
{"id":8146,"date":"2019-01-23T00:42:15","date_gmt":"2019-01-22T23:42:15","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=8146"},"modified":"2019-01-23T17:01:31","modified_gmt":"2019-01-23T16:01:31","slug":"estonskie-czary-wokalne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2019\/01\/23\/estonskie-czary-wokalne\/","title":{"rendered":"Esto\u0144skie czary wokalne"},"content":{"rendered":"<p>Niewielka by\u0142a publiczno\u015b\u0107 pi\u0119knego wtorkowego koncertu w Filharmonii Narodowej &#8211; gdyby si\u0119 odby\u0142 w sali kameralnej, wygl\u0105da\u0142oby to lepiej. Ale my\u015bl\u0119, \u017ce dobrze, \u017ce arty\u015bci mieli dla swoich d\u017awi\u0119k\u00f3w wi\u0119ksz\u0105 przestrze\u0144.<\/p>\n<p><!--more-->Heinavanker &#8211; zaskakuj\u0105ca jest etymologia tej nazwy. Oznacza &#8222;w\u00f3z z sianem&#8221; i chodzi tu o ten konkretny &#8211; tryptyk <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/W\u00f3z_z_sianem#\/media\/File:Jheronimus_Bosch_-_De_hooiwagen_(c.1516,_Prado).jpg\">Hieronima Boscha<\/a>. Cytuj\u0119 z noty programowej: &#8222;&#8230;alegoryczne sceny zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 inspirowane sprawami ca\u0142kiem wsp\u00f3\u0142czesnego \u017cycia. Na tym niezwyk\u0142ym obrazie ogromny st\u00f3g siana toczy si\u0119 przez krajobraz, w kt\u00f3rym \u017c\u0105dza posiadania prowadzi ludzi do autodestrukcji. Po\u015br\u00f3d tego zam\u0119tu powstaje muzyka. O rz\u0105d dusz muzyk\u00f3w walcz\u0105 tu drwi\u0105cy demon z modl\u0105cym si\u0119 anio\u0142em&#8221;.<\/p>\n<p>Esto\u0144scy \u015bpiewacy wydaj\u0105 si\u0119 jednak bli\u017csi temu anio\u0142owi, a przynajmniej w dzisiejszym programie. Zar\u00f3wno z powodu tematyki, g\u0142\u00f3wnie nabo\u017cnej, jak i z powodu i\u015bcie anielskich brzmie\u0144. Estonia to w og\u00f3le, jak wiadomo, kraj \u015bpiewu, nawet <a href=\"https:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/2017\/07\/20\/spiewem-do-wolnosci\/\">rewolucj\u0119 mieli \u015bpiewaj\u0105c\u0105<\/a>. Heinavanker przyjecha\u0142 w sk\u0142adzie siedmiorga \u015bpiewak\u00f3w &#8211; dw\u00f3ch pa\u0144 i pi\u0119ciu pan\u00f3w, w tym kieruj\u0105cego zespo\u0142em Margo\u00a0K\u00f5lara, \u015bpiewaka i kompozytora, autora muzyki instrumentalnej, elektronicznej i wokalnej, ze sk\u0142onno\u015bci\u0105 do archaizowania.<\/p>\n<p>W\u0142a\u015bnie jego utwory, archaizuj\u0105ce i o s\u0142odkich harmoniach, przeplata\u0142y si\u0119 w pierwszej cz\u0119\u015bci koncertu z cz\u0119\u015bciami mszalnymi Johannesa Ockeghema, ale z r\u00f3\u017cnych mszy, oraz z pi\u0119knym <em>Magnificat<\/em> Miko\u0142aja z Radomia. W drugiej za\u015b cz\u0119\u015bci esto\u0144skie pie\u015bni runiczne oraz ludowe pie\u015bni pochwalne zosta\u0142y z kolei przeplecione z trzema chora\u0142ami Bacha &#8211; troch\u0119 zaskakuj\u0105cy zestaw stylistyczny, chyba dla podkre\u015blenia wsp\u00f3lnej lutera\u0144skiej tradycji.