
{"id":8723,"date":"2019-09-02T00:28:49","date_gmt":"2019-09-01T22:28:49","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=8723"},"modified":"2019-09-02T00:44:32","modified_gmt":"2019-09-01T22:44:32","slug":"wojna-to-nie-zabawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2019\/09\/02\/wojna-to-nie-zabawa\/","title":{"rendered":"Wojna to nie zabawa"},"content":{"rendered":"<p>Miasto Gda\u0144sk zorganizowa\u0142o muzyczne obchody 80. rocznicy II wojny \u015bwiatowej z prawdziw\u0105 klas\u0105.<\/p>\n<p><!--more-->Upa\u0142 by\u0142 potworny i nawet niespecjalnie \u0142agodzi\u0142a go bryza, ale kto by\u0142 akurat na D\u0142ugim Targu czy jego okolicach, m\u00f3g\u0142 o 15. wys\u0142ucha\u0107 z wie\u017cy ratuszowej prawykonania specjalnie na t\u0119 okazj\u0119 zam\u00f3wionego utworu Aleksandra Nowaka na najbardziej gda\u0144ski instrument, czyli carillon, pt. <em>Trzy wezwania<\/em>, w wykonaniu miejskiej carillonistki Moniki Ka\u017amierczak. Do czego wezwania? Kompozytor nie precyzuje, m\u00f3wi tylko, \u017ce utw\u00f3r &#8222;nawi\u0105zuje do tradycyjnej funkcji dzwon\u00f3w wie\u017cowych oznajmiaj\u0105cych istotne wydarzenia, momenty w ci\u0105gu dnia, roku czy liturgii lub nawo\u0142uj\u0105cych do zebrania czy modlitwy&#8221;. I dodaje: &#8222;Przedmiot tytu\u0142owych wezwa\u0144 nie jest jednoznacznie okre\u015blony; mo\u017cna potraktowa\u0107 je jako sugesti\u0119 krytycznej refleksji nad og\u00f3\u0142em rzeczy&#8221;. Ale zatytu\u0142owa\u0142 poszczeg\u00f3lne wezwania jako: wczesne, p\u00f3\u017ane i ostatnie. Najbardziej dramatyczne jest to p\u00f3\u017ane, ko\u0144cz\u0105ce si\u0119 wr\u0119cz alarmuj\u0105cym spi\u0119trzeniem d\u017awi\u0119k\u00f3w, ostatnie z kolei pocz\u0105tkowo jest tak ciche, \u017ce niemal nies\u0142yszalne &#8211; to jakby podzwonne. Ca\u0142o\u015b\u0107 trwa oko\u0142o 10 minut i jest chyba najambitniejszym wsp\u00f3\u0142czesnym utworem, jaki powsta\u0142 na ten instrument. Na pewno b\u0119dzie \u017cy\u0142 dalszym \u017cyciem, obiecuje to wykonawczyni, a PWM ju\u017c wyda\u0142 nuty.<\/p>\n<p>Pod wiecz\u00f3r w Polskiej Filharmonii Ba\u0142tyckiej zespo\u0142y Jordi Savalla &#8211; Hesperion XXI, La Capella Reial de Catalunya, Le Concert des Nations) wykona\u0142y program <em>Wojna i pok\u00f3j<\/em>. Idealny na t\u0119 okazj\u0119 i chyba najlepszy z jego projekt\u00f3w tego typu, bo pozbawiony kiczowatych element\u00f3w, jakimi bywa\u0142y r\u00f3\u017cne improwizacje odbiegaj\u0105ce poziomem od reszty. W tym wypadku s\u0105 to utwory autentyczne. Wojny w nich opisane s\u0105 przer\u00f3\u017cne, od wschodnich, g\u0142\u00f3wnie tureckich najazd\u00f3w na kraje Europy (ilustrowa\u0142y je g\u0142\u00f3wnie utwory z manuskryptu Dimitrie Cantemira z udzia\u0142em wschodnich instrument\u00f3w jak ud, kaval, kanun, santur) poprzez bratob\u00f3jcz\u0105 wojn\u0119 trzydziestoletni\u0105 po obl\u0119\u017cenie Barcelony, miasta rodzinnego Savalla (z nim wi\u0105za\u0142a si\u0119 wzruszaj\u0105ca pie\u015b\u0144 ludowa, wyra\u017caj\u0105ca t\u0119sknot\u0119 za wolno\u015bci\u0105 tej tak niezale\u017cnej krainy, jak\u0105 jest wci\u0105\u017c Katalonia). Czasowo zawiera si\u0119 to wszystko w latach 1615-1714.\u00a0 Muzyk\u0119 r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w (Francja, Anglia, Niemcy, Turcja, Hiszpania) wykonuj\u0105 muzycy z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w &#8211; do projekt\u00f3w Savalla zawsze trafiaj\u0105 ciekawe osobowo\u015bci, kt\u00f3re w efekcie przyklejaj\u0105 si\u0119 na d\u0142u\u017cej. Wojna &#8211; to utwory o charakterze militarnym, zagrzewaj\u0105ce do boju, np. <em>battaglie<\/em> Samuela Scheidta czy Jose Cabanillesa, pok\u00f3j &#8211; to g\u0142\u00f3wnie dzie\u0142a religijne, dzi\u0119kczynne. Te wojenne wydaj\u0105 si\u0119 bardzo atrakcyjne. Ale wykonywane w tych kontekstach s\u0105 w\u0142a\u015bnie dla \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce wojna to nie jest atrakcja, nie jest zabawa. Jak we wst\u0119pie do wystawy w Muzeum II Wojny \u015awiatowej: to wielkie nieszcz\u0119\u015bcie dla wszystkich. Ten napis jest jednym z powod\u00f3w, dlaczego obecna w\u0142adza tak tej wystawy &#8211; jej orygina\u0142u &#8211; nie lubi.<\/p>\n<p>Podziwiam tych, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105c na nogach od przed\u015bwitu na Westerplatte (jak wicemarsza\u0142ek senatu Bogdan Borusewicz czy przedstawiciele w\u0142adz miejskich; pani prezydent by\u0142a zbyt zm\u0119czona, czemu trudno si\u0119 dziwi\u0107, poniewa\u017c poprzedniej nocy prawdopodobnie w og\u00f3le nie spa\u0142a) przyszli na ten koncert. By\u0142a te\u017c rodzina Paw\u0142a Adamowicza oraz pani Danuta Wa\u0142\u0119sowa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Miasto Gda\u0144sk zorganizowa\u0142o muzyczne obchody 80. rocznicy II wojny \u015bwiatowej z prawdziw\u0105 klas\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8723"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8723"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8723\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8726,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8723\/revisions\/8726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8723"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8723"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8723"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}