{"id":8176,"date":"2019-02-03T00:37:06","date_gmt":"2019-02-02T23:37:06","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=8176"},"modified":"2019-02-03T00:37:06","modified_gmt":"2019-02-02T23:37:06","slug":"opera-z-product-placementem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2019\/02\/03\/opera-z-product-placementem\/","title":{"rendered":"Opera z product placementem"},"content":{"rendered":"

I w ko\u0144cu dosz\u0142o do finalizacji projektu, o kt\u00f3rym s\u0142yszeli\u015bmy od paru lat: w Teatrze Wielkim w \u0141odzi odby\u0142o si\u0119 prawykonanie opery Cz\u0142owiek z Manufaktury<\/em> Rafa\u0142a Janiaka. Pod batut\u0105 kompozytora, kt\u00f3ry jest te\u017c dyrygentem.<\/p>\n

\u0141\u00f3dzka publiczno\u015b\u0107 cz\u0119\u015bciowo towarzyszy\u0142a powstawaniu dzie\u0142a. Odby\u0142 si\u0119 konkurs og\u0142oszony przez teatr w osobie poprzedniego dyrektora Paw\u0142a Gabary (dobrze, \u017ce obecny przynajmniej go w przem\u00f3wieniu przed spektaklem wymieni\u0142) i Manufaktur\u0119. W jego ramach kompozytorzy mieli napisa\u0107 fragment oceniany przez jury (przewodniczy\u0142 Krzysztof Penderecki) oraz publiczno\u015b\u0107 po wykonaniu. Libretto stworzy\u0142a Ma\u0142gorzata Sikorska-Miszczuk, a \u017ce Manufaktura by\u0142a wsp\u00f3\u0142inicjatorem, to sta\u0142a si\u0119 te\u017c poniek\u0105d bohaterem. Pierwszy akt nawi\u0105zuje do \u017cycia tw\u00f3rcy fabryki, Izraela Pozna\u0144skiego, drugi odnosi si\u0119 do czas\u00f3w bardziej wsp\u00f3\u0142czesnych, gdy fabryka upad\u0142a, ale ostatecznie budynki ocalono i dzi\u0119ki \u015bmia\u0142ej wizji pewnego biznesmena stworzono w niej to, co mamy tam dzi\u015b: ms2, hotel, centrum handlowe.<\/p>\n

Do p\u00f3\u0142fina\u0142u dosta\u0142o si\u0119 czworo kompozytor\u00f3w, do fina\u0142u dwoje – publiczno\u015b\u0107 nagrodzi\u0142a Katarzyn\u0119 Brochock\u0105, a jury Janiaka. Ciekawe, \u017ce w wystawieniu tych fragment\u00f3w wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 Wojciech Pszoniak, dla kt\u00f3rego zosta\u0142a napisana jedyna partia m\u00f3wiona. Na prapremierze ca\u0142o\u015bci wyst\u0105pi\u0142 ju\u017c jednak kto\u015b inny – aktor Micha\u0142 Barczak, m\u0142ody gniewny, graj\u0105cy agresywnego antysemit\u0119 i terroryst\u0119 w akcie I, a w II akcie – prokuratora. I wtedy, i dzi\u015b g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 kobiec\u0105 \u015bpiewa\u0142a Ma\u0142gorzata Walewska, jak zwykle znakomita r\u00f3wnie\u017c aktorsko.<\/p>\n

Powiem szczerze, \u017ce libretto wyda\u0142o mi si\u0119 tu najs\u0142abszym ogniwem. Pierwszy akt zw\u0142aszcza sprawia wra\u017cenie oderwanych scenek; niekt\u00f3re elementy s\u0105 zagadk\u0105, jak np. powtarzany przez bohaterk\u0119 motyw o ko\u015bciele w Auvers i obrazie Van Gogha, albo enigmatyczna posta\u0107 Konia-Marynarza – Jan Jakub Monowid przebrany efektownie za bia\u0142ego centaura w niebieskie paski (i \u015bwietnie \u015bpiewaj\u0105cy). to tylko par\u0119 drobiazg\u00f3w, ale jest ich wi\u0119cej; w II akcie pojawia si\u0119 posta\u0107 Dyrektora nawi\u0105zuj\u0105ca do postaci Pozna\u0144skiego, kt\u00f3ra tu jest zarazem by\u0142ym dyrektorem zak\u0142ad\u00f3w Poltex, w kt\u00f3re za komuny przekszta\u0142cono fabryk\u0119 Pozna\u0144skiego. W operze to on jest r\u00f3wnie\u017c tw\u00f3rc\u0105 szalonego konceptu o\u017cywienia tego upad\u0142ego miejsca. W rzeczywisto\u015bci by\u0142o troch\u0119 inaczej: wymy\u015bli\u0142 to szwajcarski biznesmen, Lodzermensch z pochodzenia, ale tak samo jak bohater opery stan\u0105\u0142 za to przed s\u0105dem.<\/p>\n

Miejscowy kolega muzykolog stwierdzi\u0142, \u017ce tre\u015b\u0107 b\u0119dzie zapewne niezrozumia\u0142a dla ludzi spoza \u0141odzi. Bo ja wiem? Ka\u017cdy jako\u015b t\u0119 legend\u0119 miasta lizn\u0105\u0142, cho\u0107by poprzez Ziemi\u0119 obiecan\u0105<\/em>. A kompozytor z trudnego zadania wybrn\u0105\u0142 sprawnie, tym bardziej, \u017ce mia\u0142 na jej napisanie w sumie dwa lata. Ciekawe, \u017ce to akt I ma stylistyk\u0119 bardziej nowoczesn\u0105 (du\u017ca rola perkusji oddaj\u0105cej odg\u0142osy maszyn tkackich), cho\u0107 te\u017c chyba nie wychodz\u0105c\u0105 poza – powiedzmy – Berga. Akt II pobrzmiewa chwilami impresjonizmem, a gdy mowa o koncepcji centrum handlowego Manufaktura, pojawia si\u0119 nawet swing.<\/p>\n

Poza rol\u0105 Walewskiej do zauwa\u017cenia jest oczywi\u015bcie partia g\u0142\u00f3wnego bohatera, czyli najpierw Pozna\u0144skiego, p\u00f3\u017aniej Dyrektora – Stanis\u0142awa Kiernera, kt\u00f3ry zreszt\u0105 jest \u0142odzianinem, wi\u0119c dobrze czuje kontekst. Efektowna by\u0142a scenografia i kostiumy – jak zwykle w przypadku tandemu Marii Balcerek i Waldemara Zawodzi\u0144skiego, kt\u00f3ry wraz z Janina Niesobsk\u0105 zaj\u0105\u0142 si\u0119 te\u017c re\u017cyseri\u0105. Powsta\u0142o barwne widowisko – ciekawe, jak to b\u0119d\u0105 odbiera\u0107 \u0142odzianie. Nie jest to jednak \u0142atwa muzyka.<\/p>\n

W maju ma zosta\u0107 pokazane w formie megawidowiska na Rynku W\u0142\u00f3kniarek \u0141\u00f3dzkich w Manufakturze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

I w ko\u0144cu dosz\u0142o do finalizacji projektu, o kt\u00f3rym s\u0142yszeli\u015bmy od paru lat: w Teatrze Wielkim w \u0141odzi odby\u0142o si\u0119 prawykonanie opery Cz\u0142owiek z Manufaktury Rafa\u0142a Janiaka. Pod batut\u0105 kompozytora, kt\u00f3ry jest te\u017c dyrygentem.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8176"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8176"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8176\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8178,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8176\/revisions\/8178"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}