie. Ko\u0144cz\u0105cy t\u0119 p\u0142yt\u0119 nied\u0142ugi, nastrojowy utw\u00f3r Frederica Rzewskiego (zaprzyja\u017anionego z pianist\u0105, Hannes Malte Mahler r\u00f3wnie\u017c mia\u0142 okazj\u0119 go pozna\u0107) pt. A Mensch<\/em> po\u015bwi\u0119cony jest zmar\u0142emu przyjacielowi kompozytora.<\/p>\n Skoro transkrypcje, to na drugiej p\u0142ycie pojawia si\u0119 Liszt, zape\u0142niaj\u0105cy niemal ca\u0142y kr\u0105\u017cek – niekt\u00f3rych z tych transkrypcji jak dot\u0105d nie s\u0142ysza\u0142am. A wi\u0119c niesamowity, jakby zamglony Marsz na wej\u015bcie Graala z Parsifala<\/em>, Fantazja, fuga i chora\u0142 na temat „Ad nos, ad salutarem undam” Meyerbeera<\/em> oraz drugi utw\u00f3r zi\u0119cia – Mi\u0142osna \u015bmier\u0107 Izoldy<\/em>. Po uko\u0142ysaniu Izoldy w wieczny sen Levit si\u0119ga jeszcze zn\u00f3w do Busoniego po kr\u00f3tk\u0105, pi\u0119kn\u0105 i mroczn\u0105 Berceuse No. 7<\/em>, a na koniec jeszcze co\u015b zdumiewaj\u0105cego i niespodziewanego: Peace Piece<\/em><\/a> Billa Evansa, utw\u00f3r, z kt\u00f3rego p\u00f3\u017aniej wyros\u0142y Flamenco Sketches<\/em><\/a> z Kind of Blue<\/em> (kt\u00f3re osobi\u015bcie zawsze odbiera\u0142am jako muzyk\u0119 \u0142agodnego i dyskretnego po\u017cegnania). C\u00f3\u017c oznacza ten utw\u00f3r w tym miejscu? Pogodzenie si\u0119 z losem, przyj\u0119cie do wiadomo\u015bci, \u017ce \u017cycie toczy si\u0119 dalej. Takie Dona nobis pacem.<\/em><\/p>\n