<\/p>\n<p>W pierwszej pie\u015bni runicznej, <em>Loomine<\/em> (Stworzenie), wyszli na scen\u0119 w\u0119\u017cem, ka\u017cde z nich trzymaj\u0105c r\u0119k\u0119 na ramieniu osoby poprzedzaj\u0105cej &#8211; i natychmiast przypomnia\u0142o mi si\u0119, jak to samo, przy tej samej pie\u015bni, zrobi\u0142o z nami Linnamuusikud w Starym S\u0105czu, wyprowadzaj\u0105c w ten spos\u00f3b za sob\u0105 ca\u0142\u0105 publiczno\u015b\u0107 na trawnik przed ko\u015bcio\u0142em \u015bw. El\u017cbiety. (Zbie\u017cno\u015b\u0107 repertuarowa to zreszt\u0105 nie przypadek &#8211; jak twierdzi Marcin Bornus-Szczyci\u0144ski, kt\u00f3ry by\u0142 na tym koncercie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bpiewak\u00f3w by\u0142a te\u017c cz\u0142onkami Linnamuusikud.) Pr\u00f3bowa\u0142am si\u0119 tym razem ws\u0142ucha\u0107 w s\u0142owa po esto\u0144sku i rozpozna\u0142am liczebniki (ka\u017cdy, kto czyta\u0142 w dzieci\u0144stwie <em>Cudown\u0105 podr\u00f3\u017c<\/em> Selmy\u00a0Lagerl\u00f6f, umie liczy\u0107 do sze\u015bciu po fi\u0144sku, a tym samym rozumie bardzo podobne liczebniki esto\u0144skie); w domu ju\u017c znalaz\u0142am <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=m5H6b1pS8ao\">nagranie z t\u0142umaczeniem tekstu<\/a> i faktycznie. A <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=b1bfrg531tk\">tutaj<\/a> nagranie z chodzeniem.<\/p>\n<p>Runiczne pie\u015bni s\u0105 transowe, oparte na powtarzaj\u0105cych si\u0119 motywach (czasem \u015bpiewacy do\u0142\u0105czaj\u0105 adekwatny ruch sceniczny), czasem dysonansowe. Natomiast ludowe pie\u015bni pochwalne to dzie\u0142ka pocz\u0105tkowo jednog\u0142osowe, potem do\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 kolejne g\u0142osy &#8211; tu <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Gtu14vnxr7w\">jeden z przyk\u0142ad\u00f3w<\/a>. Na bis ucz\u0119stowano nas jeszcze \u015bpiewem alikwotowym. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=xkAZze1IPsY\">Tutaj<\/a> jest ca\u0142y koncert, w kt\u00f3rym znalaz\u0142y si\u0119 te\u017c punkty z dzisiejszego repertuaru, w tym \u00f3w bis z alikwotami.<\/p>\n<p>Ciekawostka: \u015bwiat\u0142a na sali by\u0142y wygaszone, o\u015bwietlona tylko estrada (a organy pod\u015bwietlone na zielono). Zwraca\u0142y wi\u0119c uwag\u0119 &#8222;zaj\u0105czki&#8221; biegaj\u0105ce po \u015bcianach i suficie. Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142y? Ot\u00f3\u017c \u015bpiewacy (z wyj\u0105tkiem dyrygenta) zamiast nut u\u017cywali tablet\u00f3w. Pie\u015b\u0144 runiczna z tabletu &#8211; takie czasy&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niewielka by\u0142a publiczno\u015b\u0107 pi\u0119knego wtorkowego koncertu w Filharmonii Narodowej &#8211; gdyby si\u0119 odby\u0142 w sali kameralnej, wygl\u0105da\u0142oby to lepiej. Ale my\u015bl\u0119, \u017ce dobrze, \u017ce arty\u015bci mieli dla swoich d\u017awi\u0119k\u00f3w wi\u0119ksz\u0105 przestrze\u0144.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8146"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8146"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8146\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8151,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8146\/revisions\/8151"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}