Wajnberg i Szostakowicz – ju\u017c zawsze ze sob\u0105 zwi\u0105zani, cho\u0107 dopiero od niedawna ten pierwszy wychodzi z cienia tego drugiego.<\/p>\n
Dzi\u015b w NOSPR w ramach Dni Wajnberga wyst\u0105pi\u0142o Berlin Piano Trio, w dw\u00f3ch trzecich polskie – skrzypek Krzysztof Polonek (cz\u0142onek orkiestry Berli\u0144skich Filharmonik\u00f3w), jego \u017cona wiolonczelistka Katarzyna (pedagog Akademii Muzycznej w Poznaniu) i pianista Nikolaus Resa – oraz Joanna Freszel. Program symetryczny: trio Wajnberga, pie\u015bni Szostakowicza z triem, pie\u015bni Wajnberga (w opracowaniu z triem), trio Szostakowicza.<\/p>\n
Jednak rozrzut stylistyczny by\u0142 do\u015b\u0107 du\u017cy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 utwor\u00f3w pochodzi\u0142a z pierwszej po\u0142owy lat 40., ale zdecydowanie wybija\u0142o si\u0119 7 wierszy Aleksandra B\u0142oka<\/em> op. 127 Szostakowicza z 1967 r. To mog\u0142o sk\u0142oni\u0107 do pewnej refleksji. P\u00f3\u017ana tw\u00f3rczo\u015b\u0107 zar\u00f3wno Szostakowicza, jak Wajnberga, ka\u017cda w nieco inny spos\u00f3b, ale podobnie, sta\u0142a si\u0119 jakby spopielona. Jakby wszystkie wielkie emocje zosta\u0142y ju\u017c powiedziane – w\u0142a\u015bnie w latach wojny i zaraz po niej – i ju\u017c ten pierwszy ogie\u0144 zgas\u0142, \u017carzy si\u0119 tylko pod spodem tego popio\u0142u. 7 wierszy<\/em> to muzyka ascetyczna, cz\u0119sto dwug\u0142osowa – g\u0142os plus skrzypce lub wiolonczela, czasem burzliwa, ale wci\u0105\u017c jakby osch\u0142a i mroczna.<\/p>\n Oba tria – Wajnberga z 1945 r. i s\u0142ynne, o rok wcze\u015bniejsze II Trio<\/em> Szostakowicza, to po\u015bwi\u0119cone zmar\u0142emu przyjacielowi Iwanowi Sollerty\u0144skiemu, to utwory – przeciwnie – mocne i intensywne. W utworze Wajnberga odczu\u0142am pewien niedosyt je\u015bli chodzi o parti\u0119 fortepianu, szczeg\u00f3lnie istotn\u0105 i uderzaj\u0105c\u0105 w drugiej cz\u0119\u015bci, Toccacie<\/em>, gwa\u0142townej i niemal agresywnej (o ile pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 utworu mog\u0142a si\u0119 kojarzy\u0107 z Szostakowiczem, podobnie te\u017c fina\u0142, to druga ju\u017c nie). Co ciekawe, \u017cydowskie motywy pojawiaj\u0105 si\u0119 oczywi\u015bcie u Wajnberga, ale w tym utworze jest ich akurat mniej, natomiast fina\u0142 Tria<\/em> Szostakowicza to wr\u0119cz taniec chasydzki, taniec duch\u00f3w troch\u0119, wspomnienie nieistniej\u0105cego \u015bwiata. Szostakowicz mia\u0142 wielu przyjaci\u00f3\u0142 \u017byd\u00f3w poza Wajnbergiem, by\u0142 nim te\u017c wspomniany Sollerty\u0144ski. St\u0105d wra\u017cliwo\u015b\u0107 kompozytora na t\u0119 tematyk\u0119 i u\u017cycie jej akurat w tym utworze, pe\u0142nym skrajno\u015bci – od onirycznego nastroju pocz\u0105tku poprzez sarkazm scherza i passacagli\u0119 opart\u0105 na ci\u0119\u017ckich akordach fortepianu, zapowiadaj\u0105c\u0105 na sw\u00f3j spos\u00f3b t\u0119 z I Koncertu skrzypcowego<\/em>, po \u00f3w \u017ca\u0142obny \u017cydowski taniec.<\/p>\n Joanna Freszel \u015bpiewa\u0142a Szostakowicza mo\u017ce troch\u0119 zbyt intensywnym czasami g\u0142osem; zupe\u0142nie inaczej potraktowa\u0142a Pie\u015bni \u017cydowskie do s\u0142\u00f3w Icchoka Lejba Pereca<\/em> Wajnberga. Powsta\u0142e w 1943 r. (ukaza\u0142y si\u0119 pod tytu\u0142em Pie\u015bni dzieci\u0119ce<\/em>), wykorzystuj\u0105 kilka wierszy dla dzieci wielkiego klasyka literatury jidysz; niekt\u00f3re z nich mia\u0142y ju\u017c wcze\u015bniej popularne melodie (trzy z nich znam), ale Wajnberg dopisa\u0142 w\u0142asne (podobnie post\u0105pi\u0142 p\u00f3\u017aniej Szostakowicz w swoim cyklu Z \u017cydowskiej poezji ludowej<\/em>). Te pogodne utworki prze\u0142ama\u0142 tragicznym Der jesojmes briwe\u0142e<\/em>, listem do zmar\u0142ej matki. Solistka wykona\u0142a te pie\u015bni z wyczuciem, wcze\u015bniejsze z humorem i wdzi\u0119kiem, ostatni\u0105 – bez nadmiernego patosu.<\/p>\n W sali kameralnej NOSPR by\u0142o niewielu ludzi, ale wszyscy wyszli poruszeni.<\/p>\n Ja wracam jeszcze do Katowic za tydzie\u0144.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wajnberg i Szostakowicz – ju\u017c zawsze ze sob\u0105 zwi\u0105zani, cho\u0107 dopiero od niedawna ten pierwszy wychodzi z cienia tego drugiego.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8141"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8141"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8141\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8153,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8141\/revisions\/8153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8141"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8141"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8141"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}